II SA/Wr 176/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Cisek Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz /sprawozdawca/ Sędzia WSA - Alicja Palus Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi D., M., J. i M. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy na podstawie art. 105§1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego na działce nr [...] stanowiącej własność B. i J. Z. i E. Z. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na skutek licznych pism D. W., zawierających zarzuty wybudowania na sąsiedniej dla niej działce domu bez pozwolenia na budowę oraz szereg innych zarzutów dotyczących przesunięcia granicy działek oraz braku określonej dokumentacji powykonawczej, nie należące już do kompetencji organu nadzoru budowlanego. Odnośnie legalności budowy organ ustalił, że decyzją nr [...] z dnia [...]Naczelnik Powiatu w T. zatwierdził na wniosek P. Z. plan realizacyjny usytuowania obiektu budowlanego w istniejącej zagrodzie w Nowym Dworze nr 12 i budowę budynku mieszkalnego o 2 kondygnacjach, typowego. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Miasta i Gminy T. udzielił P. Z. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w N. D. 12. Z porównania planów realizacyjnych i dołączonej oryginalnej mapy z 9.07.1974r. wynika, że działka zagrodowa miała numer [...]. Organ dokonał oceny dołączonych przez właścicieli działki opracowań projektowych pn. "Adaptacja typowego domu mieszkalnego" z lipca [...] zawierającego stronę tytułową, opis techniczny, plan realizacyjny posiadający pieczęcie zatwierdzające Urzędu Powiatowego, plan realizacyjny budynku gospodarczego bez pieczęci, rysunki budynku gospodarczego oraz projektu budynku mieszkalnego bez strony tytułowej, oznaczenia i podpisu projektanta oraz pieczęci zatwierdzających, zawierającego opis techniczny i rysunki. Opracowania zostały wykonane w tym samym czasie, zawierają różnice w wymiarach budynku. Budynek jest użytkowany od 1978r. W późniejszym czasie z działki nr [...] wyodrębniono działkę nr [...] zabudowaną. Skarżący nabyli w 1996r. sąsiednią działkę nr [...]. W oparciu o dowód z oględzin w dniu [...] ustalono zgodność podstawowych wymiarów budynku z projektem budowlanym, nieistotne różnice wystąpiły w rozmiarach ganków, ponadto zabudowano przestrzeń w piwnicy pod balkonem, nie wykonano wrót garażowych, zabudowano taras na piętrze, przesunięto schody, obudowano ganek. Ilość kondygnacji i kształt dachu są niezmienione. Stwierdzono dobre utrzymanie budynku i właściwy stan techniczny. Odległość budynku od granicy z działką nr [...] wynosi niecałe 3 m zamiast projektowanych 4 m, zaś od strony drogi powiatowej 5m, zaś od krawędzi jezdni 10 m. Odległości te nie naruszają przepisów obowiązujących w dacie wydania pozwolenia na budowę. Odstępstwa od projektu należało ocenić jako nieistotne. Według ówczesnej praktyki organów nie umieszczano pieczęci na projekcie architektoniczno – budowlanym. Pozwolenie na budowę zawiera pewne niejasności co nie może obciążać inwestora. Nie było podstaw do stosowania art. 50-51 prawa budowlanego (Dz. U. z 2001r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z 27.03.2003r. Dz. U. Nr 80, poz. 718). Wbrew zarzutom D. W., wykonana została inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza. Budowa była prowadzona i zakończona przez inwestora P. Z. Okoliczności podziału działki nr [...] nie były istotne. Nie można było ponownie badać okoliczności istotnych przy wydawaniu pozwolenia na budowę. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 7,8,9, 10§1, 105§2, 106 k.p.a. oraz art. 24 i 25 k.p.a., a także prawa budowlanego i prawa własności, przewlekłość postępowania, uchybienia w toku postępowania wyjaśniającego w szczególności w skutek nieprzeprowadzenia rozprawy. Według skarżących odstępstwa od projektu budowlanego były istotne. Budynek tych rozmiarów mógł zostać naniesiony na mapy jedynie po bezprawnym przesunięciu granic działki nr [...] kosztem działki skarżących nr [...] . Organ nie wykonał zaleceń decyzji odwoławczej uchylającej poprzednio orzeczone umorzenie postępowania. Istnieje uzasadnione przypuszczenie, że właściciele działki nr 26 podrobili dokumenty i pozwolenie na budowę. Należało doprowadzić do stosowania art. 57 i 59 prawa budowlanego. Decyzja narusza ponadto prawo budowlane z 1961r. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy. Zarzuty skarżących organ ocenił jako chaotyczne, niezrozumiałe, nie dowiedzione i nie mające związku ze sprawą. Jak ustalono, budynek mieszkalny został wybudowany w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę, co wywołało bezprzedmiotowość postępowania prowadzonego przez nadzór budowlany. Odstępstwa od projektu należało ocenić jako nieistotne. W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzyli dotychczasowe zarzuty, w szczególności braku pełnych i wiarygodnych dokumentów dowodzących posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę, skoro w aktach sprawy znajdują się jedynie kserokopie bez potwierdzenia za zgodność z oryginałami. Zabudowania nie były zaznaczone na mapach geodezyjnych z 1998r., więc nie mogły zostać wybudowane w latach 70 –tych. Organ nie zapewnił skarżącym możliwości udziału w postępowaniu. Decyzja narusza własność skarżących, rażąco narusza art. 37 i 38 prawa budowlanego w związku z art. 58 kc. Samowola budowlana podlega sankcji z art. 48 prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. W uzupełnieniu skargi skarżący wnieśli (k.11) o zobowiązanie następców prawnych inwestora do dołączenia dokumentu pozwolenia na budowę w oryginale. Wyrazili pogląd, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. W kolejnym piśmie procesowym (k.78) skarżący zawiadomili o wszczęciu w dniu 1.07.2004r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, co ich zdaniem powinno mieć znaczenie w postępowaniu sądowym. Skarżący wnieśli ponadto (k.130) o uzupełnienie materiału dowodowego o dokumentację geodezyjną i własnościową działek stron. Ponowili ten wniosek w kolejnym piśmie (k.135) oraz powtórzyli dotychczasowe zarzuty (k.138) wobec decyzji w tym zarzut sfałszowania pozwolenia na budowę i aktu notarialnego dokumentującego nabycie działki nr [...] przez uczestników postępowania. Omówili następnie bezprawną działalność uczestników w zmowie z urzędnikami i prokuratorami, mającą na celu m.in. pozbawienie skarżących własności sąsiednich działek. Do pisma dołączyli szereg odpisów dokumentów nie mających związku z nin. sprawą. Na rozprawie skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, o co wnieśli już uprzednio (dokumentacja geodezyjna działek stron, dowody własności działek). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ badał zgodność z przepisami obiektu wybudowanego przed dniem 1.01.1995r., czyli przed dniem wejścia w życie obecnie obwiązującego prawa budowlanego (art. 108 tej ustawy). W sprawie tej wchodziło w rachubę stosowanie art. 37 ust. 1 albo art. 40 ustawy – Prawo budowlane z 24.10.1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), być może ponadto w związku z art. 32 ust. 2 tej ustawy (o ile organy badały zakres odstępstw od warunków pozwolenia na budowę), zgodnie z art. 103 ust. 2 i art. 107 ust. 1 prawa budowlanego (obecnie Dz. U. z 2006r. Nr 156,poz. 1118 ze zm.). W sprawie tej podstawowe znaczenie miało ustalenie na wstępie, czy obiekt wybudowano w oparciu o pozwolenie na budowę. W przypadku bowiem ustalenia legalności wybudowania obiektu, postępowanie organów nadzoru budowlanego w sprawie jego nielegalnego wybudowania, stawało się w sposób oczywisty bezprzedmiotowe (art.105§1 k.p.a.). Skarżący bezskutecznie próbowali podważyć prawidłowość tego podstawowego ustalenia. Okoliczność nieujawnienia budynku w dokumentacji geodezyjnej powstałej po wybudowaniu domu, nie mogła podważyć mocy dowodowej dowodów powołanych przez organ na okoliczność daty budowy (oświadczenia stron, oględziny, dokumentacja budowy), zaś gołosłowne zarzuty sfałszowania dokumentów zostały trafnie uznane za nieuzasadnione. Skarżący trafnie podnosili, że w materiale sprawy nie było dokumentów, a jedynie kserokopie dokumentacji budowy, i to niekompletne. Nie podważało to ustaleń organu o posiadaniu przez inwestora (poprzednika prawnego obecnych współwłaścicieli działki, będących uczestnikami postępowania) pozwolenia na budowę. Po pierwsze wobec braku ustawowego obowiązku inwestorów pod rządami prawa budowlanego z 1974r. zachowania i udostępniania organom dokumentacji budowy, to nie inwestor powinien obecnie udowodnić legalność budowy z lat 1974- 1978, a przeciwnie , to organ powinien wykazać nielegalność tej budowy. Po drugie, skoro następcy prawni inwestora zachowali chociażby kserokopie fragmentów dokumentacji, to organ powinien uznać je za dowód (art. 75§1 k.p.a.), chociaż nie dowód z dokumentów oraz należycie go ocenić. Organy w obszernym, szczegółowym wywodzie, nie nasuwającym zastrzeżeń (art. 77§1 i 80 k.p.a.), dokonały wszechstronnego rozważenia tego dowodu i jego prawidłowej oceny, powstającej pod ochroną zasady swobodnej oceny dowodów. Niemożność odszukania obecnie przez organ dokumentacji w archiwach dowodzi jedynie tej okoliczności, nie zaś braku tej dokumentacji w ogóle. Wszelkie pozostałe twierdzenia bądź zarzuty i wnioski skarżących nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia bądź były nierzeczowe, a wręcz posiadały cechy pomówień. Skarga do sądu została wniesiona przed wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (art. 56 p.p.s.a.). Nie wchodziło w rachubę stosowanie w nin. sprawie przepisów ustawy z 1961r. bądź nowej ustawy - Prawo budowlane. Zbycie działki przez inwestora i udokumentowanie prawa własności przez obecnych jej współwłaścicieli miało istotne znaczenie dla określenia elementu podmiotowego sprawy. Organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił dowody w tym zakresie. Dołączanie innych dowodów w tym zakresie byłoby zbędne (art. 78§2 k.p.a.). W pozostałych kwestiach podnoszonych przez skarżących, nie wchodzących w zakres kompetencji organu nadzoru budowlanego, skarżący nie zainicjowali postępowania przed innymi organami bądź nie powołali się na toczące się inne postępowania, przy czym gołosłowne kwestionowane przebiegu granic bądź prawdziwości dokumentów trafnie nie zostało uznane przez organ za powstanie zagadnień wstępnych w nin. sprawie. Kwestie wyłączenia organów zostały załatwione w toku postępowania. Z uwagi na charakter postępowania dowodowego nie było potrzeby wyznaczenia rozprawy administracyjnej (art. 89§2 k.p.a). Jak wynika z akt sprawy, skarżący wyjątkowo aktywnie uczestniczyli w postępowaniu. Z tych względów i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. J.T. 10.04.09r.