II SA/Wr 184/15

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie 18 drzew postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na wyżej oznaczoną decyzję strona skarżąca zawarła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że jest organizacją pożytku publicznego, działalność jej oparta jest na nieodpłatnej (społecznej) pracy jej członków, występuje w interesie ogólnospołecznym, nie prowadzi działalności gospodarczej, a swoją działalność finansuje ze składek członkowskich oraz darowizn. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu strona skarżąca zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego informując, że Stowarzyszenie liczy 18 członków zwyczajnych, nie otrzymuje środków z budżetu Państwa, wysokość rocznej składki członkowskiej wynosi 180 zł, w kasie Stowarzyszenia na dzień 31 marca 2015 r. znajdowały się środki w wysokości 300 zł, przychód w roku 2014 wyniósł 8.185, 90 zł, a koszty bieżącej działalności wyniosły 3.983, 50 zł. Z załączonego do wniosku wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na dzień 1 kwietnia 2015 r. strona skarżąca posiadała na koncie środki pieniężne w wysokość 3.646, 57 zł. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy strona wnioskująca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienia pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Przepisy żądają wykazania przez podmiot ubiegający się o prawo pomocy, że nie posiada żadnych środków na ten cel (i że nie ma ich, pomimo iż podjął wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków), nie jest zatem wystarczające samo subiektywne przekonanie władz Stowarzyszenia o niemożności uiszczenia opłat sądowych, szczególności w sytuacji gdy sama strona wskazuje, że posiada wystarczające na ten cel środki w kasie i na rachunku bankowym. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych w ogóle możliwości uzyskania środków na ich pokrycie. Strona skarżąca w ramach planowania wydatków na rok 2015 powinna była przewidzieć odpowiednie środki celem pokrycia kosztów w sprawach sądowych, w których Stowarzyszenie jest lub będzie stroną postępowania, albowiem jest to normalne i przewidywalne następstwo uczestnictwa danego podmiotu w obrocie prawnym. To na członkach stowarzyszenia (a nie Skarbie Państwa) ciąży obowiązek realizowania zadań, jakie Stowarzyszenie na siebie przyjmie lub które staną się jej udziałem i de facto to możliwości finansowe członków Stowarzyszenia decydują o tym czy to zadanie zostanie zrealizowane. Podejmując decyzję o złożeniu skargi do Sądu strona skarżąca winna była mieć świadomość, że zostanie zobowiązania do pokrywania kosztów sądowych i na ten cel zagospodarować środki. Zauważyć należy, że strona skarżąca na bieżąco realizuje swoje inne zobowiązania finansowe. Zgodnie przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd przy rozpoznaniu wniosku o prawo pomocy winien oceniać jedynie możliwości finansowe strony wnioskującej. Każda inna argumentacja (np. "występowanie w interesie ogólnospołecznym", "bronienie zasad demokratycznego państwa prawa") pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzec jak w sentencji.