II SA/Wr 1920/03

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia NSA – Zygmunt Wiśniewski Sędzia NSA – Julia Szczygielska (spr.) Protokolant: apl. prok. Katarzyna Książek- Tomkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2005 r. sprawy ze skargi "Ai" Spółki z o.o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we J.G. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz "A" Spółki z o.o. w L. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G., na podstawie art. 134 i art. 30 § 3 k.p.a., stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez "A" Spółkę z o.o. w L. na decyzję Wójta Gminy W. B. z dnia [...]r. (bez numeru) odmawiającej udzielenia skarżącej spółce zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy W. B.. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji noszące datę [...]r. podpisał T. F. - Wiceprezes Zarządu ds. Finansów "A" Spółka z o. o. w L., który nie figurował w znajdującym się w aktach odpisie z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (sporządzonym na dzień [...]r.) jako osoba wchodząca w skład zarządu Spółki. W związku z tym Kolegium wezwało Spółkę do nadesłania odpisu z Rejestru Przedsiębiorców aktualnego na dzień [...]r.. Pismem z dnia [...]r. Spółka przesłała żądany odpis oraz odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji podpisane przez dwóch członków zarządu Spółki. Zdaniem Kolegium, złożenie w terminie odwołania podpisanego tylko przez T. F. - Wiceprezesa Zarządu Spółki nie można było uwzględnić jako oświadczenia woli złożonego w imieniu Spółki, gdyż ustalonym sposobem reprezentacji w Spółce określonym w umowie Spółki było działanie dwóch członków zarządu lub członka zarządu łącznie z prokurentem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. na poparcie swojego stanowiska przywołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1993 r., sygn. akt SA/Lu 688/9 (niepubl.). W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu "A" Spółka z o.o. w Lubinie zarzucając organowi naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 30 § 3 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że zachodzą podstawy do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącą Spółkę oraz naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez ich niezastosowanie, polegające na braku wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych odwołania od decyzji Wójta Gminy W. B., wniosła o jego uchylenie. Skarżąca Spółka podniosła, iż w jej ocenie podpisanie odwołanie przez jednego (wskazanego w KRS członka zarządu) jest brakiem formalnym, który podlega uzupełnieniu. Zdaniem Spółki brak jest podstaw do uznania, że podpisanie odwołania przez jednego członka zarządu jest wadą oświadczenia woli, gdyż wady tego rodzaju dotyczą czynności prawnych - w rozumieniu prawa materialnego, a nie czynności procesowych. Strona skarżąca za oczywisty uznała fakt, iż podpisanie odwołania nie jest żadną czynnością prawną (w rozumieniu prawa materialnego) lecz czynnością do której mają zastosowanie przepisy regulujące daną procedurę i wskazała na praktykę (orzecznictwo sądowe ) obwiązującą w postępowaniu cywilnym, w której to procedurze tego rodzaju braki są uznawane za formalne i strona postępowania jest wzywana do ich uzupełnienia. W ocenie skarżącej Spółki, powołany przez organ odwoławczy wyrok NSA z dnia 9 grudnia 1993 r. nie odpowiada stanowi faktycznemu, który miał miejsce w niniejszym postępowaniu, gdyż z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że odwołanie zostało podpisane przez osobę w ogóle nie wpisaną do rejestru odwołującej się spółki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podniosło, że podpisanie odwołania niezgodnie z zasadami reprezentacji spółki jest wadą oświadczenia woli, a nie jego brakiem formalnym i nie może być naprawione w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Dodało, że tym samym trudno jest uznać, iż w sprawie zostało wniesione przez skarżącą Spółkę skuteczne odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, skoro wniesione odwołanie nie pochodzi od Spółki tylko od osoby trzeciej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej u.p.s.a. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt. 2 u.p.s.a., zakres kontroli zaskarżonych do Sądu postanowień ograniczony jest do ich oceny zgodności z prawem. Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" u.p.s.a., co powoduje, iż postanowienie to podlega usunięciu z obrotu prawnego. Materialno - prawną podstawą zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art.134 k.p.a., stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Wskazać należy, że przywołany przepis nie określa kiedy ma miejsce niedopuszczalność odwołania. Przyjęte natomiast zostało, że niedopuszczalność może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym, jak również przedmiotowym. I tak niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez podmiot nie mający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo też wniesienia odwołania przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia kwestii, czy podpisanie odwołania niezgodnie z zasadami reprezentacji spółki jest brakiem formalnym odwołania (do którego powinna mieć zastosowanie regulacja przewidziana w art. 64 § 2 k.p.a.) czy też jest – jak twierdzi organ – wadą oświadczenia woli powodującą bezskuteczność odwołania. Z powyższym stanowiskiem organu odwoławczego nie sposób się zgodzić. Według przeważających poglądów doktryny i judykatury czynności procesowe nie są czynnościami prawnymi w rozumieniu kodeksu cywilnego. Precyzyjnie ujął to Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 19 października 1995 r. (sygn. akt III CRN 40/95, OSNC 3/96, poz. 43), uznając, iż czynności procesowe są pewną odmianą czynności prawnych, chociażby dlatego, że rodzą skutki prawne i wielokroć są przedsiębrane w zamiarze ich spowodowania (...) Jednakże nie można nie dostrzegać daleko idącej odmienności między czynnościami prawnymi sensu scricto a czynnościami procesowym (...) Jest to konsekwencja odrębnej i szczególnej, bo procesowej, natury tych ostatnich(...) Uznać zatem należy, że zasadniczym celem czynności procesowych jest, aby wywarły one skutki w procesie cywilnym(...) Mogą one dotyczyć wszczęcia tego procesu, jego biegu, względnie zakończenia. Czynności procesowe będące szczególną odmianą czynności prawnych odróżnia zatem od tych ostatnich przede wszystkim skutek jaki w zamierzeniu ustawodawcy mają takie czynności wywoływać i odmienna regulacja prawna (stosuje się do nich przepisy kształtujące daną procedurę). Czynność procesowa zawierająca w sobie oświadczenie woli nie wywołuje skutku prawnego w postaci ustanowienia, zmiany lub zniesienia stosunku prawnego (co jest immanentną cechą czynności prawnej w znaczeniu materialnoprawnym). Tym samym ich dokonanie nie jest obwarowane tak rygorystycznymi warunkami formalnymi jakie stosuje się do oświadczeń woli składających się na czynność prawną. Wszelkie uchybienia (braki, nieprawidłowości) jakimi dotknięte zostaną czynności procesowe co do zasady mogą być konwalidowane według reguł przyjętych w danej procedurze. W rozdziale 10 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego odwołań brak jest bezpośredniej regulacji, jak winien postąpić organ odwoławczy w przypadku złożenia odwołania zawierającego uchybienie formalne, jak np. brak podpisu właściwych osób na tym odwołaniu, ale zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 140 k.p.a. w sprawach nie uregulowanych w art. 136 do 139 w postępowaniu przed organem odwoławczym mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W myśl przepisu art. 64 § 2 k.p.a., który należałoby stosować również do odwołań, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (w tym przypadku brak było podpisu drugiej osoby upoważnionej do reprezentacji strony skarżącej), należy wezwać wnoszącego do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 1997 r., II SA 968/97, LEX nr 43151). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela również pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2001 r. (sygn. akt IV SA 786/99, LEX nr 78948), w którym stwierdzono, iż organ administracji publicznej przed podjęciem postanowienia w trybie art. 134 k.p.a., mając wątpliwości co do tego, czy odwołanie zostało podpisane przez osoby do tego uprawnione, powinien wezwać stronę do usunięcia braków (art. 64 § 2 k.p.a.) lub wezwać do złożenia wyjaśnienia na piśmie (art. 50 § 1 k.p.a.) (...) Istotą i celem przewodnim postępowania administracyjnego jest zawsze załatwienie sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa) (...)Przy czym załatwienie sprawy należy rozumieć, jako załatwienie sprawy co do jej istoty w całości lub części (art. 104 § 2 kpa (...). Załatwienie sprawy w znaczeniu procesowym, a niewątpliwie takim jest wydanie postanowienia w trybie art. 134 kpa, jest ostatecznością, kiedy nie ma prawnych możliwości podjęcia rozstrzygnięcia merytorycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. bez wzywania strony do usunięcia braku odwołania stwierdziło jego niedopuszczalność na podstawie art. 134 k.p.a., co stanowiło naruszenie tego przepisu, jak również w/w przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 k.p.a. (zasada praworządności), art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania) i art. 9 k.p.a. (obowiązku informowania), mające wpływ na rozstrzygnięcie odwołania strony skarżącej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy stosując się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nada bieg odwołaniu strony skarżącej i rozpozna to odwołanie zgodnie z regułami przewidzianymi w rozdziale 10 działu II Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 200 u.p.s.a. w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę..., orzekł jak w sentencji.