II SA/Wr 1796/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-04-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, które nie zawiera uzasadnienia zgodnego z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. i § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, może zostać utrzymane w mocy?
Ratio decidendi
Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, które nie zawierają uzasadnienia zgodnego z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. i § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, naruszają zasady procedury administracyjnej. Brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego uniemożliwia sądowi administracyjnemu ocenę legalności decyzji, co skutkuje koniecznością uchylenia takich orzeczeń.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. Z. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W., która utrzymała w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej uznające skarżącego za zdolnego do służby wojskowej z kategorią "A". Skarżący zarzucił, że decyzja została podjęta pod jego nieobecność spowodowaną chorobą, a dołączona dokumentacja medyczna nie została uwzględniona. Komisja Lekarska argumentowała, że skarżący wielokrotnie nie stawił się na wezwania, a dostarczone zwolnienia lekarskie nie zawsze usprawiedliwiały jego nieobecność.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie i orzeczenie je poprzedzające. Zasądzono od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz A. Z. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005r. sprawy ze skargi A. Z. na orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeczenie je poprzedzające; II. zasądza od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz A. Z. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Orzeczeniem z dnia [...]r. [...] Powiatowa Komisja Lekarska W.-K., na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 2002r. Nr 21, poz. 205/ - zwana dalej ustawą oraz § 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. Nr 57 poz. 278 z późn. zm./: zwane dalej rozporządzeniem oraz art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego uznała poborowego A. Z. za zdolnego do służby wojskowej z kategorią "A". Komisja rozpoznała u poborowego schorzenie z § - 64 p. 1 - stan po urazie czaszki. W odwołaniu od powyższego orzeczenia A. Z. oświadczył, iż nie zgadza się z ostatnim orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej dotyczącym stanu jego zdrowia. Wniósł o ponowne przebadanie przez Wojewódzką Komisję Lekarską. Wojewódzka Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...]r. [...], na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy oraz 1 § ust. 1 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia i art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż stwierdzono u poborowego schorzenie z § 64 pkt 1. W związku z niestawieniem się na wezwanie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. utrzymano w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej W.-K. z dnia [...]r. [...]. W skardze na powyższe orzeczenie A. Z. zarzucił, iż decyzja została podjęta pod jego nieobecność spowodowaną chorobą o czym powiadomił komisję odpowiednio wcześniej wysyłając druk L-4. Nie miał wykonywanych żadnych dodatkowych badań. Do skargi skarżący załączył dokumentację medyczną z ostatniego okresu, która nie była uwzględniona przez Wojewódzką Komisję Lekarską. Wniósł o wyznaczenie ponownego terminu komisji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska we W. wniosła o jej oddalenie. Wyjaśniono, iż w dniu [...]r. Pan A. Z. wniósł do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. odwołanie od orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej W.-K. Do odwołania nie dołączył żadnej dokumentacji lekarskiej dot. Jego stanu zdrowia. W odwołaniu podniósł jedynie, że prosi o ponowne przebadanie ponieważ nie zgadza się z orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej W.-K. Wojewódzka Komisja Lekarska we W. w dniu [...]r. wezwała Pan A. Z. na posiedzenie Komisji w dniu [...]r. (wezwanie doręczone w dniu [...]r.). W związku z niestawieniem się w/w na posiedzenie Komisji i dostarczeniem zwolnienia lekarskiego w którym określono niezdolność do pracy od [...] do [...]r. wyznaczono kolejny termin posiedzenia Komisji w dniu [...]r. W dniu [...]r. w trakcie posiedzenia Komisji ojciec Pana A. Z. dostarczył zaświadczenie lekarskie dot. wykonania badania- rezonansu lecz w zaświadczeniu tym lekarz nie określił terminu wykonania badania. Zatem zaświadczenie to nie stanowiło podstawy usprawiedliwienia nieobecności Pana A. Z. na posiedzeniu Komisji w dniu [...]r. Kolejne zaświadczenie lekarskie zostało doręczone Komisji z określeniem niezdolności do pracy od dnia [...] do [...]r. W związku z powyższym Wojewódzka Komisja Lekarska we W. wyznaczyła kolejny termin i wezwała Pana A. Z. na posiedzenie Komisji w dniu [...]r.W dniu [...]r. Pan A. Z. kolejny raz nie zgłosił się na posiedzenie Komisji i w dniu tym komisja wydała orzeczenie nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej W.-K. z dnia [...]r. nr [...].Należy dodać ,że kolejne zwolnienie lekarskie w dniu [...]r. Pan A. Z. przesłał faksem do sekretariatu Wydziału Spraw Obywatelskich i Migracji D. Urzędu Wojewódzkiego we W. natomiast posiedzenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. odbywały się na terenie Wojewódzkiego Szpitala im. B. we W. przy ul. [...]. Zwolnienie lekarskie przesłane faksem zostało przekazane sekretarzowi Komisji po zakończeniu posiedzenia Komisji w dniu [...]r.Dodać należy, że Pan A. Z. był kilkakrotnie informowany telefonicznie o kolejnych posiedzeniach Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. na które również się nie stawił i nie dostarczył jakiejkolwiek dokumentacji lekarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Orzeczenia sądu administracyjnego mają charakter kasacyjny a nie merytoryczny. W niniejszej sprawie oznacza to, iż Sąd nie jest władny do wyznaczania ponownego terminu komisji. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z załącznikiem nr 1 - wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej /Dz.U. Nr 57 poz. 278 ze zm./ - zwanego w dalszej części uzasadnienia rozporządzeniem. Według § 2 tego rozporządzenia orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w § 1 właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej z uwzględnieniem wyników specjalistycznych a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej według wykazu chorób i ułomności stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia. Natomiast w § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jest mowa, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich powinny zawierać szczegółowe uzasadnienie. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa /zasada udzielania informacji/ oraz art. 11 kpa /zasada przekonywania czyli wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia/. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego /art. 7 i 77 § 1 kpa/. Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona /art. 80 kpa/. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydane w sprawie orzeczenia naruszają zasady procedury administracyjnej. W aktach niniejszej sprawy znajduje się kserokopia karty ewidencyjnej poborowego. Z treści jej wynika, iż orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. uznano A. Z. za czasowo niezdolnego do odbycia zasadniczej służby wojskowej - kategoria B6 - z rozpoznaniem schorzenie z § 64 pkt 1 rozporządzenia - co skutkowało koniecznością ponownego określenia zdolności do służby wojskowej w roku obecnego postępowania administracyjnego. Po ponownym badaniu poborowego komisja pierwszej instancji ustaliła schorzenie z § 64 pkt 1 rozporządzenia - "stan po urazie czaszki". Podnieść należy, iż dokonując ponownie ustalenia zdolności A. Z. do służby wojskowej należało odnieść się do poprzedniego orzeczenia z dnia [...]r. uznającego poborowego za czasowo niezdolnego do służby wojskowej - na okres 6 miesięcy. Organ winien był wskazać z jakiej przyczyny i na jakiej podstawie uznał zmianę stanu zdrowia poborowego - organ dopuścił się zatem naruszenia przepisu art. 7 i 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Podkreślić należy, iż w poprzednim orzeczeniu z dnia [...]r. wskazano na rozpoznanie schorzenia z § 64 pkt 1 rozporządzenia, tę samą jednostkę chorobową podano w orzeczeniu z dnia [...]r. Powyższe orzeczenie zakwestionował A. Z. Komisja Odwoławcza utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie, powołując się na fakt niestawienia się poborowego na wezwanie tej komisji. W ocenie Sądu ani w zaskarżonym orzeczeniu jak też poprzedzającym je orzeczeniu I instancji nie przedstawiono uzasadnienia, które odpowiadałoby dyspozycji art. 107 § 3 kpa. Nie wyjaśnienie przesłanek podjęcia zaskarżonych orzeczeń poprzez nie zamieszczenie zgodnie z § 19 ust. 1 pkt rozporządzenia w związku z art. 107 § 3 kpa właściwego uzasadnienia co uniemożliwia sądowi administracyjnemu odtworzenie procesu myślowego który towarzyszył organom orzekającym, iż skarżący zdolny jest do czynnej służby wojskowej z kategorią "A" w niniejszym postępowaniu. Zatem wobec naruszenia powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy należało dokonać eliminacji z obrotu prawnego skarżonych orzeczeń. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy przeprowadzić postępowanie zgodnie z regułami procedury administracyjnej a w szczególności zaś w wydanym orzeczeniu wypełnić nakazy art. 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w związku z art. 107 p 3 kpa. Dotąd powiedziane sprawia, iż na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /.../. Sąd nie orzekł o wykonaniu zaskarżonego orzeczenia nie wywołuje ono ujemnych skutków dla skarżącego /art. 152 - Prawo o postępowaniu /...//. Wprawdzie w jej wykonaniu skarżący mógłby otrzymać kartę powołania jednakże i ona podlega zakwestionowaniu przed Sądem administracyjnym włącznie z wcześniejszym wstrzymaniem jej wykonania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło