II SA/Wr 1901/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nieudzielania nagrody rocznej za ostatni rok służby stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojskowa Komenda Uzupełnień W. [...] Decyzją Nr [...]z dnia [...]r. nie udzieliła st. sierż. sztab. M. Ł. nagrody rocznej za ostatni rok służby. Uzasadniając swoją decyzję twierdziła, że st. sierż. sztab. został skazany prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w P. za popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego i tym samym na mocy § 3 ust. 11 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych i nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy nagroda - roczna nie przysługuje. Orzeczenie sądowe uprawomocniło się w dniu [...]r. czyli w czasie trwania ostatniego roku służby wojskowej st. sierż. sztab. M. Ł.. W dniu [...]r. Wojskowa Komenda Uzupełnień W. [...] potwierdziła wpływ odwołania st. sierż. sztab. M. Ł. nosi ono datę [...]r. M[...] Ł. w piśmie tym stwierdza iż odwołuje się od Decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. [...] wydanej ustnie w dniu [...]r., którą został pozbawiony 6/12 nagrody rocznej za [...]r. Uzasadniając złożony w odwołaniu wniosek o cofnięcie decyzji i wypłacenie należnej części nagrody zarzucił, że nie ma do niego zastosowania powołany § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MON z 20.07.2000r. w sprawie nagród rocznych i nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. Nr 65 poz. 770 z 2000) albowiem w ostatnim roku służby nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu. Ponadto w 2003 r. odeszli do rezerwy żołnierze zawodowi Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego we W., którym częściowa nagroda została wypłacona, mimo, że byli karani w [...]r. za to samo przewinienie. Ponadto podniósł iż zgodnie z art. 109 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego decyzję doręcza się stronom na piśmie - czego Wojskowy Komendant Uzupełnień W. [...] nie dopełnił. Decyzja nie została utrwalona w aktach w formie protokołu ani podpisana przez strony adnotacji - tym samym została wydana z naruszeniem art. 14 § 22 kodeksu postępowania administracyjnego. Wreszcie twierdził również iż niezgodnie z art. 130 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - przed upływem terminu do odwołania - decyzja uległa wykonaniu. Wojewódzki Sztab Wojskowy we W. decyzją nr [...]z dnia [...]r. wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnień oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. Nr 650 poz. 770 oraz z 2002r. Nr 134 poz. 1131) - po rozpatrzeniu odwołania st. sierż. sztab. M. Ł. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. [...] Nr [...]z dnia [...]r. o nie udzieleniu nagrody rocznej za ostatni rok służby - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Polemizując z zarzutami odwołania organ twierdził iż prawidłowo został przywołany jako podstawa rozstrzygnięcia § 3 ust. 1 pkt 2 wyżej powołanego rozporządzenia albowiem zgodnie z art. 6a rozporządzenia - uwzględnia się zdarzenia zaistniałe w okresie od ostatniego terminu wypłaty takiej nagrody, nagrodę tę zaś wypłaca się w sierpniu przed dniem Święta Wojska Polskiego, a więc najpóźniej w dniu 14 sierpnia. Orzeczony wobec skarżącego wyrok uprawomocnił się [...]r., a więc po dniu 14 sierpnia 2002r. Wyrok jest wykonalny z chwilą uprawomocnienia się - co wynika z art. 9 § 2 Kodeksu Karnego Wykonawczego. Jako chybiony uznał zarzut nie doręczenia decyzji na piśmie, decyzja podjęta została [...]r. a wysłana [...]r. a także zarzut obrazy art. 130 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Ten ostatni przepis wg. organu ma zastosowanie do decyzji nakładającej obowiązek na stronę. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Skargę na powyższa decyzję złożył st. sierż. sztab. M. Ł. i wniósł o jej zmianę poprzez przyznanie częściowej nagrody za 2003r. i doliczenie wysokości nagrody rocznej do świadczeń emerytalnych. W złożonej skardze podniósł, że nie jest prawdą iż złożył odwołanie od decyzji Nr [...]Komendanta Uzupełnień [...] z dnia [...]r. - albowiem odwołanie wniósł w dniu [...]r., kiedy wyżej wymieniona decyzja jeszcze nie istniała. Ponadto decyzję tę otrzymał w dniu [...]r. W dniu [...]r. zapoznał się z treścią Rozkazu Dziennego i stwierdził brak zapisu o fakcie polecenia wypłaty nagrody rocznej za 2003r. W związku z powyższym zwrócił się do Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. [...], aby zgodnie z art. 130 § 1 kpa wydał decyzje na piśmie. Wówczas otrzymał odpowiedź ustną, że nagroda roczna jest nagrodą uznaniową i decyzji w tej sprawie nie otrzyma. W rozkazie z dnia [...]r. nie została ujęta częściowa nagroda roczna za 2003r. w wysokości 6/12 nagrody rocznej. Nie ma też wzmianki o pozbawieniu tej nagrody za 2003 rok. Brak decyzji negatywnej oznacza decyzję pozytywną, tym samym postępując w ten sposób Wojskowy Komendant Uzupełnień W. [...] pozbawił się prawa podejmowania decyzji w tej sprawie a więc częściowa nagroda roczna powinna być wypłacona i doliczona do świadczenia emerytalnego. Odwołujący się twierdził iż zastanawiające jest że Wojskowy Komendant Uzupełnień W. [...]wydał decyzję powołując się na § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy - choć zgodnie z tym przepisem decyzję w sprawie nagrody podejmuje dowódca jednostki wojskowej będący przełożonym żołnierza i zajmujący stanowisko służbowe co najmniej dowódcy batalionu lub jemu równorzędne - tymczasem w dacie [...]r. Wojskowy Komendant Uzupełnień W. [...] - nie był w stosunku do niego przełożonym albowiem w tym czasie odwołujący się był zwolniony ze służby. Zatem według jego oceny decyzję podjął bezprawnie. Dodał też, że jego odwołanie dotyczyło decyzji a raczej braku decyzji w sprawie nie przyznania częściowej nagrody rocznej za 2003r. w związku z zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Sztab Wojskowy we W. przywołując dotychczasową argumentację wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym albowiem została wydana z naruszeniem prawa. Podstawowy zarzut skarbi a mianowicie twierdzenie iż odwołanie z dnia [...]r., doręczone Wojskowej Komendzie Uzupełnień W. -[...] - co wynika z prezentaty tej komórki [...]r. jest trafny. Wprawdzie data jego doręczenia Wojskowej Komendzie Uzupełnień W. [...] jest tożsama z data wydania decyzji - tj. [...]r. jednakże co wynika wprost z treści odwołania z [...]r. nie dotyczy jej. Odwołanie odnosi się - na co wskazuje zdanie pierwsze, do ustnej wypowiedzi - nazwanej przez odwołującego się decyzją. Zatem brak było podstaw do przyjęcia przez organ I jak i II instancji, iż odwołanie powyższe odnosi się do decyzji Nr [...]Wojskowej Komendy Uzupełnień W. - [...] z dnia [...]r,. Na potrzeby niniejszego rozstrzygnięcia - złożonej skargi na decyzję Nr [...]Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...]r. - należy tylko stwierdzić iż ustne wyjaśnienie nie mogą być zakwalifikowane jako decyzja. Wracając zaś do zasadniczego wątku podkreślić należy iż skarżący przyznał iż otrzymał droga pocztową decyzje z dnia [...]r., niesporne również jest iż po jej otrzymaniu nie złożył odwołania. Zatem skoro odwołanie z dnia [...]r. dotyczy zdarzenia z dnia [...]r. a st. sierż. sztab. M. Ł. nie złożył odwołania od decyzji Nr [...]Wojskowej Komendy Uzupełnień W. [...] - decyzja ta jest ostateczna i prawomocna. Brak odwołania powoduje, że Wojewódzki Sztab Wojskowy we W. działający jako organ II instancji wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa. Art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego - ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. Nr 30 poz. 168 tj. z 9 października 2000r. (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) statuuje zasadę dwuinstancyjności. Z zasady tej wynika prawo odwołania się od każdej decyzji nieostatecznej. Postępowanie odwoławcze może być zainicjowane w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot, czynności procesowej -wniesienia odwołania (art. 127 kpa). Nie może być ono wszczęte z urzędu, (tak też NSA w wyroku z 25.05.1984r. II SA-2048/83 - ONSA 1984 Nr 1 poz. 51). W wyroku z 5.04.1985r. SA/Wr 127/85 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji w trybie odwoławczym, nadto bez uprzedniego wniesienia odwołania przez stronę postępowania, stanowi rażące naruszenie przepisów art. 138 i art. 16 kpa i skutkuje stwierdzenie nieważności takiej wadliwej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W niniejszej sprawie co stwierdzono wyżej, wobec braku odwołania od decyzji Nr [...]Wojskowej Komendy Uzupełnień W. [...] z dnia [...]r. należało zaskarżoną deczyję uznać jako wydaną z rażącym naruszeniem prawa co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W tych okolicznościach już tylko na marginesie należy podnieść że skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska skarżącego odnośnie interpretacji § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomogę dla żołnierzy (Dz. U. Nr 65 poz. 770 ze zm.). Przepis ten stanowi "Decyzję w sprawie nagrody rocznej podejmuje dowódca jednostki będący przełożonym żołnierza zajmujący stanowisko służbowe co najmniej dowódcy batalionu lub jemu równorzędne. Przepis ten oznacza podmiot uprawniony do wydania decyzji w omawianych sprawach - a w ocenie Sądu nieprawidłowa jest interpretacja iż decyzja Nr [...]z dnia [...]r. jest bezprawna, bo w dniu wydania skoro skarżący został zwolniony nie miał przełożonego. Przedstawiona przez skarżącego interpretacja doprowadziłaby by do sytuacji, że zwłaszcza wcześniejsze przed dniem 14 sierpnia zwolnienia ze służby skutkowałoby brakiem podstaw do wypłaty nagrody rocznej. Nie taki zaś był cel ustawodawcy - co wynika z brzmienia tego przepisu, jak również § 5 w/w rozporządzenia. Orzeczenie w powyższej sprawie oparte jest na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270).