II SA/Wr 1810/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Julia Szczygielska Sędziowie: NSA Andrzej Jurkiewicz NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. O. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w sprawie nakazu rozbiórki kiosku handlowego zlokalizowanego na chodniku przy ul. H. S. róg B. we W. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od strony przeciwnej na rzecz skarżącej 10 zł kosztów postępowania przed sądem administracyjnym; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Sygnatura akt II SA/Wr 1810/2001 UZASADNIENIE Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] nakazano M. O. rozbiórkę kiosku handlowego zlokalizowanego na chodniku przy ul. H. S. [...] róg ul. B. we W . Jako podstawę prawną decyzji organ przywołał art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126) oraz art. 104 kpa, a także art. 4 ust. 1 pkt 11 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 91, poz. 578). Na uzasadnienie wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. w związku z pismem Wydziału Architektury, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego W. wszczął postępowanie w sprawie ustawienia przez M. O. kiosku handlowego. Obiekt ten zlokalizowany został przy ul. H. S. [...] - róg ul. B . Jak ustalono w trakcie przeprowadzonych na tą okoliczność oględzinach, które miały miejsce w dniu [...]r., inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. Z oświadczenia strony wynika, że kiosk warzywny typu ,, [...]" użytkowany jest od dnia [...]r. W miejscu, gdzie obecnie znajduje się kiosk typy "[...]", wcześniej posadowiony był inny kiosk innego typu, który był użytkowany od [...] r. W ustawowo zakreślonym terminie strona oprotestowała zapadłe rozstrzygniecie i złożyła odwołanie. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania od opisanej decyzji, utrzymał ją w mocy. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że (jego zdaniem) ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji wykazały, iż ustawienie kiosku warzywnego odbyło się z naruszeniem obowiązujących przepisów. Przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przywołany przepis obliguje inwestora do określonego trybu postępowania, a więc w pierwszej kolejności należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę i następnie, po jej uprawomocnieniu, możliwe jest przystąpienie do robót budowlanych. Z akt sprawy wynika, iż na wskazanej nieruchomości istniał kiosk warzywny, który został usunięty a na jego miejscu posadowiony został kiosk innego typu. Bezsprzecznie roboty tego typu podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. 2 Sygnatura akt II SA/Wr 1810/2001 Strona uchybiła przepisom i po ustawieniu przedmiotowego kiosku w dniu [...]r. przystąpiła do jego użytkowania. W świetle obowiązujących przepisów działania inwestora noszą znamiona samowoli budowlanej, która obwarowana jest określonymi sankcjami. Przepis art. 48 Prawa budowlanego jest jednoznaczny w swej wymowie i zgodnie z jego dyspozycją "Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Zdaniem organu odwoławczego, kwalifikacja prawna dokonana przez organ pierwszej instancji jest prawidłowa, a nakaz wynikający z decyzji mieści się w ustawowych granicach przewidzianych dla organu administracyjnego. Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji zamieszczonej w odwołaniu przyjąć należy, iż pomimo jej pełnej rzeczowości nie może ona skutkować zmianą bądź uchyleniem zapadłego rozstrzygnięcia. Niedopełnienie ciążących na inwestorze obowiązków nie przewiduje innych prawnych rozwiązań jak wyłącznie nakaz rozbiórki. Wnioskowanie o udzielenie pozwolenia na budowę, po realizacji inwestycji nie odpowiada obowiązującym normatywom, dlatego uwzględniając dotychczas powiedziane, orzeczono jak w sentencji. Na ostateczną w toku instancji administracyjnej decyzję w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożyła zobowiązana. Podniosła w niej zarzuty zbieżne z odwołaniem. Wskazała, że starała się działać zgodnie z prawem, ale była nieprawidłowo informowana przez kompetentnych urzędników, co wprowadziło ją w błąd. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 3 Sygnatura akt II SA/Wr 1810/2001 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa budowlanego. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca inwestorce rozbiórkę obiektu budowlanego, bowiem - zdaniem obu orzekających w toku postępowania administracyjnego organów -sporny kiosk został postawiony w wyniku klasycznej samowoli budowlanej. Zdaniem sądu z takim rozumowaniem - w świetle dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, zawartego w aktach administracyjnych - zgodzić się nie można. Jak bowiem wynika z tychże akt, znajduje się w nich (między innymi), na k. l0a) pismo, sporządzone na papierze firmowym firmy "A", z dnia [...]r., w którym dyrektor tej firmy wyraził zgodę na postawienie przez M. O. kiosku warzywnego na rogu ulic H. S., B. i C. K. (teren będący własnością A), pod warunkiem (między innymi) uzyskania przez inwestorkę pozwolenia na budowę dla tej inwestycji. Istotnym dalej jest, że na tym piśmie znajduje się odręczny zapis "zgoda do roku 2006[...] pod warunkiem postawienia kiosku zgodnego z wnioskiem (typ [...]) oraz zagospodarowania terenu wokół kiosku". Pod zapisem została umieszczona (tym samym charakterem pisma) data [...], podpis i pieczęć DYREKTOR WYDZIAŁU Architekt Miasta M. D . Oba orzekające w sprawie organy, mimo że dysponowały tym dowodem w swoich ustaleniach i rozważaniach, dowód ten całkowicie pominęły. Całkowite pominięcie tego dowodu w sprawie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym art. 7 kpa, w myśl którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; art. 8, wedle którego organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli; oraz art. 12 § 1 zobowiązujący organy administracji publicznej do działania w sprawie wnikliwie i szybko. Realizacja tych fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego nakładała na kompetentne, orzekające w sprawie organy, obowiązek wyjaśnienia jaki charakter miał wskazany wyżej dokument, czy i jaki był jego wpływ na przebieg procesu inwestycyjnego, czy wobec jego formy i treści w sprawie 4 Sygnatura akt II SA/Wr 1810/2001 mamy do czynienia istotnie z ewidentną samowolą budowlaną, jak to w kontrolowanych decyzjach przyjmują oba organy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą orzekających w sprawie organów będzie najpierw dokonanie odpowiednich ustaleń, a następnie rozważenie wskazanego dowodu, po czym zostaną wydane nowe decyzje w sprawie. Reasumując, tak zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, jako orzeczenia naruszające przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlegają uchyleniu w całości, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ustawy. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 5