II SA/Wr 1806/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca) Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami uzgodnienia projektu zagospodarowania działki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] (Nr [...]); II. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. na rzecz skarżącego 10 (dziesięć) zł kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K.w decyzji z dnia [...]. (Nr [...]) - przywołując w podstawie prawnej art. 162 § 1 i 3 kpa - stwierdził wygaśnięcie wcześniej wydanej decyzji z dnia [...] (Nr [...]) w sprawie obciążenia J. S. kosztami uzgodnienia projektu zagospodarowania terenu działki nr [...] w Ż., uzasadniając rozstrzygnięcie nieudokumentowanym w sposób przewidziany w art. 33 kpa pełnomocnictwem do reprezentowania inwestora. Od tej decyzji strona wniosła odwołanie. Wskazała w nim, że decyzja nie jest trafna bowiem J. S., jako projektant inwestycji, ma obowiązek uzyskać wymagane opinie i uzgodnienia. Decyzją z dnia [...] (nr [...]) - wydaną na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., po rozpatrzeniu odwołania J. S. od wymienionej wcześniej decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, za czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi jednostka zobowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W tym przypadku powinien to być inwestor, czyli D. i J. K. Fakt udzielenia pełnomocnictwa J. S. nie pozbawia małżonków K. przymiotu strony. Biorąc te okoliczności pod uwagę, nie znaleziono podstaw do zmiany kwestionowanego rozstrzygnięcia. Na ostateczną decyzję w sprawie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył zobowiązany. W skardze wskazał, że w całości podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu, a nadto dodał, że organ pierwszej instancji nie miał podstawy prawnej aby dokonać obciążenia takiego jak w decyzji, która następnie została wygaszona. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2). Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie "upsa"). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się z udziałem skarżącego, którego decyzją z dnia [...] (nr [...]) obciążono opłatą w kwocie [...]za uzgodnienie projektu zagospodarowania działki nr [...] w Ż.. Z dalszej lektury akt administracyjnych wynika również, że od decyzji z dnia [...]. (nr [...]) zobowiązany odwołał się w terminie. W aktach tych jednakże nie ma śladu, aby złożone odwołanie zostało rozpoznane przez organ odwoławczy, skutkiem czego należy uznać, że decyzja obciążająca skarżącego opłatą nie uzyskała waloru ostateczności. Należy przy tym wskazać, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, według zaś § 2 tegoż artykułu, właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Z kolei wedle art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Skoro zatem strona odwołała się od decyzji, to decyzja taka nie nabrała cech ostateczności. Podstawę materialno-prawną do wydania zakwestionowanych decyzji stanowi art. 162 § 1 kpa, według którego organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. "Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji lub jej uchylenie następuje przez wydanie decyzji, która jest wydana w nowej sprawie w I instancji (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 1988 r., II SA 1676/87, ONSA 1989, Nr 2, poz. 60). Ze względu na to, że przepis art. 162 § l i 2 może być stosowany do decyzji ostatecznych i nieostatecznych, trafnie w wyroku NSA stwierdzono, że zawisłość sprawy administracyjnej przed organem odwoławczym stanowi przeszkodę w skorzystaniu z uprawnienia do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (wyrok NSA z 5 grudnia 1989 r., SA/Wr 335/89, ONSA 1990, nr 1, poz. 11)" - B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 693. Uprawnienie organu administracji do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (art. 162 § 1 kpa) przysługuje zatem tylko wtedy, gdy nie toczy się postępowanie odwoławcze. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona wniosła odwołanie od decyzji merytorycznej, a więc zostało wszczęte postępowanie odwoławcze, przeto organ administracji nie mógł zastosować dyspozycji art. 162 § 1 kpa. W konsekwencji zaskarżone decyzje, jako co najmniej przedwczesne i naruszające art. 162 kpa w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą kompetentnego organu będzie w pierwszym rzędzie rozpoznanie odwołania strony, dalsze zaś kroki proceduralne organ podejmie po ewentualnym rozstrzygnięciu kwestii obciążenia kosztami za uzgodnienia projektu zagospodarowania działki nr [...] w Ż. Wobec stwierdzonego naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 162 § 1 kpa, należało - stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) upsa - orzec jak w punkcie I wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje podstawę w art. 200 upsa, zaś orzeczenie ujęte w punkcie III ma umocowanie w art. 152 tejże ustawy.