II SA/Wr 181/18
WyrokWSA we Wrocławiu2018-08-28
Skład orzekający: Alicja Palus, Władysław Kulon, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie dotyczące wykonania robót budowlanych polegających na montażu maszyn i urządzeń w hali magazynowo-produkcyjnej, uznając je za bezprzedmiotowe, mimo zarzutów strony o naruszeniu przepisów proceduralnych i materialnych dotyczących m.in. drgań i ochrony środowiska?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ zebrany materiał dowodowy, w tym ocena techniczna, jednoznacznie wykazał, że montaż maszyn i urządzeń został wykonany zgodnie z przepisami technicznobudowlanymi, zasadami wiedzy technicznej oraz z poszanowaniem interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie ochrony przed drganiami. Brak było podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Kwestie związane z procesami technologicznymi, ochroną środowiska czy zezwoleniami na przetwarzanie odpadów wykraczają poza zakres właściwości rzeczowej organu nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na montażu maszyn i urządzeń w hali magazynowo-produkcyjnej. Postępowanie zostało umorzone z powodu bezprzedmiotowości, gdyż ocena techniczna wykazała zgodność montażu z przepisami i brak nadmiernych drgań. Strona skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i nieuwzględnienie kwestii związanych z ochroną środowiska oraz parametrami maszyn.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Natalia Rusinek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi J.O.i T. O. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na montażu maszyn i urządzeń w hali magazynowo - produkcyjnej I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz radcy prawnego M.P. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) podwyższoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług w wysokości 110,40 zł (słownie: sto dziesięć złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś., działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257, dalej k.p.a.) umorzył postępowanie w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na montażu maszyn i urządzeń w hali magazynowo produkcyjnej zlokalizowanej na działce nr [...] na posesji nr [...] przy ul. K. w Ś. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, z powodu bezprzedmiotowości.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] r. wpłynął do niego wniosek E. G., działającego w imieniu H.W. zamieszkałej w Ś. przy ul. K. nr [...], o interwencję w sprawie występujących uciążliwości ze strony [...] Sp. z o. o. w związku z prowadzoną przez nią przy ul. K. [...] w Ś. działalnością. Dokładniej - wskazano na występujące drgania przenoszone gruntem do budynku mieszkalnego od pracujących w hali urządzeń. Zdaniem strony wywołują one drgania ścian i mebli również w jej mieszkaniu.
Prowadząc wstępne czynności inspekcyjno - nadzorcze związane z powyższym wnioskiem, organ pierwszej instancji zażądał od Prezesa spółki okazania dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, a zatem dokumentacji technicznej maszyn, urządzeń oraz fundamentów, na których maszyny i urządzenia są posadowione w hali produkcyjnej oraz książki/książek obiektu budowlanego hali produkcyjnej wraz z aktualnymi protokołami kontroli rocznej i pięcioletniej.
W odpowiedzi w dniu 17 i 27 lutego 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. wpłynęła dokumentacja techniczno - ruchowa: chłodni B.[...], młyna żarnowego PM-[...] i kruszarki [...] P., odpis aktu notarialnego rep. A nr [...] z dnia [...] roku z nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników [...]w sprawie zarządu spółki, odpis umowy najmu z dnia [...] r. obiektów zlokalizowanych przy ul. K. nr [...] w Ś., odpis pełnomocnictwa ogólnego, projekt budowlany z wyznaczonymi miejscami maszyn, protokół okresowej kontroli - pięcioletni, protokół okresowej kontroli - roczny, książka obiektu budowlanego.
W dniu 24 kwietnia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. przeprowadził czynności kontrolne spornego obiektu. Na ich podstawie oraz złożonych przez spółkę dokumentów ustalił, że na działce nr [...] w Ś. znajduje się jednokondygnacyjny budynek magazynowo-produkcyjny o wymiarach w rzucie ok. 73 m x 18 m z dobudowaną dwukondygnacyjną częścią socjalną o wymiarach w rzucie ok. 6,5 mx 11 m. Ściany zewnętrzne i wewnętrzne części magazynowo-produkcyjnej wykonane są z pustaków żużlobetonowych natomiast ściany zewnętrzne i wewnętrzne części socjalnej z cegły. Część magazynowo-produkcyjna skomunikowana jest z częścią socjalną drzwiami na poziomie parteru w korytarzu części socjalnej natomiast komunikacja pomiędzy poziomami części socjalnej odbywa się schodami żelbetowymi. Budynek posiada w części magazynowo-produkcyjnej i w korytarzu części socjalnej posadzki betonowe z gładzią cementową oraz w pomieszczeniach higieniczno - sanitarnych części socjalnej posadzki z terrakoty i lastryka. Dach budynku wykonany jest z elementów strunobetonowych opartych na słupach żelbetowych oraz płyt korytkowych zalanych szlichtą betonową i pokrytych papą na lepiku. Okna wykonane są z tworzyw sztucznych, bramy do pomieszczeń magazynowo-produkcyjnych są mechaniczne, segmentowe. Budynek wyposażony jest w instalacje: elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną i deszczową.
W celu jednoznacznego oznaczania oraz nazwania pomieszczeń i urządzeń podczas kontroli posłużono się rysunkiem "Rzut parteru" z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych nr [...] z [...] r. W tym aspekcie podniesiono, że cześć socjalna posiada na parterze takie pomieszczenia jak: korytarz, łazienka, pomieszczenie socjalne, szatnia, klatka schodowa oraz pomieszczenie biurowe na poziomie pierwszego piętra. Z kolei część magazynowo-produkcyjna posiada pomieszczenia: nr 001, nr 002, nr 003, nr 004, nr 005, nr 006 i nr 007 - wydzielone z pomieszczenia nr 006. W pomieszczeniu nr 001 znajduje się magazyn surowca. W pomieszczeniu nr 002 - znajdują się urządzenia: kruszarka, taśmociąg podający, młyn, stacja napełniania, stacja odpylania, a brak jest urządzenia stacji napełniania big - bagów. Część z wymienionych urządzeń znajduje się na konstrukcji, która ustawiona jest na posadzce. W pomieszczeniu nr 003 zamiast wykazanych na rysunku urządzeń: nr 12 - kruszarka, nr 13 - taśmociąg podający, nr 14 - młyn, nr 15 - stacja napełniania znajdują się urządzenia takie jak:
stojak, żmijka podająca, pulweryzator, sito wibracyjne, podajnik stojak do napełniania big-baków. W pomieszczeniu tym stwierdzono również piłę taśmową, belownicę, formy do oczyszczalni przydomowych, szafę sterującą. Z kolei w pomieszczeniu nr 004 ustawiono urządzenia technologiczne w taki sposób, że: szafa sterująca, wytłaczarka, granulator, sita wibracyjne, młynek i stacje napełniania z szafa sterującą i wentylatorem przedmuchowym zlokalizowane są przy ścianie wewnętrznej od strony pomieszczenia 005, zaś stacje napełniania silosa przestawiono z jednego naroża od strony pomieszczenia nr 005 do naroża od strony pomieszczenia nr 003. W przypadku pomieszczenia nr 005 organ zauważył brak zespołu suszarni oraz stacji do napełniania silosa, a nadto odnotował istnienie obok pompy wody młynka oraz zeskładowanie tworzywa sztucznego. Dalej - tj. w pomieszczeniu nr 006 stwierdzono w linii wytłaczarki nr 2 brak urządzeń technologicznych oznaczonych nr 4, nr 5, nr 6 oraz ustalono, że urządzenie nr 6 z linii 2 przełączono do linii 1. Nadto odnotowano w pomieszczeniu tym wagę oraz pompę Vacum. Wreszcie w pomieszczeniu nr 007 stwierdzono kompresor i szafki magazynowe, a na zewnątrz budynku przed pomieszczeniami nr 006 i nr 005 chłodnię.
Pismem z dnia [...] r. organ zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na montażu maszyn i urządzeń w hali magazynowo produkcyjnej zlokalizowanej na działce nr [...] na posesji nr [...] przy ul. K.w Ś. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.
Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ pierwszej instancji stwierdził, że powstały uzasadnione wątpliwości co do robót budowlanych polegających na montażu wszystkich maszyn i urządzeń, na skutek czego na podstawie przepisu art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane postanowieniem nr [...] z [...] r. zażądał od spółki przedłożenia oceny technicznej określającej czy roboty budowlane polegające na montażu maszyn i urządzeń w spornej hali zostały wykonane w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając zgodność z warunkami określonymi w dokumentacjach techniczno - ruchowych maszyn i urządzeń oraz poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie ochrony przed drganiami.
Z przedstawionej przez spółkę oceny technicznej wynika, że montaż maszyn i urządzeń w hali magazynowo- produkcyjnej wykonany został w sposób określony w przepisach, w tym techniczno- budowlanych, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając zgodność z warunkami określonymi w dokumentacjach techniczno - ruchowych maszyn i urządzeń oraz z poszanowaniem, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie ochrony przed drganiami. Z załącznika nr [...] do oceny technicznej jednoznacznie wynika, że żaden z pomiarów drgań maszyn i urządzeń pracujących z wydajnością większą od nominalnej wykonanych w punktach pomiarowych P1, P2 umieszczonych na granicy posesji nr [...] a od strony posesji nr [...] i nr [...] przy ul. K. oraz wykonanych w punkcie pomiarowym [...] umieszczonym przy posesji nr [...] i nr [...] przy ul. K. nie wykazał drgań przekraczających wartości [...], co oznacza, że dopiero drgania dziesięciokrotnie większe mogłyby być przekazywane na budynki.
W dniu 25 października 2017 r. do organu wpłynęło pismo zatytułowane "Ocena zebranych materiałów i dowodów", w którym pełnomocnik H.W. wniósł dodatkowe informacje uzupełniające, a mianowicie, że spółka: okresowo przekracza granice obszaru drganiami powodowanymi przetwarzaniem tworzyw sztucznych o wielkich gabarytach, zamierza uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczącą przetwarzania odpadów, których wymiarów i twardości nie jest strona w stanie przewidzieć, posiada na stronie internetowej ofertę przetwarzania odpadów tworzyw sztucznych. Tym samym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma na celu zalegalizowanie działalności produkcyjnej. Nadto zauważono, że spółka posiada książkę obiektu budowlanego prowadzoną od roku 2015, podczas gdy jest właścicielem budynku od roku 2013, jak również, że wynik badań pomiarów drgań gruntu w pobliżu budynków mieszkalnych jest niemiarodajny ponieważ nie został przeprowadzony podczas przetwarzania odpadów z tworzyw sztucznych. Badania drgań były przeprowadzone też bez udziału strony postępowania.
Odnosząc się do powyższego pisma organ pierwszej instancji w treści podjętej decyzji wskazał, iż prowadził postępowanie mające na celu ustalenie zgodności z przepisami sposobu montażu maszyn i urządzeń znajdujących się w hali magazynowo produkcyjnej a nie ustalenie prawidłowości przebiegu obecnych lub przyszłych procesów technologicznych. Stąd zastrzeżenia co do zamiaru uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących przetwarzania odpadów, oraz zamieszczona na stronie internetowej oferta pozostają bez wpływu na ustalenie prawidłowości wykonanego montażu maszyn i urządzeń w hali magazynowo produkcyjnej. Z kolei podniesiony zarzut niemiarodajności wyników badań pomiarów drgań gruntu nie został poparty żadnymi dowodami podważającymi "Pomiar drgań gruntu" i twierdzenia zawarte w ocenie technicznej. Jest więc stwierdzeniem subiektywnym i jako taki nie może stanowić dowodu w sprawie. Nadto podał, że adresatem uwag dotyczących wykonania pomiarów drgań bez obecności H.W. i na warunkach określonych przez właściciela firmy przeprowadzającej pomiary winien być właściciel tej firmy. Nie jest on jednak zobowiązany przepisami k.p.a. do zapewnienia udziału w pomiarach stronom ustalonym przez organ nadzoru budowlanego. Wskazany z kolei brak w aktach sprawy książki obiektu budowlanego prowadzonej przed rokiem 2015 nie stanowi o nieistnieniu takiego dokumentu i nie powoduje, że sposób montażu maszyn i urządzeń znajdujących się w hali jest inny niż zawarty w zebranych dowodach.
W tak kształtujących się okolicznościach organ pierwszej instancji uznał, iż w sprawie wystąpiły podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Brak jest bowiem podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W tym kontekście organ podniósł, iż ocena techniczna jednoznacznie udowodniła, że montaż maszyn i urządzeń w niniejszej hali wykonany został w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając zgodność z warunkami określonymi w dokumentacjach techniczno - ruchowych maszyn i urządzeń oraz z poszanowaniem, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie ochrony przed drganiami. Nie został więc naruszony przepis art. 5 ustawy - Prawo budowlane regulujący kwestie techniczno- budowlane projektowania i budowy obiektów budowlanych, poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich oraz konieczności użytkowania obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. W. wnosząc o jej uchylenie.
Kwestionowanej decyzji zarzuciła:
- rażące naruszenie przepisów proceduralnych tj. art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie zapewnienie jej - będącej stroną postępowania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym przede wszystkim w trakcie wykonania pomiarów drgań;
- naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego do dokładnego wyjaśnienia przyczyn występowania uciążliwości jakimi są drgania ścian i mebli, które pojawiają się podczas prowadzonej działalności przemysłowej.
Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazał, że oprotestowana decyzja wydana została na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. zgodnie, z którym organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.
Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych np. brak przymiotu strony osoby, na której wniosek wszczęto postępowanie, lub przedmiotowych, gdy nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy organ zauważył, że PINB w Ś. wydał prawidłowe rozstrzygnięcie w oparciu o właściwą podstawę prawną. Organ odwoławczy powtórzył za organem pierwszej instancji, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego, wynika, iż montaż maszyn i urządzeń w niniejszej hali magazynowo - produkcyjnej wykonany został w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając zgodność z warunkami określonymi w dokumentacjach techniczno- ruchowych maszyn i urządzeń oraz z poszanowaniem, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie ochrony przed drganiami. Przywołał, że również z załącznika nr [...] do oceny technicznej jednoznacznie wynika, że żaden z pomiarów drgań maszyn i urządzeń pracujących z wydajnością większą od nominalnej wykonywanych w punktach pomiarowych P1, P2 i P3 - nie wykazał drgań przekraczających wartości 0,11 - co oznacza, że dopiero drgania dziesięciokrotnie większe mogłyby być przekazywane na budynki.
Odnosząc się do treści odwołania wyjaśniono z kolei, że organ nadzoru budowlanego I stopnia nie naruszył art. 10 § 1 k.p.a., ponieważ pismem z dnia [...] r. zawiadomił o zamiarze przeprowadzenia kontroli H.W., ponadto pismem z dnia [...] r. zawiadomił również o zamiarze wydania decyzji administracyjnej, a co za tym idzie umożliwił stronie zapoznanie się z aktami sprawy oraz wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Z ww. prawa skorzystał E. G. - pełnomocnik H. W.
Wskazując na przedmiot postępowania obejmujący wykonanie robót budowlanych polegających na montażu maszyn i urządzeń w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach organ odwoławczy podał także, że organ I stopnia nie był zobowiązany do ustalenia prawidłowości przebiegu obecnych czy też przyszłych procesów technologicznych.
Nie godząc się z opisanym powyżej rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu złożył J.O. i T. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji, a nadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: obrazy art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie.
Motywując zasadność wniesionej skargi skarżący podnieśli, że w toku postępowania nie zostało ustalone czy: spółka posiada zezwolenie na przetwórstwo odpadów termoutrwadzalnych, maszyny posiadają dokumentacje techniczno ruchowe określające dokładne parametry techniczne od ich posadowienia aż do głośności ich pracy. Nie ustalono też czy eksploatacja instalacji lub urządzeń powoduje przekroczenie standardów emisyjnych zgodnie z art 141 ustawy Prawo Ochrony Środowiska, jak też czy nie zostały naruszane obowiązki wynikające z art 145 Prawa Ochrony Środowiska.
Zdaniem skarżących organy nie przeanalizowały również w jakim cyklu pracują maszyny (jedno-, dwu-, trzyzadaniowym), a także kiedy odbywają się przeglądy i remonty maszyn, czy obecny właściciel posiada wszelkie zezwolenia na prowadzenie działalności o takim charakterze oraz kto jest uprawniony do reprezentacji spółek. Nie wyjaśniły także co jest przyczyną częstych pożarów na terenie prowadzonej działalności gospodarczej oraz do kogo należą drewniane palety, składowane na tym terenie.
Skarżący podnieśli, że nie ustalono również w jaki sposób spółka dokonuje bieżących remontów, jak też nie zauważono w trakcie kontroli, iż w budynku na terenie prowadzonej działalności znajduje się uszkodzona instalacja odprowadzająca wodę deszczową (oberwana rynna ok. 4 m). Zaniechano także wyjaśnienia czy spółka jest w prawidłowy sposób oznakowana. W tym miejscu nadmieniono, że pojazdy wielkogabarytowe przyjeżdżające na teren spółki mają problem z jej zlokalizowaniem, co jest przyczyną wjazdów przez nie na drogi osiedlowe i stwarza zagrożenie dla zamieszkujących tam osób.
Wreszcie skarżący podnieśli, że w toku postępowania pominięto w ustaleniu stanu faktycznego decyzję ujmującą stan faktyczny działania spółki [...] i postanowienie nr [...] z dnia [...] r. wydane przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego. Nadto w ustaleniu stanu faktycznego pominięto, iż problem z uciążliwym prowadzeniem działalności gospodarczej przez spółki został opisany w Gazecie Miejskiej z [...] r. wydawanej przez Urząd Miasta.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Pismem z dnia [...] r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, albowiem nie zostały one pokryte w całości ani w części.
Pełnomocnik skarżących wskazał, że zarówno w zawiadomieniu stanowiącym podstawę wszczęcia postępowania, jak i w toku postępowania przed organami obu instancji, strony postępowania, w tym skarżący jak i H. W. wielokrotnie domagali się przeprowadzenia przez organ szeregu działań sprawdzających, szczegółowo wymienionych w treści skargi. Działania te nie zostały podjęte przez organy, które ograniczyły się w zasadzie do przeprowadzenia kontroli dokumentacji. Tymczasem, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu jest zebranie i rozpatrzenie dowodów - w sposób wyczerpujący. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji obowiązek ten naruszyły, bo nie zebrały całości materiału dowodowego, na okoliczności związane z podnoszonymi przez strony wadami procesu technologicznego w hali. W takiej sytuacji zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania została wydana przedwcześnie i bez należytego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Brak zatem wyczerpujących ustaleń przez organy obu instancji w zakresie stawianych przez stawianych przez skarżących zarzutów musi prowadzić do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1066) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowane w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowaniu instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego lub przepisów prawa procesowego, obligujących do uwzględnienia skargi, mimo rozważenia w toku podjętych czynności rozpoznawczych przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej właściwy w sprawie tzn. działający zgodnie z przyznaną mu przepisami ustrojowymi, materialnymi i procesowymi kompetencją jest zobligowany do załatwienia sprawy w sposób w tym przepisie określony tzn. decyzją rozstrzygającą sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończącą sprawę w danej instancji.
Rozstrzygnięcie sprawy co do jej Istoty następuje poprzez konkretyzację uprawnienia lub obowiązku podmiotu, legitymowanego wg kryteriów ustalonych w art. 28 i art. 29 kpa, którego sytuacja prawna zostaje skutkiem tego ukształtowania w inny sposób. Każda ingerencja w sferę prawną podmiotu przez organ działający w warunkach wcześniej wskazanych może odbywać się wyłącznie na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego odpowiedniej rangi, do stosowania których uprawniony jest organ prowadzący postępowanie i posiadający kompetencję orzeczniczą (decyzyjną). Ustawodawca dopuścił jednak inny tzn. niemerytoryczny sposób załatwiania sprawy administracyjnej określając jego warunki m.in. w przepisie art. 105 § 1 kpa. Przepis ten nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w całości albo w części, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono w całości albo w części bezprzedmiotowe.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i niekwestionowanymi poglądami nauki bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, a poprzez to oznacza niemożność skonkretyzowania prawa lub obowiązku określonego podmiotu, która obliguje do zakończenia postępowania w sprawie administracyjnej w inny sposób niż poprzez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983r.; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1996r., sygn. art. Sa/Ka 2493/95 niepubl.). Oznacza ona brak legalnej możliwości ingerowania właściwego organu w sferę prawną jednostki.
W doktrynie i judykaturze rozróżnia się aspekt podmiotowy bezprzedmiotowości, dotyczący sfery podmiotowej danej sprawy administracyjnej (np. strony, organu) i aspekt przedmiotowy, dotyczący szeroko rozumianego przedmiotu sprawy. Jednym z przypadków bezprzedmiotowości postępowania o charakterze przedmiotowym będzie sytuacja polegająca na tym, że właściwy organ w okolicznościach faktycznych istniejących w konkretnym przypadku nie ma podstaw prawnych do działania w formach władczych w sposób merytoryczny.
Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej podporządkowane są ustrojowej zasadzie praworządności zawartej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego, która w sposób bezwzględny wymaga od nich działania na podstawie przepisów prawa.
Jednym z aspektów zasady praworządności jest stosowanie prawa materialnego i procesowego, które obejmuje m.in. subsumpcję faktu uznanego za udowodniony pod odpowiednią normą prawną.
Wymaga to uprzedniego stwierdzenia, że dany fakt ustalony przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zawiera się w zakresie uregulowanym stosowaną normą prawną. Inaczej mówiąc sytuacja ustalona przez organ jako zaistniała czyli rzeczywista - odpowiadająca sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej - uzasadnia wykorzystanie dyspozycji zawartej w tej samej normie (por. J. Wróblewski: Stosowanie prawa przez organy administracji, OMT 1972, Nr 12).
W tych okolicznościach istotne jest, że stwierdzona przez organy właściwe instancyjnie bezprzedmiotowość odnosi się do postępowania prowadzonego w sprawie – jak wynika z materiału sprawy, w tym pisma skierowanego w dniu [...]r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. do stron postępowania – wykonania robót budowlanych polegających na montażu maszyn i urządzeń w hali magazynowo-produkcyjnej, zlokalizowanej na działce nr [...] na posesji nr [...] przy ul. T.K. w Ś. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.
Czynności wyjaśniające podjęte w toku postępowania przez właściwy w sprawie organ, których prawidłowości Sąd nie kwestionuje, nie doprowadziły do dokonania takich ustaleń faktycznych, które umożliwiłyby organowi administracji publicznej zastosowanie – w sposób legalny – dyspozycji uwzględnionej w normie prawa materialnego istniejącej w obowiązującym porządku prawnym.
Z materiału zebranego w sprawie wynika w sposób jednoznaczny, że przedmiotowe roboty budowlane nie spowodowały stanu niezgodności z prawem.
Organy orzekające w postępowaniu instancyjnym w uzasadnieniach podjętych w sprawie decyzji szczegółowo i wyczerpująco uzasadniły – odwołując się przede wszystkim do treści sporządzonej w toku postępowania oceny technicznej i stanowiącego jej integralną część załącznika nr [...] oraz ustaleń zawartych w protokole kontroli z dnia [...] r. – podstawy stwierdzenia, że montaż maszyn i urządzeń w przedmiotowej hali magazynowo-produkcyjnej wykonany został w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając zgodność z warunkami określonymi w dokumentacji techniczno-ruchowej maszyn i urządzeń, a także z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności w zakresie ochrony przed drganiami.
Sąd w składzie orzekającym w sprawie argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej akceptuje, uznając za zbędne ponowne przedstawianie tych samych okoliczności faktycznych i prawnych w tym miejscu uzasadnienia.
Zasadnie też organy właściwe instancyjnie – odnosząc się do zarzutów i wniosków podnoszonych w toku postępowania przez pełnomocnika H. W. – wskazywały na wynikającą z zakresu właściwości rzeczowej, niemożność dokonywania oceny, czy rozstrzygania kwestii objętych kompetencją organów ochrony środowiska i mogących stanowić przedmiot postępowania prowadzonego przez te organy.
Zdaniem Sądu – podzielającego ocenę przyjętą przez organy właściwe instancyjnie w tej sprawie – w okolicznościach ustalonych w toku postępowania i wobec oznaczenia przedmiotu sprawy, brak było podstaw do ingerencji organu nadzoru budowlanego.
Konsekwencją braku możliwości merytorycznego orzekania w sprawie przez organ nadzoru budowlanego była konieczność zakończenia postępowania w inny sposób tzn. poprzez orzeczenie niemerytoryczne czyli umarzające postępowanie.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa – stosownie do przepisu art. 151 powoływanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło