II SA/Wr 1853/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-07-15
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Bogumiła Skrzypczak, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje osobie opuszczającej zakład karny, jeśli okres 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy obejmuje okres pozbawienia wolności, a organy błędnie analizują okres poprzedzający ostatnie pozbawienie wolności zamiast okresu poprzedzającego rejestrację?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy błędnie zastosowały przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zamiast analizować okres 18 miesięcy poprzedzający ostatnie pozbawienie wolności oraz okres pracy w trakcie pozbawienia wolności zgodnie z art. 23 ust. 4 ustawy, organy błędnie skupiły się na okresie 18 miesięcy poprzedzającym rejestrację w urzędzie pracy, nieprawidłowo oceniając spełnienie przesłanek do przyznania zasiłku.Stan faktyczny
Skarżący, M. W., został uznany za osobę bezrobotną, ale odmówiono mu prawa do zasiłku. Organy uznały, że nie spełnił on warunku co najmniej 365 dni pracy w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, z wynagrodzeniem co najmniej najniższym krajowym, mimo że pracował w Zakładzie Karnym. Skarżący twierdził, że czuje się oszukany, ponieważ zapewniano go o możliwości ubiegania się o zasiłek, a Zakład Karny mógł nie odprowadzać składek na Fundusz Pracy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, podtrzymując odmowę przyznania zasiłku.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody D. i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. Nie orzeczono w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Asesor WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca Protokolant: Magdalena Domańska - Byskosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Starosta Powiatu W. orzekł o uznaniu M. W. za osobę bezrobotną z dniem [...] r. oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji podano, że M. W. nie spełnił warunków uprawniających osobę bezrobotną do przyznania zasiłku, określonych w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W odwołaniu od decyzji skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy, podając że przez ostatnie [...] lata od [...]r. do [...]r. pracował w Zakładzie Karnym w W. w pełnym wymiarze czasu pracy. Jak wyjaśnił skarżący, w Zakładzie Karnym zapewniano go, że będzie miał prawo ubiegać się o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych. Jednakże obecnie okazało się, że jego zarobki prawdopodobnie były niższe od najniższego wynagrodzenia, a Zakład Karny nie odprowadzał składek na Fundusz Pracy. Skarżący wyjaśnił również, że nie posiada środków do życia i zobowiązany jest do płacenia alimentów na dzieci. Jak podaje, czuje się oszukany i skrzywdzony przez państwowe instytucje.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając brak podstaw prawnych do przyznania zainteresowanemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W toku postępowania odwoławczego ustalono na podstawie załączonych do akt sprawy dokumentów, że M. W. został zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku w dniu [...]r. W okresie poprzedzającym rejestrację od [...]r. do [...]r. był zatrudniony w Zakładzie Karnym w W. w pełnym wymiarze czasu pracy. W trakcie zatrudnienia zainteresowany osiągał wynagrodzenie niższe od najniższego wynagrodzenia obowiązującego w tym czasie. Najniższe wynagrodzenie wynosiło od 1 stycznia 2001 r. - 760 zl, a od 1 stycznia 2003 r. - 800 zł. Zainteresowany osiągnął w badanym okresie najniższe wynagrodzenie tylko w [...]r., [...],[...] i [...]r. Wobec powyższego, w 18 miesięcznym okresie poprzedzającym rejestrację w powiatowym urzędzie pracy, nie stwierdzono łącznie co najmniej 365 dni, w których zainteresowany osiągał wynagrodzenie w kwocie, co najmniej najniższego wynagrodzenia. Zainteresowany nie spełnił więc przesłanek wynikających z art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W skardze na decyzję skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz wnikliwy przegląd jego akt i przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem z pisma Zakładu Karnego w W. z dnia [...]r. nr [...]skarżący osiągnął w okresie od [...]r. do [...]r. najniższe wynagrodzenie tylko w miesiącach [...]r. - [...]zł, [...]r. - [...]zł, [...]r. - [...]zł, [...] r. - [...]zł. Wobec powyższego, w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację w urzędzie pracy skarżący udokumentował [...] dni uprawniających do zasiłku wobec wymaganych co najmniej 365 dni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Uchylenie aktu administracyjnego następuje w przypadku stwierdzenia wystąpienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody D. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu W. orzekającą o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...]r. oraz odmawiającą przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm. ).
Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego skarżący został zwolniony z Zakładu Karnego w W.w dniu [...]r., a w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. został zarejestrowany w dniu [...]r.
Podstawę prawną decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji stanowi między innymi art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W lakonicznym uzasadnieniu tej decyzji nie wyjaśniono, jakich przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, a wynikających z tego przepisu nie spełnił skarżący. Natomiast organ odwoławczy badając, czy skarżący spełnił ustawowe warunki do przyznania zasiłku dla bezrobotnych oparł swoje rozważania o treść art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stosownie do powyższego przepisu prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu ( ... ), jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni wykonywał między innymi pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku podlegają, oprócz okresów zatrudnienia w warunkach wolnościowych, również okresy wykonywania pracy w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, jeżeli przypadają na okres 18 miesięcy poprzedzających rejestrację.
Natomiast sytuację prawną osób bezpośrednio opuszczających zakłady karne i areszty śledcze reguluje ar. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnym zwolnionym z zakładów karnych i aresztów śledczych zarejestrowanym w okresie 30 dni od dnia zwolnienia, jeżeli suma okresów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i w ust. 2, przypadających w okresie 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności, oraz wykonywania pracy w okresie pozbawienia wolności wynosiła co najmniej 365 dni, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia. W przypadku pozbawienia wolności w okresie pobierania zasiłku, po zwolnieniu z zakładu karnego lub aresztu śledczego przysługuje prawo do zasiłku na okres skrócony o okres pobierania zasiłku przed pozbawieniem wolności i w trakcie przerw w odbywaniu kary.
Orzekając o przyznaniu lub odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych skarżącemu organ powinien przeanalizować okres 18 miesięcy przed ostatnim pozbawieniem wolności skarżącego oraz okres wykonywania pracy w trakcie pozbawienia wolności, badając czy skarżący spełnił pozostałe przesłanki wynikające z art. 23 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Natomiast organ odwoławczy nie zasadnie przeanalizował okres 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, stwierdzając następnie, że skarżący nie osiągał przez co najmniej 365 dni najniższego wynagrodzenia z tytułu pracy w Zakładzie Karnym w Wołowie.
Przy ponownej analizie uprawnień skarżącego do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych wyjaśnienia wymaga treść pisma Zakładu Karnego w W. z dnia [...] r. Należy bowiem zwrócić uwagę, że z powyższego pisma Zakładu Karnego wynika, iż skarżący zatrudniony był w Zakładzie w okresie między innymi od [...]r. do [...]r., a następnie od [...] r. do [...]r., natomiast ze szczegółowego zestawienia wynagrodzeń otrzymanych przez skarżącego w poszczególnych miesiącach wynika, że skarżący otrzymał również wynagrodzenie za [...],[...] i [...]r.
Naruszenie przepisów prawa materialnego może polegać na zastosowaniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy przepisu, który nie może mieć do niego zastosowania ( błąd subsumcji ). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpiły przesłanko do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest także zobowiązany orzec, w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany przed uprawomocnieniem się wyroku. W tej jednak sprawie nie zachodziła potrzeba orzeczenia w tym przedmiocie, gdyż zaskarżone decyzje nie posiadały cechy wykonalności.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło