II SA/Wr 181/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. B. i C. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na montażu maszyn i urządzeń w hali magazynowo - produkcyjnej postanawia przyznać skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. A. B. i C. B., na formularzach przesłanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 18 kwietnia 2018 r. i 11 maja 2018 r., złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu tego żądania podali, że są osobami w podeszłym wieku, borykającymi się wieloma schorzeniami, swoje gospodarstwo domowe prowadzone w domu o powierzchni 70 m² i wartości 300.000 zł utrzymują z emerytury skarżącego w kwocie 2.983 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego skarżącej w kwocie 153 zł. Wśród stałych wydatków swojego gospodarstwa domowego, wskazali wydatki na leki, środki zaopatrzenia medycznego oraz leczenie w kwocie około 750 zł, koszty stałe utrzymania domu – w kwocie 590 zł, ubezpieczenie i podatek od nieruchomości – 30 zł, wydatki na zakup żywności, środków czystości i odzieży – 1.250 zł. Skarżący przesłali dokumenty, z których, ponad wcześniej wskazane dane, wynika, że w roku 2017 uzyskali dochód w kwocie łącznie 38.667,66 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku skarżących zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O tym, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, z jednej strony świadczy kwota pieniężna, która pozostaje do dyspozycji skarżących na swoje utrzymanie, tj. około 3.136 zł, oraz brak majątku podlegającego spieniężeniu i, z drugiej strony, wysokość i charakter wydatków ponoszonych z uwagi na sytuację życiową wnioskodawców, w tym ich wiek i stan zdrowia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.