II SA/Wr 179/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz – sprawozdawca Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant: Asystent sędziego Paweł Czyszkowski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego A w Ś na postanowienie D Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania rozbudowy mocy emisji stacji bazowej telefonii komórkowej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie D Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W, w którym organ ten – działając na podstawie art. 61 a oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia Ekologicznego "A", z siedzibą w Ś (zwanego dalej stroną skarżącą), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś z dnia [...] r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie "wstrzymania rozbudowy mocy emisji stacji bazowej telefonii komórkowej sieci B nr [...]", zlokalizowanej w Ś przy ul. D i P. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przypomniał, że organ pierwszej instancji orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku strony z dnia 28 kwietnia 2011 r. (uzupełnionego kolejnymi pismami), w trybie art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu art. 31 § 1 Kpa, nie miał w tej sprawie zastosowania, gdyż regulacja ta ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy wniosek dotyczy sprawy, której rozstrzygnięcie należy do kompetencji organu ten wniosek rozpatrującego. Odmowa wszczęcia postępowania w trybie art. 31 § 2 Kpa następuje w takim przypadku ze względu na niezgodność wniosku z celami statutowymi organizacji społecznej lub brak interesu społecznego uzasadniającego wszczęcie postępowania. Natomiast, gdy wniosek nie dotyczy w ogóle sprawy podlegającej rozstrzygnięciu w trybie administracyjnym przez ten organ, wówczas o odmowie wszczęcia postępowania orzeka się na podstawie art. 61 a § 1 Kpa. W skardze na to postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W strona skarżąca podniosła szereg argumentów odnoszących się do prawidłowości usytuowania stacji bazowej B nr [...], szkodliwości wpływu promieniowania elektromagnetycznego na zdrowie ludzi i niekorzystnego wpływu na środowisko – które z uwagi czysto procesowy charakter rozstrzygnięcia będącego przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym – jako odnoszące się do merytorycznego aspektu sprawy, zostaną pominięte w dalszych rozważaniach. Autor skargi w punkcie 3.18 swego pisma podniósł ponadto, że DWINB oparł zaskarżone postanowienie na błędnym rozstrzygnięciu, że strona skarżąca nie legitymuje się przywilejem strony, która jest uprawniona do skutecznego żądania od PINB wszczęcia budowlanego postępowania naprawczego. Zdaniem strony skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcie "jest sprzeczne z wyrokiem WSA z dnia [...] r. - sygn. akt [...], przepisami prawa oraz celami statutowymi i społecznymi A, zawartymi w Regulaminie nr [...], a ponadto art. 81.1 pkt 1 a Prawa budowlanego oraz art. 64.2; art. 68.3; art. 68.4; art. 74.1; art. 82, itd.". Wojewódzki Sąd Administracyjny we W zważył co następuje. Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że zaskarżone postanowienie ma proceduralny charakter, tymczasem zarzuty skargi odnoszą się w większości do prawidłowości usytuowania stacji bazowej B nr [...], szkodliwości wpływu promieniowania elektromagnetycznego na zdrowie ludzi i niekorzystnego wpływu na środowisko, czy też prac związanych z rozbudową stacji, a jako niezwiązane bezpośrednio z zaskarżonym postanowieniem i wykraczające poza przedmiot postępowania, pozostają poza granicami sprawy, a zatem również i bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji potraktowały pisma strony skarżącej, jako żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 61 K.p.a. i w konsekwencji, w sprawie odmowy jego wszczęcia, zastosowały art. 61 a K.p.a., twierdząc jednocześnie, że żądanie strony skarżącej nie leży w kompetencji organów administracji nadzoru budowlanego, które to kompetencje wynikają z art. art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Tymczasem jak wynika z treści akt administracyjnych, w dniu 16 maja 2011 r. Stowarzyszenie "A" powołując się na swe wcześniejsze pismo z dnia 28 kwietnia 2011 r., jako podstawę swego umocowania wskazało m. in. na art. 31 § 1 – 4 K.p.a. i "zgłosiło" Stowarzyszenie jako organizację społeczną do postępowania w sprawie samowoli budowlanej przy rozbudowie wspomnianej stacji bazowej. Skoro zatem strona skarżąca jako organizacja społeczna zwróciła się z żądaniem na podstawie art. 31 § 1 K.p.a., to tylko na podstawie art. 31 § 2 K.p.a. organ może rozstrzygać o zasadności takiego wniosku strony. Działanie podjęte na podstawie art. 61 a K.p.a. byłoby możliwe jedynie w sytuacji, gdy postępowanie dotyczyło by interesu prawnego Stowarzyszenia, a zatem, gdyby z żądaniem występowało w sprawie własnej. O tym nie wspominają jednak w swych rozstrzygnięciach organy, zaś z treści pism strony skarżącej wynika, że nie działała ona w imieniu własnym, lecz na rzecz innych osób tj. mieszkańców "O M". Ponadto poważne wątpliwości budzi stwierdzenie o braku kompetencji do podjęcia działań, o które strona skarżąca jako organizacja społeczna zwróciła się w swych pismach. Zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego regulacje zawarte w ust. 1 tego przepisu stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, czyli m. in. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2) lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego (czyli gdy roboty wymagały pozwolenia na budowę). Skoro zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś otrzymał pisma wskazujące na prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową stacji bazowej bez stosownego pozwolenia, bądź też, które mogą negatywnie oddziaływać na środowisko – to wbrew temu co stwierdziły w swych postanowieniach organy – był on nie tylko umocowany, ale wręcz zobowiązany do podjęcia z urzędu, w postępowaniu wyjaśniającym, przewidzianych prawem czynności zmierzających do weryfikacji okoliczności wskazywanych w takim zawiadomieniu, w kontekście zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego i podjęcia rozstrzygnięcia co do dalszych losów realizowanego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Czyniąc zadość wymaganiom określonym w art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd wyjaśnia, że wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z zaprezentowanych rozważań i sprowadzają się do podjęcia stosownych działań zmierzających do weryfikacji okoliczności wskazanych we wniosku strony skarżącej. W ocenie składu orzekającego stwierdzone w niniejszej sprawie uchybienia mają charakter naruszeń prawa procesowego (art. 31, art. 61 K.p.a. oraz art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego), które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W związku z tym Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił kontrolowaną decyzję. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia oparto o przepis art. 152 p.p.s.a.