II SA/Wr 1916/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-07-14
Skład orzekający: Sędzia NSA Henryk Ożóg (sprawozdawca), Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Asesor WSA Lidia Serwiniowska, Anna Onyśków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Policji jest właściwy do orzekania o nakazie opróżnienia lokalu mieszkalnego, który nie pozostaje już w jego dyspozycji, a został przekazany właścicielowi (gminie)?Ratio decidendi
Organ Policji nie jest właściwy do orzekania o nakazie opróżnienia lokalu mieszkalnego, jeśli lokal ten nie pozostaje już w jego dyspozycji, a został przekazany właścicielowi (gminie). W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie opróżnienia lokalu staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Organ administracji jest związany oceną prawną i faktyczną zawartą w poprzednim orzeczeniu sądu administracyjnego, chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego lub przepisów prawa.Stan faktyczny
Skarżący H. G. domagał się opróżnienia lokalu mieszkalnego i przekazania go do użytkowania na podstawie wcześniejszej decyzji. Organy Policji umorzyły postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ lokal nie pozostawał już w ich dyspozycji, a został przekazany gminie. Skarżący odwoływał się do decyzji stwierdzającej nieważność przydziału lokalu innemu lokatorowi oraz do prawa pierwokupu. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt 4 II SA/Wr 1916/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia NSA Asesor WSA Protokolant - Henryk Ożóg (sprawozdawca) - Tadeusz Kuczyński - Lidia Serwiniowska - Anna Onyśków po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi H. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w Z. Ś. i przekazania go skarżącemu do użytkowania oddala skargę
Sygn. akt 4 II SA/ Wr 1916/2001
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 104 i art. 105 kpa Komendant Powiatowy Policji w Z. Ś . po zapoznaniu się ze skargą H. G. skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie przez Komendanta Powiatowego Policji w Z. Ś . wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ( sygn. akt II SA/Wr 1157/99 ) uwzględnił złożoną skargę i umorzył postępowanie w sprawie opróżnienia lokalu w Z. Ś . zajmowanego przez H. S.
W uzasadnieniu wskazano, że skoro lokal na Os. [...] nie pozostaje w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych jak i podległych mu organów ani żadnym innym stosunku zależności wobec Policji, a ponadto H. G. faktycznie nie zamieszkuje w spornym lokalu to nie jest możliwe orzekanie przez Komendanta Policji o nakazie opróżnienia lokalu stanowiącego własność Gminy Z. Ś .
Uznano, że sprawa wnioskodawcy nie może być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia przez Komendanta Policji i winna zostać umorzona.
W odwołaniu od tej decyzji H. G. wniósł ojej uchylenie bowiem nie ma ona nic wspólnego z jego żądaniem, które zmierzało do wykonania decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...]. Zażądał przeprowadzenia rzetelnego postępowania administracyjnego i zapoznania się z materiałami sprawy oraz wydania decyzji zmierzającej do wykonania wymienionej decyzji nr [...], tj. do przekazania mu lokalu w Z. Ś . do dalszego użytkowania.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 97 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 101, póz. 1092), art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i
2
Sygn. akt 4 II SA/ Wr 1916/2001
Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, póz. 214 ze zm.), §19 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (M.P. Nr 76, póz. 709) Komendant Wojewódzki Policji we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że H. G. dnia [...] r. został zwolniony ze służby w resorcie Spraw Wewnętrznych nabywając uprawnienia emerytalne.
Decyzją nr [...] z [...]r. wydaną przez Komendanta Powiatowego Milicji Obywatelskiej w Z. S . H. G. otrzymał lokal mieszkalny położony w Z. S . na Os. [...]. W roku [...] wyjechał z kraju i pozostawił lokal pod opieką I. S. zam. w Z. Ś , Os. [...], która zajmowała się mieszkaniem oraz opłacała należności czynszowe do [...]r. [...]r., działając na podstawie upoważnienia H. G. I. S. przekazała lokal położony na Os. [...] w Z. Ś . dysponentowi, zdając klucze od tego lokalu do Rejonowego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Z. Ś . W chwili
zdania, lokal był bez mebli i urządzeń sanitarnych, wymagał remontu i posiadał zaległości czynszowe na ówczesna kwotę [...]zł, która została uregulowana ze środków budżetowych Resortu Spraw Wewnętrznych. Decyzją b. Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] r. lokal mieszkalny nr [...] położony na Os. [...] w Z. Ś . został przydzielony H. S.
Dnia [...] r. po uprzednim opróżnieniu wymienionego lokalu mieszkalnego przez H.. S. został on przekazany przez KRP w Z. Ś . do dyspozycji Bunnistrza Miasta i Gminy Z. Ś . - tym samym utracił charakter lokalu będącego w dyspozycji organów policji i nie mają do niego zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i
3
Sygn. akt 4 II SA/ Wr 1916/2001
Administracji z dnia 30 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (M.P. Nr 76, poz. 707).
Nadmieniono, że mieszkanie na Os. [...] w Z. Ś . nie było własnością Komendy Rejonowej Policji w Z. Ś , a jedynie przekazane przez Urząd Miasta i Gminy w Z. Ś . jako mieszkanie funkcyjne pozostające w dyspozycji tamtejszej jednostki.
Zatem lokal na Os. [...] w Z. Ś. od [...] r. znajduje się w dyspozycji właścicieli tj. Gminy Z. S .
Komendant Wojewódzki Policji we W. decyzją nr [...] przyznał H. G. jako emerytowanemu funkcjonariuszowi resortu Spraw Wewnętrznych i Administracji od dnia [...]r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, który stanowi zastępczą formę prawa do lokalu mieszkalnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H G. podniósł, że jest zainteresowany odzyskaniem mieszkania i jego zdaniem nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania dotyczącego opróżnienia i przekazania mu do użytkowania lokalu co do którego ma decyzję z dnia [...] r. o przydziale . Skarżący wskazał, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominął okres prawie [...] lat od [...] r. do [...] r., a w szczególności pominął decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]r. nr [...]stwierdzającą nieważność decyzji b. Szefa WUSW w W. o przydziale spornego lokalu mieszkalnego H. S. z powodu wydania jej z naruszeniem przepisów o właściwości. Zdaniem skarżącego decyzja ta przywróciła stan zgodny z prawem tzn. dysponentem lokalu jest nadal komendant powiatowy, któremu skarżący zarzuca nie wykonanie tej decyzji. Skarżący zarzuca również , że przekazanie spornego lokalu właścicielowi nastąpiło [...]r. (a nie [...] r.) czyli w okresie odwoławczym od decyzji nr [...] w celu uniemożliwienia jemu odzyskania spornego lokalu. Skarżący wskazał, iż przekazanie to nastąpiło na wniosek H.
4
Sygn. akt 4 II SA/ Wr 1916/2001
S. i Komendy Rejonowej Policji w Z. Ś. ( obecnie powiatowej) w zamian za inny lokal, który miał być oddany w najem H. S. Skarżący podniósł, iż wniosek o " wykupienie na własność spornego lokalu złożył [...]r. , gdyż przysługuje mu prawo pierwokupu, które nadal posiada ", i dlatego powinien odzyskać sporny lokal. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie przydziału spornego lokalu dla rodziny Z. i wymeldowanie ich z tego mieszkania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie skargi podnosząc, że skarżący w uzasadnieniu skargi pomija oczywiste fakty i dowody przedstawiając nieprawdziwe zarzuty i oskarżenia. W świetle zebranych w sprawie dowodów, od daty przekazania lokalu mieszkalnego położonego w Z. Ś. na Os. [...], tj. od [...]r. lokal ten utracił status lokalu będącego w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i podległych mu organów. Powołano się na uzasadnienie wyroku NSA O/Z we Wrocławiu z dnia 20 lipca 2000 r. Sygn. akt II SA/Wr 1157/99, że skoro wymieniony lokal nie pozostaje w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów ani żadnym innym stosunku zależności wobec organów Policji, a ponadto skarżący nie zamieszkuje w tym lokalu niezależnie od przyczyn to powodujących niemożliwym, czy wręcz niedopuszczalnym jest wydawanie jakichkolwiek decyzji w tym względzie przez organy Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Przepis art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione do
5
Sygn. akt 4 II SA/ Wr 1916/2001
Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 200 4r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z treści art. 1 § i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest ostateczna decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Z. Ś. o umorzeniu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego i przekazania go skarżącemu do użytkowania. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 29 ust.l ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży
Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214 ze zm.),
który stanowił, że funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego
w dyspozycji odpowiednio Ministra Spraw Wewnętrznych lub Ministra Sprawiedliwości albo podległych im organów, w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy.
W rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 105 § 1 KPA, z którego wynika, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wyda decyzję o umorzeniu postępowania oraz art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz.
6
Sygn. akt 4 II SA/ Wr 1916/2001
U. z 2000, Nr 101, poz. 1092 ze zm. ) który stanowi, że " Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów administracji ogólnej, stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych ".
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie jej co do istoty.
Komendant Wojewódzki Policji we W. słusznie utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Z. Ś. o umorzeniu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu w Z. Ś. W tej kwestii wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu ( obecnie wojewódzki sąd administracyjny ) w wyroku z dnia 20 lipca 2000 r. sygn. akt II SA/ Wr 1157/ 99 w którym stwierdził, że skoro lokal na Osiedlu [...] w Z. Ś. nie pozostaje w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych jak też podległych mu organów, ani żadnym innym stosunku zależności wobec Policji a nadto skarżący faktycznie nie zamieszkuje w spornym lokalu to niezależnie od przyczyn , które to spowodowały niedopuszczalne jest orzekanie o nakazie opróżnienia lokalu Gminy Z. Ś. przez organy Policji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem H. G. z dnia [...] r. świadczy pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...]r. z którego wynika, że lokal mieszkalny nr [...] na Osiedlu [...] nr [...] w Z. Ś. w dniu [...]r. po uprzednim opróżnieniu go przez H. S. został przekazany do dyspozycji Burmistrza Miasta i Gminy Z.
7
Sygn. akt 4 II SA/ Wr 1916/2001
Ś.
W kwestii definicji lokali przeznaczonych dla policjantów będących w posiadaniu Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów zajął stanowisko również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 czerwca 2002 r., w którym stwierdził, że lokalem będącym w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. Nr 30 , poz. 179 ze zm.) jest lokal co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi ( sygn. akt I CKN 683/00)
W nawiązaniu do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20
lipca 2000 r. sygn. akt SA./ Wr 1157/ 99 należy zauważyć, że organ administracji jest związany oceną prawną i faktyczną zawartą w orzeczeniu
sądowym. Powyższe stanowisko potwierdza wyrok NSA z dnia 1 października
2001 r. SA/ Rz 434/ 00 z którego wynika, że związanie oceną prawną i jej
konsekwencjami w postaci wskazań, co do dalszego postępowania zawartymi
w orzeczeniu sądowym, może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (
po wydaniu wyroku ) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej. Naruszenie zasady związania oceną prawną przez organ administracji stanowi wadę skutkującą stwierdzeniem jej nieważności w nowym postępowaniu sądowoadministracyjnym (Palestra 2002/9-10/199).
Wprawdzie skarżący podniósł, że jego zdaniem nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania dotyczącego opróżnienia spornego lokalu , gdyż posiada on ostateczną decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Milicji Obywatelskiej o przydziale spornego lokalu. Jednakże w rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma, że sporny lokal nie pozostaje w dyspozycji policji w Z. Ś. lecz został przekazany właścicielowi - Gminie
8
Sygn. akt 4 II SA/ Wr 1916/2001
Z. Ś., co ustalił już Naczelny Sąd Administracyjny w przytoczonym wyżej wyroku, w którym stwierdził, że lokal ten został przekazany właścicielowi- gminie w dniu [...] r. protokołem zdawczo - odbiorczym i jest w posiadaniu nowego najemcy. Z powyższego wynika, że stan faktyczny i prawny jaki zaistniał w momencie wydania przez tutejszy Sąd wyroku nie uległ zmianie.
Bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje decyzja na którą powołuje się skarżący z dnia [...] r., nr [...]wydana przez Komendanta Głównego Policji dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji szefa WUSW w W.. nr [...] o przydziale spornego lokalu mieszkalnego H. S. z powodu wydania jej z naruszeniem przepisów o właściwości Stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale spornego lokalu H. S. nie stanowi przesłanki do merytorycznego ( pozytywnego ) rozpoznania wniosku H. G. z dnia [...]r. w przedmiocie opróżnienia spornego lokalu mieszkalnego. W tym stanie rzeczy zarzuty podniesione przez skarżącego, że przekazanie lokalu gminie nastąpiło nie [...] r., lecz [...] r. , a więc w okresie odwoławczym od decyzji nr [...]nie stanowią podstawy do przyznania spornego lokalu skarżącemu H. G.
Istotne znaczenie ma również fakt, że H. G. przyznano równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, co podkreślił już Naczelny Sąd Administracyjny w cytowanym wyżej wyroku. Przytoczone wyżej okoliczności świadczą o tym, że nie uległ zmianie stan faktyczny i prawny jaki zaistniał w momencie wydania przez tutejszy Sąd wyroku o sygn. akt II SA/ Wr 1157/ 99.
Okoliczności podniesione w piśmie skarżącego z dnia [...] r., dotyczące tego, że w Sądzie Rejonowym w Z. Ś. toczyła się sprawa z powództwa H. G. o unieważnienie umowy najmu
9
Sygn. akt 4 II SA/ Wr 1916/2001
obecnych najemców lokalu mieszkalnego na Os. [...] w Z. Ś., która zakończyła się oddaleniem powództwa świadczą również o tym, że sporny lokal pozostaje nadal w dyspozycji właściciela- Gminy Z. Ś., a wiec, że stan faktyczny i prawny jaki zaistniał w momencie wydania cytowanego wyżej wyroku nie uległ zmianie.
W świetle tych okoliczności zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa.
Skargę zatem, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało oddalić.
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło