II SA/Wr 1912/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-07-14
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, nie rozpatrując wszystkich przedstawionych przez niego dowodów i okoliczności, w tym dotyczących walk z Wehrwolfem oraz służby w ORMO?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, uznając, że organ nie rozpoznał wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i dowodów. Przedstawione przez skarżącego dokumenty, takie jak zaświadczenie weryfikacyjne Koła b. Żołnierzy AK i powiadomienie o przyznaniu Krzyża AK, stanowią nowe dowody, które mogły wpłynąć na odmienne rozstrzygnięcie. Ponadto, organ nie rozważył twierdzeń skarżącego o udziale w walkach z Wehrwolfem pod rozkazami wojskowymi oraz o jego ochotniczej służbie wojskowej i demobilizacji.Stan faktyczny
Skarżący J. G. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która została utrzymana w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ uznał, że uprawnienia przyznano wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ORMO, które nie jest zmilitaryzowaną służbą państwową. Skarżący w skardze do sądu podtrzymał argumentację o udziale w walkach z Wehrwolfem. Podczas rozprawy przedstawił nowe dowody, w tym zaświadczenie Koła b. Żołnierzy AK i przyznanie Krzyża AK.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Anna Onyśków, po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10 /dziesięć/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. nr 142, poz. 950 ze zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J. G. utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...]r. nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W motywach podano m.in., że uprawnienia kombatanckie przyznano J. G. wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ORMO.
Wprawdzie we wniosku J. G. podaje, że w tym czasie brał udział w walkach z Wehrwolfem, jednak, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy, za działalność kombatancką uznaje się walki z UPA i Wehrwolfem jedynie w zmilitaryzowanych służbach państwowych i jednostkach WP. ORMO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, zatem jakiekolwiek zadania wykonywane w czasie członkostwa w ORMO nie mogą być uznane za działalność kombatancką.
W skardze do sądu administracyjnego J. G. powtórzył argumentację, iż podczas służby w ORMO uczestniczył w walkach z niemieckim Wehrwolfem.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym J. G. przedstawił zaświadczenie weryfikacyjne Koła b. Żołnierzy AK z dnia [...]r., a także powiadomienie, że Komisja Krzyża AK przyznała skarżącemu Krzyż AK. Przedstawił ponadto uwierzytelnione tłumaczenie z języka rosyjskiego zaświadczenia, że ukończył powszechny obowiązkowy 410 - godzinny program szkolenia żołnierza szeregowca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ jednakże do końca 2003r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnym i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Na mocy art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję.
Nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował /obojętnie z jakich przyczyn/.
Przedstawione przez skarżącego dokumenty - zaświadczenie weryfikacyjne Koła b. Żołnierzy AK z dnia [...]r., a także powiadomienie o przyznaniu mu Krzyża AK wskazują na takie dowody, które należy uznać za istotne dla sprawy w tym znaczeniu, że mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Powyższe upoważnia Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania.
Niezależnie od tego, wskazać należy, że z dokumentacji dołączonej do akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący wskazywał pewne inne okoliczności, które mogły mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Twierdził mianowicie, iż jako członek ORMO wraz z żołnierzami LWP brał udział w walkach z niedobitkami Wehrwolfu /należało zatem ustalić, czy odbywało się to pod rozkazami wojskowymi/ a także, że jako ochotnik zgłosił się do wojska, z którego został zdemobilizowany w [...]r.
Okoliczności te nie były rozważane przez organ, mimo że w orzecznictwie podkreśla się, że wniosek /zarzut/ osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich /uchwała NSA z 4.03.2002r. OPS 13/01, ONSA 2002, nr 4, poz. 132.
Ponadto, w aktach sprawy znajduje się nierozpatrzony wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" i pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ..., orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ...
Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż z mocy art. 26 ustawy o kombatantach ..., wobec uchylenia zaskarżonej decyzji pozbawiającej stronę uprawnień kombatanckich, nie nabyła ona cech prawomocności, wobec czego skarżącemu nadal przysługują uprawnienia kombatanckie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło