II SA/Wr 1854/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-02

Skład orzekający: Anna Siedlecka, Halina Kremis, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest zgodna z prawem, gdy organ odwoławczy wskazał na potrzebę uzupełnienia postępowania wyjaśniającego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., jeśli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W takim przypadku organ odwoławczy ocenia jedynie potrzebę i zakres postępowania wyjaśniającego, nie rozstrzygając merytorycznie sprawy ani nie dokonując kontroli decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., która uchyliła decyzję Prezydenta W. nakazującą rozbiórkę nadbudowy tarasu części budynku jednorodzinnego. Organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było przedwczesne i wymaga uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, w tym ustalenia zakresu robót w kontekście ustawy o szczególnych zasadach odbudowy obiektów zniszczonych przez żywioł. Skarżący W. B. zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie prawa poprzez wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., co jego zdaniem wykraczało poza kompetencje organu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka / sprawozdawca / Sędzia NSA Halina Kremis Asesor WSA Alicja Palus Protokolant Magda Mikus po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w sprawie nakazania rozbiórki części budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. P. [...] we W. oddala skargę 1 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...]r. Nr [...] nakazującą S. K. rozbiórkę części budynku jednorodzinnego z zabudowie bliźniaczej przy ul. P. [...], tj. nadbudowy tarasu na poziomie wysokiego parteru od strony ogrodu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie organu I instancji wydane zostało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). W art. 28 tej ustawy wyrażono zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30 ustawy. Naruszenie powyższych przepisów powodować powinno dla inwestora konsekwencje przewidziane w art. 48 lub art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. W rozpatrywanej sprawie organ 1 instancji przedwcześnie orzekł na podstawie art. 48 ww. ustawy - rozbiórkę przedmiotowej nadbudowy. W świetle wniesionego odwołania, w którym skarżący podnosi konieczność przeprowadzonego remontu w związku ze szkodami wyrządzonymi powodzią z lipca 1997 r., zdaniem organu odwoławczego, zachodzi uzasadniona konieczność dokładnego określenia zakresu robót objętych pozwoleniem, w kontekście ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. W celu rozdzielenia powyższego zakresu prowadzonych prac, konieczne jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, m.in. poprzez przeprowadzenie dodatkowych oględzin przedmiotowego budynku. Dopiero ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, które z przeprowadzonych robót budowlanych wymagały uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, a które podlegały uproszczonemu postępowaniu przewidzianemu w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r., pozwoli na wydanie orzeczenia co do legalności przedmiotowej nadbudowy. W związku z tym rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ nie znajduje podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto analiza akt pozwoliła ustalić, że inwestycja obejmująca rozbudowę budynku przy ul. P. [...] we W., dla której została wydana S. K. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]r. Nr [...], nie powoduje zacienienia sąsiedniej posesji przy ul. P. [...], gdyż nadbudowa prowadzona jest wzdłuż istniejącego od wielu lat muru granicznego po jego północnej stronie. Sygn. akt IISA/Wr 1854/02 2 Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył W. B., w której wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...]r. nakazującej rozbiórkę dokonanej nadbudowy oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarga powyższa uzasadniona jest tym, iż organ wydający decyzję naruszył przepisy prawa, wydając przedmiotową decyzję na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., co nie mieści się w jego kompetencji. Dodatkowo skarżący zauważa, że takiej samej treści decyzja była już raz wydana przez DWINB w dniu [...]r. Nr [...], którą to decyzję Naczelny Sąd Administracyjny O/Z we Wrocławiu uchylił wyrokiem z dnia 26 lutego 2002 r., sygn. akt IISA/Wr 1620/99. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy wskazał, że badając sprawę powziął wątpliwości co do sposobu ustalenia przez organ I instancji zakresu samowolnie wykonanych robót. Stąd wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. dającego podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) spawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1271). Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, w więc zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i norami prawa procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z istoty sądowej kontroli administracji wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy. Przedmiotem zatem rozpoznania Sądu administracyjnego jest zaskarżone rozstrzygnięcie i postępowanie , w którym zostało ono podjęte. Sygn. akt IISA/Wr 1854/02 3 W postępowaniu administracyjnym zasadą, wynikającą z art. 138 k.p.a., jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady. Według art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub z znacznej części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia ww. przesłanek. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji ( art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 k.p.a.. Jako podstawę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji o nakazie rozbiórki części obiektu budowlanego, organ odwoławczy podał brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyraźnego rozdzielenia zakresu robót samowolnie wykonanych oraz tych, które podlegały postępowaniu uproszczonemu, w trybie przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych. Dopiero ustalenie w drodze oględzin, w sposób nie budzący wątpliwości powyższych kwestii, pozwoli na wydanie orzeczenia merytorycznego co do legalności przedmiotowej nadbudowy. Skoro decyzja kasacyjna może być wydana tylko, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzednio przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości łub w znacznej części, to nie powinni budzić wątpliwości, że organ odwoławczy przy jej wydawaniu ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Organ odwoławczy nie rozstrzyga wówczas o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ II instancji wskazał, w jakim zakresie powinno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające i jakich nadto czynności procesowych winien dokonać organ I instancji rozpoznający sprawę zgłoszonej przez W. B. samowoli budowlanej. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga nie mogła być uwzględniona. Z tych też względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło