II SA/Wr 176/04

PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-10-09

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, których sytuacja materialna jest trudna, ale nie wykazują całkowitego braku środków na pokrycie kosztów sądowych, mogą uzyskać częściowe zwolnienie od opłat sądowych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych w określonej kwocie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy strona posiada stały dochód, nawet niewielki, i nie wykazuje całkowitego braku środków, sąd może odmówić pełnego zwolnienia, ale przyznać częściowe, np. w kwocie przekraczającej ustaloną minimalną opłatę.
Stan faktyczny
Skarżący D., M., J. i M. W. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego. Skarżący przedstawili swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytur i wynagrodzenia, brak oszczędności oraz problemy z dostępem do wody i ogrzewania w mieszkaniu. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, od czego skarżący wnieśli sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
I. przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł; II. odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D., M., J. i M. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...]. w sprawie ze skargi D., M., J. i M. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego na działce nr [...]w N. D., należącej do B. i J. Z. i E. Z.. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 50 zł ( pięćdziesiąt złotych); II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Uzasadnienie: Wnioskiem dnia [...]złożonym na urzędowym formularzu skarżący D., M., J. i M. W. zwrócili się do tutejszego sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku skarżący podali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. W gospodarstwie tym pozostaje również żona J. W. – B. W. oraz ich dziecko ( rok urodzenia [...]). Skarżący wskazali, że M. W. studiuje poza granicami kraju i utrzymują ją ze swoich dochodów. Podnieśli, iż odcięto im zimną wodę w mieszkaniu. D. W. otrzymuje emeryturę w kwocie [...]a M. W. emeryturę w kwocie [...], J. W. z kolei wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie [...]; B. W. nie osiąga dochodów. Wskazali, że są właścicielami działek o nr [...]i [...], nie posiadają natomiast żadnych oszczędności, przedmiotów i papierów wartościowych. Skarżący podnieśli ponadto, że wnieśli do tut. Sądu wiele skarg na orzeczenia organów. Postanowieniem z dnia [...]referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia w dniu [...], domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej p.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). Rozpoznając zgłoszony przez skarżących wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny znalazł podstawy do jego uwzględnienia w części w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, gdyż sytuacja materialna skarżących wskazuje, iż nie są oni w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wiadomo bowiem Sądowi z urzędu, w oparciu o aktualnie oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym złożone przez D. i M. W. w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem pod sygn II SA/Wr 364/05, II SA/Wr 344/05 D. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem Oboje małżonkowie mają nikogo na utrzymaniu oraz nie pozostają z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Na ich miesięczny dochód składają się: emerytura D. W. w wysokości [...] brutto i emerytura M.W. w wysokości [...]brutto. Co łącznie daje kwotę [...]. Są współwłaścicielami nieruchomości – działki o pow. [...] m 2 w N. D. Nie posiadają natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Nadto – jak wskazali skarżący – w mieszkaniu nie ma wody i ogrzewania. Nadto w wykonaniu wezwania skierowanego do D. W., w sprawie o sygn II SA/Wr 344/05, w trybie art. 255 p.p.s.a. skarżąca w piśmie z dnia [...]wskazała, że nie jest w stanie pokryć żadnej opłaty ponieważ z uwagi na działanie zarówno Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak i "Nadzoru Budowlanego" ma w Sądzie po "sto procesów" z każdym z tych organów. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nigdy jej rodzina nie korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej, a oprócz męża, z uwagi na trudne warunki lokalowe( brak ogrzewania i wody)nikt nią nie mieszka. W rozpatrywanej sprawie skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych . Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, iż oceniając możliwość przyznania prawa pomocy, Sąd musiał rozważyć zarówno wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania, jak i sytuację materialną wnioskodawców i w kontekście tego - możliwość ponoszenia przez nich kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie skarżący obowiązani są pokryć koszt 500 zł tytułem wpisu od skargi. Przy czym do uiszczenia tejże kwoty zobowiązane były solidarnie cztery osoby, bowiem skarżącymi są również M. W. i J. W., nie pozostający z wnioskodawcami, jak wynika z urzędowego formularza, we wspólnym gospodarstwie domowym. Uiszczenie wpisu sądowego od skargi przez jednego ze skarżących zwolni z tego obowiązku pozostałych. Ponadto oceniając okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w szczególności wysokość miesięcznego dochodu o charakterze stałym w kwocie łącznie kwotę [...]zł. zł brutto, co daje na osobę kwotę [...]zł, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek zasobów pieniężnych, czy przedmiotów wartościowych oraz biorąc z drugiej strony pod uwagę fakt, że wnioskodawcy nie wykazują braku dostatecznych środków Sąd doszedł do przekonania, iż powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej przyznanie skarżącym prawa pomocy w całym wnioskowanym zakresie. W tym też kontekście należy również wskazać, iż argument skarżących dotyczący znacznej liczby postępowań toczących się przed tutejszym sądem– jak wskazali wnioskodawcy i związana z tym łączna wysokość wpisów nie może również przemawiać za przyznaniem skarżącym zwolnienia od obowiązku uiszczenia całości kosztów sądowych. Każda ze spraw jest bowiem rozpatrywana oddzielnie i od każdej pobiera się wpis w innej wysokości. Każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy należy bowiem traktować jednostkowo. Wobec powyższego podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i §4 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło