II SA/Wr 1778/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-05-19

Skład orzekający: S. NSA Bogumiła Skrzypczak, S. WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko, Asesor WSA Ewa Kamieniecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dodatek pielęgnacyjny i dodatek kombatancki powinny być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego wyrównawczego na podstawie ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek pielęgnacyjny i dodatek kombatancki, mimo że stanowią dochód rodziny, nie powinny być uwzględniane przy obliczaniu dochodu rodziny w celu ustalenia prawa do zasiłku stałego wyrównawczego, ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie wymienia ich jako kwot zmniejszających dochód. W związku z tym, organy administracyjne prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a przekroczenie kryterium dochodowego, nawet przy uwzględnieniu tych dodatków, skutkowało odmową przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
A. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie odmówił przyznania zasiłku, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając błędne wliczenie do dochodu dodatku pielęgnacyjnego i kombatanckiego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

4 II SA/Wr 1778/02 Wyrok W Imieniu Rzeczypospolitej Polskiej Dnia 19 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: S. NSA Bogumiła Skrzypczak (sprawozdawca) Sędziowie: del. S. WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]roku Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego wyrównawczego; - o d d a l a skargę. Uzasadnienie. A. M. w dniu [...] roku w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w W. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego wyrównawczego w związku z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Decyzją z dnia [...]roku (Nr [...]) Zastępca Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. odmówił przyznania stronie zasiłku stałego wyrównawczego podnosząc, że kryterium dochodowe ustalone dla rodziny A. M. zostało przekroczone. Od tej decyzji odwołała się podnosząc, że dochód uzyskiwany przez jej mamę w postaci renty jest niewystarczający na dwie osoby, dokonując przy tym zestawienia wydatków rodziny. Z treści odwołania wynika, że A. M. oczekuje udzielenia jej pomocy w postaci zasiłku stałego wyrównawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. (Nr [...]) – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 ust. 1 i art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity z 1998 r. Dz. U. Nr 64, poz. 414 z późn. zm. ) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji . Organ odwoławczy stwierdził, że A. M. jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. od dnia [...] roku bez prawa do zasiłku, nie pobiera świadczeń z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a na mocy orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. z dnia [...] roku nr [...] została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Strona zamieszkuje i gospodaruje wspólnie ze swoją matką S. M. Na dochód tej rodziny składa się emerytura S. M. w kwocie [...]zł wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie [...]zł, co daje łącznie kwotę [...] zł, tj. na jedną osobę w rodzinie kwotę [...]zł. Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej: 1. samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli dochód jest niższy od kryterium dochodowego, określonego w art. 4 ust. 1 ustawy, 2.całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art.4 ust. 1 ustawy. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługiwało - w dniu rozpatrywania wniosku - osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekraczał: na osobę samotnie gospodarującą - 447 zł (od dnia 1 czerwca 2002 - 461 zł.), na pierwszą osobę w rodzinie - 406 zł (od dnia 1 czerwca 2002 - 418 zł.), na drugą i dalsze osoby w rodzinie powyżej 15 lat - 285 zł (od dnia 1 czerwca 2002 - 294 zł), na każdą osobę w rodzinie poniżej 15 lat -204 zł (od dnia 1 czerwca 2002 - 210 zł). Dochód rodziny oznacza sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożonych, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki z tytułu ubezpieczeń: zdrowotnego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz o kwotę wysokości alimentów świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób, jednorazowe pieniężne świadczenia socjalne oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. A. M. przysługiwałaby pomoc w postaci zasiłku stałego wyrównawczego, gdyby dochód jej rodziny nie przekroczył kwoty [...] zł, tj. na jedną osobę kwoty [...]zł. Dochód rodziny A. M., jak również dochód na jedna osobę w rodzinie jest wyższy niż przyjęty w cytowanym art. 4 ust. 1 ustawy. Tym samym mimo spełnienia pozostałych kryteriów ustawowych zasiłek stały wyrównawczy nie przysługuje. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca zarzuciła, że dochód na jedną osobę w jej rodzinie jest niższy, aniżeli przyjęły organy, gdyż wynosi [...]zł. Wynika to z decyzji ZUS załączonej do skargi. Zdaniem skarżącej tylko taki dochód z emerytury matki winien być uwzględniany, a nie dochód wynikający z dodania do wysokości emerytury zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku kombatanckiego. Dodatek pielęgnacyjny jest bowiem przeznaczony na utrzymanie bezpieczeństwa zdrowotnego matki i taki dodatek nie jest uznawany za dochód w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołał się na dotychczasową argumentację i nadto stwierdził, że zasiłek pielęgnacyjny i dodatek kombatancki stanowią dochód rodziny, w rozumieniu art. 2a ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej, gdyż dochodem jest każda kwota, niezależnie od tytułu i źródła jego uzyskania. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmn.) do rozpoznania skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 roku – właściwy obecnie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądy administracyjne powołane zostały do badania legalności decyzji, niektórych postanowień i innych aktów organów administracyjnych. W związku z tym kontrolą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest zgodność z prawem materialnym zaskarżonych aktów administracyjnych, a także badanie zgodności tych aktów pod względem formalnym, a więc badanie, czy w postępowaniu administracyjnym nie nastąpiło takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organy administracyjne nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów. W szczególności nie ma podstaw do uznania, że organy administracyjne nieprawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej, a więc aby naruszyły przepis art. 2 ust. 1 pkt. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity z 1998 r. Dz. U. Nr 64, poz. 414 z późn. zm. ). Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt. 2 cytowanej ustawy dochodem dla celów przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej jest suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożonych, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszona o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki z tytułu ubezpieczeń: zdrowotnego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz o kwotę wysokości alimentów świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób, jednorazowe pieniężne świadczenia socjalne oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Przepis ten nie wymienia dodatku kombatanckiego i dodatku pielęgnacyjnego osoby pobierającej emeryturę jako należności, o które pomniejsza się dochód rodziny. Wymieniony wprawdzie został dodatek pielęgnacyjny, jednakże tylko w kontekście uprawnienia dziecka samotnej matki i to tylko w tym celu, aby można było obliczyć kwotę pomniejszenia dochodu rodziny o kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego przysługujące na takie dziecko. Zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracyjne obowiązane są stosować obowiązujące prawo. Skoro zatem przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity z 1998 r. Dz. U. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) ściśle określa pojęcie dochodu rodziny, a jednocześnie nie wymienia dodatku kombatanckiego i dodatku pielęgnacyjnego jako kwot zmniejszających ten dochód – organy były związane treścią tego przepisu. Organy nie były zatem upoważnione do dowolnego określenia wysokości dochodu w rodzinie skarżącej lecz były zobowiązane dochód ten określić zgodnie z brzmieniem cytowanego przepisu. Obliczony w ten sposób dochód przekraczał kryterium dochodowe unormowane w art. 4 ust. 1 cyt. ustawy. Niezależnie zatem od tego, że skarżąca spełniała inne warunki, określone w art. 27 ust. 4, od których zależało przyznanie prawa do zasiłku stałego wyrównawczego – z powodu przekroczenia kryterium dochodowego takie świadczenie nie mogło być przyznane. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa. W związku z tym, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) skarga podlegała oddaleniu. Z tych powodów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło