II SA/Wr 192/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Dominik Dymitruk (spr.) Protokolant: asystent sędziego Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi I. H. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 8 grudnia 2025 r. nr SOC-OP.621.1.93.2025.DT w przedmiocie uchylenia decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego we wznowionym postępowaniu i wymeldowanie z pobytu stałego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia 8 grudnia 2025 r. (nr SOC-OP.621.1.93.2025.DT) Wojewoda Dolnośląski (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy D. (dalej: organu pierwszej instancji) z dnia 6 października 2025 r. (nr ROP.5343.2.2023.D/2024/2025) orzekającą o wymeldowaniu I. H. (dalej: skarżący) z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym pod adresem P. [...]. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wyrokiem z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 82/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Wojewody z dnia 29 listopada 2023 r., (nr SOC-OP.621.1.91.2023.DT) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji orzekającej o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, wskazując, że decyzja organu pierwszej instancji nie została skarżącemu prawidłowo doręczona, a rzeczą organów jest rozważenie uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania w celu umożliwienia skarżącemu skutecznego zakwestionowania tego rozstrzygnięcia. W następstwie powyższego wyroku organ pierwszej instancji, decyzją z dnia 6 października 2025 r. (nr ROP.5343.2.2023.D/2024/2025), uchylił własną decyzję z dnia 21 lipca 2023 r. (nr ROP.5343.2.2023.D) i, orzekając co do istoty sprawy, orzekł o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w lokalu pod adresem P. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia 8 grudnia 2025 r. (nr SOC-OP.621.1.93.2025.DT) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że przesłuchani w postępowaniu pierwszoinstancyjnym świadkowie zeznali, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 20–30 lat, a przeprowadzone oględziny potwierdziły, że lokal od wielu lat nie jest zamieszkiwany. Powołując się na ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 11 marca 2025 r., sygn. akt [...], w sprawie o ustalenie wygaśnięcia służebności osobistej przedmiotowego lokalu — dokonanych na podstawie zeznań świadków i stron — stwierdził, że skarżący zamieszkiwał wraz z żoną w przedmiotowym lokalu do 1986 r., kiedy to po urodzeniu syna, ze względu na zły stan lokalu (brak toalety i mediów), wyprowadzili się do nieruchomości położonej w miejscowości P. [...](1). Organ odwoławczy uznał zatem, że opuszczenie lokalu nastąpiło dobrowolnie, na skutek okoliczności życiowych, w celu poprawy warunków zamieszkiwania, i miało charakter trwały — skarżący od ponad 30 lat koncentruje swoje sprawy życiowe poza przedmiotowym lokalem, nie wskazał konkretnego ani przewidywalnego terminu powrotu, a podnoszona w odwołaniu wymiana zamków przez byłą żonę i syna nastąpiła kilkadziesiąt lat po opuszczeniu lokalu (co skarżący potwierdził w oświadczeniu z dnia 31 października 2023 r.), przy czym skarżący nie złożył w związku z tym zawiadomienia do właściwych organów ani pozwu o przywrócenie posiadania. Organ podkreślił ewidencyjny charakter decyzji o wymeldowaniu i jej niezależność od posiadania tytułu prawnego do lokalu, w tym ustanowionej na rzecz skarżącego służebności. Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do obecnego miejsca koncentracji spraw życiowych skarżącego organ wskazał, że przedmiotem postępowania jest ustalenie, czy przedmiotowy lokal stanowi centrum spraw życiowych skarżącego, zauważając zarazem, że sam skarżący w piśmie z dnia 8 kwietnia 2025 r. o przydział lokalu socjalnego oświadczył, iż obecnie przebywa w lokalu w miejscowości P. [...](1), co koresponduje z ustaleniami Sądu Rejonowego, że potrzeby mieszkaniowe realizuje w ww. miejscu. W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie: 1) art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r. poz. 274 ze zm.; dalej: u.e.l.) poprzez bezzasadne uznanie, iż zaistniały przesłanki do wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym pod adresem P. [...], 2) art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem organ gminy nie przeprowadził czynności mających wykazać istotne w sprawie okoliczności, w tym nie wykazał, że skarżący zamieszkuje pod adresem P. [...](1) i tam skupiają się jego czynności życiowe, oraz pominął okoliczność, iż skarżący został pozbawiony możliwości korzystania z nieruchomości bez własnej winy na skutek wymiany zamków przez K. i M. H. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w razie ich niestwierdzenia skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na wstępie odnotować należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej. Wyrokiem z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 82/24, tut. Sąd uchylił decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego, wskazując na konieczność rozważenia uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania w celu zapewnienia skarżącemu prawa do merytorycznego rozpoznania jego odwołania. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia. Organy zastosowały się do powyższych wskazań: doprowadziły do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwie doręczonej decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ pierwszej instancji ponownie rozpoznał sprawę co do istoty, a skarżącemu zapewniono możliwość skutecznego wniesienia odwołania, które zostało merytorycznie rozpatrzone przez organ odwoławczy. Tym samym zachowana została zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, a kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu podlega już merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie wymeldowania. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 35 u.e.l., zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie do art. 25 ust. 1 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie pobytu stałego składają się zatem dwa elementy: faktyczne przebywanie (corpus) oraz zamiar stałego przebywania (animus). Odpowiednio, opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 u.e.l. musi cechować zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w lokalu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu i zamiarem skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Miejscem pobytu stałego jest lokal, w którym dana osoba zamieszkuje i w którym znajduje się jej centrum życiowe, tj. w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe; zamieszkiwanie polega na korzystaniu z urządzeń lokalu, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu i zaspokajaniu w nim podstawowych funkcji życiowych. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może przy tym nastąpić nie tylko w sposób wyraźny — przez złożenie stosownego oświadczenia — ale także w sposób dorozumiany, przez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00; 19 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 637/18; a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SA/Gd 73/26). Podkreślenia wymaga również, że w polskim systemie prawnym, w którym utrzymywana jest instytucja obowiązku meldunkowego, nie jest możliwe posiadanie dwóch lub więcej centrów życiowych — rzeczą organu meldunkowego jest ustalenie miejsca, w którym koncentruje się większość istotnych spraw życiowych danej osoby. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie o wymeldowanie jest zatem wyjaśnienie, czy osoba, której postępowanie dotyczy, przebywa w miejscu zameldowania, a jeśli w lokalu nie przebywa — jakie były przyczyny jej wyprowadzenia się oraz czy całokształt okoliczności wskazuje, że wyprowadzenie to ma charakter trwały i dobrowolny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 391/20). Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ nie może przy tym ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie; o kwalifikacji pobytu decyduje bowiem nie treść deklaracji strony, lecz całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 6 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2408/12 i 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 531/17). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż w stosunku do skarżącego ziściły się obie przesłanki zastosowania art. 35 u.e.l. Co do faktu i okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu zasadnicze znaczenie mają ustalenia poczynione przez Sąd Rejonowy w Ś. w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 11 marca 2025 r., sygn. akt [...], wydanego w sprawie o ustalenie wygaśnięcia służebności osobistej obciążającej przedmiotowy lokal. Z ustaleń tych — dokonanych na podstawie zeznań świadków i stron, a więc w postępowaniu, w którym skarżący miał pełną możliwość przedstawienia swoich twierdzeń i dowodów — wynika jednoznacznie, że skarżący zamieszkiwał wraz z żoną w przedmiotowym lokalu do 1986 r., kiedy to, po urodzeniu syna, z uwagi na zły stan lokalu (brak toalety i mediów) wyprowadził się wraz z rodziną do nieruchomości położonej w miejscowości P. [...](1). Ustalenia te w pełni korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym: świadkowie przesłuchani przed organem pierwszej instancji zgodnie zeznali, że skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 20–30 lat, a przeprowadzone oględziny potwierdziły, że lokal od wielu lat nie jest w ogóle zamieszkiwany. Sam fakt opuszczenia lokalu nie był zresztą w toku postępowania kwestionowany — spór dotyczył wyłącznie charakteru tego opuszczenia, tj. jego dobrowolności i trwałości. Wobec tego, że ustalenia organów w istotnej części opierają się na motywach przywołanego prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ś., wyjaśnić należy charakter procesowy, w jakim orzeczenie to zostało wykorzystane w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468 z późn. zm.; dalej: k.p.c.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Stan związania orzeczeniami wydanymi w innych sprawach odnosi się jednak wyłącznie do sentencji orzeczenia, a nie jego motywów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt V CSK 80/18; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt I CSK 1104/25). Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia zapadłego między tymi samymi stronami w nowej sprawie o innym przedmiocie polega na zakazie dokonywania ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z osądzoną sprawą (art. 366 k.p.c.); prawomocny wyrok z punktu widzenia jego prejudycjalnego znaczenia w innej sprawie swą mocą powoduje nie tylko to, że nie może on być uchylony lub zmieniony, ale też to, że nie jest możliwa odmienna ocena i uregulowanie tego samego stosunku prawnego, w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych, między tymi samymi stronami (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt V AGa 28/19). W orzecznictwie dopuszcza się wprawdzie rozciągnięcie powagi rzeczy osądzonej na motywy wyroku, jednak wyłącznie w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu, a przede wszystkim dla indywidualizacji sentencji jako rozstrzygnięcia o przedmiocie sporu, oraz w jakich określają istotę danego stosunku prawnego — przy czym chodzi jedynie o te elementy motywów rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, w których sąd wypowiada się w sposób stanowczy o żądaniu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III AUa 1247/20 i powołane tam orzecznictwo). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiot sprawy cywilnej (ustalenie wygaśnięcia służebności osobistej mieszkania) jest odmienny od przedmiotu niniejszej sprawy administracyjnej, a mocą wiążącą w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. objęta jest wyłącznie sentencja wyroku sądu powszechnego, tj. rozstrzygnięcie oddalające powództwo. Zawarte w uzasadnieniu tego wyroku ustalenia faktyczne dotyczące daty i okoliczności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącego nie wiązały zatem organów ani nie wiążą Sądu w niniejszym postępowaniu — i nie w takim charakterze zostały wykorzystane. Organy potraktowały je prawidłowo jako element materiału dowodowego: uzasadnienie prawomocnego wyroku sądu powszechnego stanowi dokument urzędowy, którego treść podlega ocenie na zasadach ogólnych, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wartość dowodowa tych ustaleń jest w realiach niniejszej sprawy znaczna, zostały one bowiem poczynione na podstawie zeznań świadków i stron, w postępowaniu kontradyktoryjnym toczącym się z udziałem skarżącego, a nadto pozostają w pełnej zbieżności z pozostałym materiałem zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym — zeznaniami świadków oraz wynikami oględzin lokalu. Brak formalnego związania motywami wyroku nie stał więc na przeszkodzie uczynieniu z nich — po ich samodzielnej ocenie — podstawy ustaleń faktycznych organów; przeciwnie, ocena ta odpowiadała regułom postępowania dowodowego. Z tych samych przyczyn skarżący nie może wywodzić korzystnych dla siebie skutków z faktu oddalenia powództwa o ustalenie wygaśnięcia służebności. Sentencją wyroku objęte jest wyłącznie oddalenie powództwa, które — jak wynika z jego motywów — nastąpiło z powodu braku legitymacji po stronie powoda, a więc bez stanowczego, autorytatywnego rozstrzygnięcia o istnieniu bądź nieistnieniu samego prawa; wyrażone zaś w uzasadnieniu potwierdzenie wygaśnięcia służebności mieszkania, jako niemieszczące się w granicach koniecznego uzupełnienia sentencji, mocy wiążącej nie korzysta. Kwestia ta pozostaje jednak ostatecznie bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, ponieważ — o czym będzie mowa niżej — posiadanie bądź nieposiadanie przez skarżącego tytułu prawnego do nieruchomości w ogóle nie jest przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie. Oceniając dobrowolność opuszczenia lokalu organy trafnie przyjęły, że nastąpiło ono w wyniku nieskrępowanej, samodzielnej decyzji skarżącego, podjętej z przyczyn życiowych — w celu poprawy warunków mieszkaniowych rodziny po urodzeniu dziecka, wobec stanu lokalu uniemożliwiającego zaspokajanie w nim podstawowych potrzeb bytowych. Tak umotywowana wyprowadzka jest klasycznym przykładem dobrowolnej rezygnacji z przebywania pod danym adresem i przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. W materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że skarżący opuścił lokal w wyniku zastosowania wobec niego przymusu lub przemocy. Oceny tej nie podważa eksponowany w odwołaniu i powtórzony w skardze argument, jakoby skarżący został pozbawiony możliwości korzystania z nieruchomości bez własnej winy na skutek wymiany zamków przez byłą żonę i syna. Argument ten jest chybiony z dwóch niezależnych przyczyn. Po pierwsze, z punktu widzenia chronologii zdarzeń wymiana zamków pozostaje bez jakiegokolwiek związku przyczynowego z opuszczeniem lokalu. Nastąpiła ona — co skarżący sam potwierdził w oświadczeniu z dnia 31 października 2023 r., złożonym w postępowaniu odwoławczym zakończonym decyzją Wojewody z dnia 29 listopada 2023 r. — kilkadziesiąt lat po tym, jak skarżący w 1986 r. wyprowadził się z lokalu. Przez cały ten okres skarżący miał swobodny dostęp do lokalu i nie zdecydował się w nim ponownie zamieszkać. Zdarzenie późniejsze o kilkadziesiąt lat nie może stanowić przyczyny opuszczenia lokalu, które już dawno się dokonało; może być co najwyżej następstwem utrwalonego stanu niezamieszkiwania. Po drugie, nawet gdyby hipotetycznie przyjąć, że na pewnym etapie dostęp skarżącego do lokalu został utrudniony, nie zmieniłoby to oceny prawnej sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest bowiem jednolity pogląd, że na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu należy traktować sytuację, w której opuszczenie lokalu wprawdzie takiego charakteru nie miało, ale strona nie podjęła żadnych kroków prawnych w celu przywrócenia stanu zgodnego z jej wolą i z ewidencją ludności. Nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu, to następujące po nim trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ do wymeldowania takiej osoby. Powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego z kwestią dobrowolności ma bowiem jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podejmować i podejmuje próby przywrócenia zamieszkiwania oraz usunięcia skutków zastosowania przymusu; bezskuteczne wyczerpanie tych środków lub rezygnacja z ich zastosowania usuwa stan przymusu i otwiera drogę do wymeldowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 531/17 i powołane tam wyroki tegoż Sądu z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2065/14 oraz w sprawie II OSK 863/17). W rozpoznawanej sprawie z akt nie wynika, aby skarżący po stwierdzeniu wymiany zamków złożył zawiadomienie do właściwych organów dotyczące utrudniania mu zamieszkiwania, ani aby kiedykolwiek po opuszczeniu lokalu wystąpił do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Bierność skarżącego, utrzymująca się przez kilkadziesiąt lat, jednoznacznie potwierdza ocenę organów, że opuszczenie lokalu — i pozostawanie poza nim — było wynikiem jego własnej woli. Prawidłowo organy oceniły także przesłankę trwałości opuszczenia lokalu. Przepisy prawa nie wskazują wprawdzie okresu, po upływie którego opuszczenie lokalu należy uznać za trwałe, jednak w niniejszej sprawie skarżący nie przebywa w miejscu zameldowania od blisko czterdziestu lat i przez cały ten czas koncentruje swoje sprawy życiowe poza przedmiotowym lokalem. Żadnej z funkcji właściwych dla miejsca pobytu stałego — zamieszkiwania, nocowania, spożywania posiłków, wypoczynku, przyjmowania wizyt, przechowywania rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania — skarżący bezspornie nie realizuje w przedmiotowym lokalu, co potwierdziły zarówno zeznania świadków, jak i oględziny wykazujące, że lokal od wielu lat jest niezamieszkany. Deklarowanej w toku postępowania woli powrotu do lokalu nie sposób przy tym przeciwstawić ustalonym faktom. Organ administracji nie może poprzestać na zaakceptowaniu wyrażonej przez stronę woli powrotu; dla oceny zamiaru istotne jest, czy okoliczności faktyczne sprawy wolę tę potwierdzają, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Jeżeli dana osoba twierdzi, że nie ma zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego, oznacza to, że przewiduje powrót do miejsca dotychczasowego zameldowania po upływie określonego terminu — terminu od początku przewidywalnego, przemijającego i usprawiedliwionego okolicznościami stanowiącymi powód opuszczenia lokalu. Tymczasem skarżący nie wskazał żadnego konkretnego terminu powrotu ani okoliczności czyniących taki powrót realnym w dającej się przewidzieć przyszłości; przed wszczęciem postępowania o wymeldowanie nie przejawiał zamiaru powrotu i powrotu takiego nie próbował podjąć, a przyczyna opuszczenia lokalu (jego stan techniczny wykluczający zamieszkiwanie) nie tylko nie ustała, lecz uległa pogłębieniu. Deklaracja powrotu pozostaje zatem okolicznością przyszłą i niepewną, która — z uwagi na rejestracyjny charakter ewidencji ludności — nie może wpływać na rozstrzygnięcie odzwierciedlające stan istniejący w dacie orzekania. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje natomiast okoliczność, że na rzecz skarżącego ustanowiona została służebność osobista mieszkania obciążająca przedmiotowy lokal, podobnie jak wynik postępowania cywilnego toczącego się w przedmiocie ustalenia jej wygaśnięcia. Odnotować jedynie należy — wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego — że Sąd Rejonowy w Ś. w powołanym wyżej wyroku potwierdził wygaśnięcie służebności mieszkania, a powództwo oddalił wyłącznie z powodu braku legitymacji po stronie powoda. Rzecz jednak w tym, że kwestia posiadania bądź nieposiadania przez skarżącego tytułu prawnego do nieruchomości w ogóle nie jest przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie. Sprawy meldunkowe, należące do kategorii zagadnień prawa administracyjnego, służą wyłącznie rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego, i nie mają żadnego związku z ustalaniem prawa do lokalu, ani tym bardziej nie dotyczą uprawnień w zakresie ich przyznawania czy pozbawiania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2130/15). Decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny: nie pozbawia strony przysługujących jej praw do lokalu, jeżeli prawa takie jej służą, ani praw takich nie kreuje, a spory na tym tle podlegają rozpoznaniu przez sąd powszechny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 531/17). Obowiązkowi meldunkowemu podlegają wszystkie osoby, w tym legitymujące się uprawnieniem do przebywania w lokalu, i osoby te podlegają wymeldowaniu, jeżeli faktycznie nie zamieszkują w miejscu stałego zameldowania. Ewentualne przysługiwanie skarżącemu służebności mieszkania nie mogłoby zatem stanowić przeszkody do jego wymeldowania, skoro w lokalu tym od dziesięcioleci nie zamieszkuje — i odwrotnie, wymeldowanie w niczym nie przesądza o losach tego prawa. Za niezasadne Sąd uznał również zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Wbrew twierdzeniom skargi organy zgromadziły materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy (zeznania świadków, oględziny lokalu wraz z dokumentacją, dokumenty urzędowe, w tym wyrok Sądu Rejonowego wraz z uzasadnieniem, oświadczenia samego skarżącego) i poddały go ocenie wszechstronnej, logicznej i niewykraczającej poza granice swobodnej oceny dowodów, a swoje stanowisko wyczerpująco umotywowały w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 ani art. 80 k.p.a. Chybiony jest w szczególności zarzut, że organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w celu wykazania, iż czynności życiowe skarżącego skupiają się pod adresem P. [...](1). Przedmiotem niniejszego postępowania jest wymeldowanie skarżącego z przedmiotowego lokalu, a zatem ustalenie, czy to ten lokal stanowi jego centrum spraw życiowych — nie zaś prowadzenie odrębnego postępowania w przedmiocie precyzyjnego ustalenia jego obecnego miejsca zamieszkania. Skoro materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że skarżący od blisko czterdziestu lat nie realizuje w przedmiotowym lokalu żadnej funkcji życiowej i zerwał wszelkie związki łączące go z tym lokalem jako miejscem pobytu stałego, to przesłanki z art. 35 u.e.l. zostały spełnione niezależnie od tego, pod którym konkretnie adresem skarżący aktualnie koncentruje swoją aktywność. Jedynie na marginesie zauważyć należy — jak trafnie uczynił to organ odwoławczy — że sam skarżący w piśmie do organu pierwszej instancji z dnia 8 kwietnia 2025 r. o przydział lokalu socjalnego oświadczył wprost, że obecnie przebywa w lokalu pod adresem P. [...]; podobnie z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Ś. wynika, że potrzeby mieszkaniowe skarżący realizuje w lokalu właśnie pod tym adresem. Okoliczność obecnego miejsca pobytu skarżącego nie była więc dla organów ani nieznana, ani pominięta — została ustalona w stopniu wystarczającym dla potrzeb niniejszego postępowania, i to w oparciu o oświadczenia samego skarżącego. Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Zarzut ten został sformułowany w sposób blankietowy; skarżący nie wskazał, jakich konkretnie czynności procesowych został pozbawiony ani jaki wpływ uchybienie to miało mieć na wynik sprawy. Z akt wynika natomiast, że skarżący brał czynny udział w postępowaniu — działając osobiście oraz przez profesjonalnego pełnomocnika składał oświadczenia, dokumenty i środki zaskarżenia, a jego argumentacja została przez organy obu instancji rozważona i omówiona w uzasadnieniach wydanych decyzji. Skuteczność zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wymaga wykazania, że uchybienie to uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnej czynności mogącej mieć wpływ na rozstrzygnięcie, czego w skardze nie uczyniono. Reasumując, organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie i trwale, przenosząc swoje centrum życiowe w inne miejsce, oraz że nie dopełnił obowiązku wymeldowania się, co obligowało organ gminy do wydania decyzji o wymeldowaniu na podstawie art. 35 u.e.l. Utrzymanie zameldowania skarżącego w lokalu, w którym od dziesięcioleci nie przebywa, oznaczałoby utrwalenie w ewidencji ludności stanu fikcyjnego, sprzecznego z funkcją tej ewidencji, która służy wyłącznie odzwierciedleniu rzeczywistego miejsca pobytu obywateli i dostarczaniu organom państwa aktualnej wiedzy w tym zakresie. W tym stanie rzeczy Sąd, nie stwierdziwszy naruszeń prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.