II SA/Wr 189/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. i L. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia odrzucić skargę. M. i L. M. pismem z dnia 9 lutego 2011 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wskazując, że "wobec oczywistej odmowy podjęcia wniosku o stwierdzenie nieważności egzekucji pismem z dnia 24 lutego 2011 ([...],[...] ) przez DWINB we W. wnosimy o stwierdzenie, że egzekucja z dnia 15 czerwca 2010 r. była nieważna, ponieważ dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a mianowicie prawomocnym wyrokiem WSA, który stwierdził, że decyzja nie może być wykonana w całości". W związku z tak sformułowanym żądaniem skargi zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano skarżących do wskazania, czy złożona przez nich skarga stanowi skargę na pismo D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. informujące, że pismem z dnia 9 września 2010 r. udzielono skarżącym stosownej odpowiedzi na złożony przez nich w dniu 14 lipca 2010 r. wniosek, czy też skargę na bezczynność D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności aktu wydanego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli tak to o wskazanie numeru i daty tegoż aktu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 31 marca 2011 r. wskazali, że złożona przez nich skarga nie dotyczyła żadnego z wymienionych w treści zarządzenia aktu administracyjnego "lecz była żądaniem stwierdzenia nieważności dwóch postanowień PINB w J. G. nr [...] z dniem [...] r. i [...] z dniem [...]r. wobec praktycznej i faktycznej odmowy tego uczynienia przez .Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji. Podkreślenia jednak wymaga, że zakres tej kontroli precyzyjnie uregulował ustawodawca w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.); dalej u.p.p.s.a., stanowiąc, że kontrola sądowa nad organami administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne i czynności bądź bezczynność organów - wymienione w pkt. 1-8 tego przepisu. Zakresu przedmiotowego działania Sądów dotyczy również art. 3 § 3 oraz art. 4 – 5 u.p.p.s.a. Brzmienie przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że zakres kontroli sądowej nie ma charakteru dyspozycyjnego i o jej powstaniu oraz zakresie nie może decydować strona. Kontrola sądowa dopuszczalna jest więc, gdy zostanie wniesiona skarga, która obejmować będzie działalność administracji publicznej mieszczącą się w zakresie przedmiotowym działania Sądu określonym w art. 3 u.p.p.s.a. W zakresie działania Sądu nie mieści się więc rozpoznanie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Właściwym w tym względzie jest organ wyższego stopnia, zgodnie z art. 157 KPA. Sąd administracyjny może stwierdzić natomiast nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli orzeka w sprawach skarg na taksatywnie wymienione w art. 3 u.p.p.s.a. formy działania administracji. Wobec zatem uwag zawartych w piśmie skarżących z dnia 31 marca 2011 r., w którym to M. i L. M. wskazali, że ich skarga stanowi żądanie stwierdzenia nieważności dwóch postanowień PINB w J. G. nr [...] i [...] z dnia [...] r. oraz uwzględniając przyznaną Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu - przepisem z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - kompetencję do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 KPA lub w innych przepisach - przyjęto, że w niniejszej sprawie M. i L.M. złożyli skargę na postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia[...]r. o nr [...] i [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i zarejestrowano jako dwie odrębne skargi na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia [...] r. o nr [...] (sygn. akt II SA/Wr 188/11) oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z dnia [...] r. o nr [...] (sygn. akt IISA/Wr 189/11). Zgodnie z treścią przepisów z art. 52 § 1 i 2 u.p.p.s.a. - skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z przywołanego przepisu wynika, że w sprawach, w których obowiązuje postępowanie dwuinstancyjne przedmiotem zaskarżenia do Sądu administracyjnego może być wyłącznie orzeczenie wydane przez organ orzekający w sprawie w drugiej instancji (poza przypadkami określonymi w art. 127 § 3 KPA, w których zachodzi tożsamość właściwego organu). Ustawa nie zawiera natomiast przepisu, który uprawniałby do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji. Przepis art. 52 § 1 i 2 statuuje zatem zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organów odwoławczych, a nadto jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W konsekwencji przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na postanowienie wydane w sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Odnosząc powyższe do realiów rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowienie P. Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. G. z [...] r., Nr [...] stanowiło w sprawie rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji. Zgodnie z pouczeniem zawartym w w/w postanowieniu przysługiwało od niego zażalenie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., a nie skarga do Sądu administracyjnego. W zaistniałym więc stanie rzeczy należy uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie organu I instancji jest niedopuszczalna i jako taka podlegała w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzuceniu. Złożony natomiast w niniejszej sprawie wniosek o zawieszenie postępowania – z uwagi na fakt odrzucenia skargi - stał się bezprzedmiotowy. Mając zatem na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.