II SA/Wr 177/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku Stowarzyszenia D. z siedzibą we W. o zwrot wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Stowarzyszenia D. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 2024 r. nr SKO 4220.11.2024 w przedmiocie odmowy odebrania psa od jego opiekuna postanawia: oddalić wniosek. Pismem z dnia 12 lutego 2025 r. Stowarzyszenie D. z siedzibą we W. (dalej: strona skarżąca, Stowarzyszenie), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 30 grudnia 2024 r. nr SKO 4220.11.2024 w przedmiocie odmowy odebrania psa od jego opiekuna. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 marca 2025 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącego m.in. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie uiszczono wpis od skargi na rachunek bankowy Sądu. W ramach usunięcia braków formalnych skargi, w treści pisma przewodniego z dnia 3 kwietnia 2025 r. pełnomocnik złożył wniosek o orzeczenie zwrotu wpisu sądowego na podstawie art. 239 § 2 p.p.s.a. Podniesiono, że zgodnie z przywołanym przepisem strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczać wpisu, bowiem jest organizacją pożytku publicznego, działającą na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych. Żądanie uzasadniono nadto wskazaniem, że sprawa w przedmiocie odebrania psa mieści się w granicach statutowej działalności [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. W myśl zaś art. 225 p.p.s.a., opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. W orzecznictwie wskazuje się, że kwestia ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych jest wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą obowiązkiem jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych. Wszystkie odstępstwa od tej zasady wynikające z regulacji szczególnych, w tym z art. 239 p.p.s.a., muszą być traktowane jako wyjątki podlegające wykładni ścisłej, a niekiedy wręcz zawężającej. Reguły te są pomocne przy odkodowaniu pojęcia "sprawy własnej", o której mowa w art. 239 § 2 p.p.s.a. W związku z tym pojęcie to odnosić trzeba nie do wykonywanej przez organizację pożytku publicznego działalności statutowej, lecz do pojęcia sprawy administracyjnej, w której skarga została wniesiona, ale w ramach indywidualnego interesu prawnego takiej organizacji. Sformułowanie "sprawa własna" dotyczy zatem postępowania, w którym w drodze indywidualnego aktu administracyjnego organ władzy publicznej przyznaje lub nakłada określone prawa lub obowiązki wynikające z norm materialnoprawnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1135/16, dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie zaskarżono decyzję SKO we Wrocławiu utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia w przedmiocie odmowy odebrania psa od jego opiekuna, G. B. Należy zauważyć, że decyzja ta, jakkolwiek przedmiot której może wiązać się ze statutową działalnością Stowarzyszenia, nie przyznaje stronie skarżącej żadnych uprawnień ani nie nakłada na nią żadnych określonych praw czy obowiązków wynikających z norm materialnoprawnych. Okoliczności te wykluczają możliwość nadania przedmiotowej sprawie przymiotu wskazanego w art. 239 § 2 p.p.s.a., umożliwiającego zwolnienie organizacji pożytku publicznego z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, a co za tym idzie, uznanie uiszczonego wpisu sądowego od skargi za opłatę nienależną. Mając zatem na względzie powyżej wskazane regulacje normatywne oraz okoliczności faktyczne, wniosek strony skarżącej o zwrot wpisu sądowego od skargi, podlegał oddaleniu na podstawie art. 225 p.p.s.a., co orzeczono w sentencji postanowienia.