II SA/Wr 1924/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-16

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Małgorzata Masternak-Kubiak, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zawodowemu, który zmienił stanowisko służbowe na takie, które wymaga innej specjalności wojskowej, przysługuje dodatek za klasę mistrzowską posiadaną wcześniej, jeśli nowa specjalność nie odpowiada posiadanej klasie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dodatek za klasę mistrzowską przysługuje tylko wtedy, gdy klasa kwalifikacyjna jest właściwa dla zajmowanego stanowiska służbowego. Zmiana stanowiska na takie, które wymaga innej specjalności wojskowej, powoduje utratę uprawnienia do dodatku, jeśli nowa specjalność nie odpowiada posiadanej klasie mistrzowskiej. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa nie może opierać się na kryteriach słuszności czy sprawiedliwości społecznej, a jedynie na zgodności z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi st. chor. sztab. K. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej wstrzymującą mu prawo do wypłaty dodatku za klasę mistrzowską specjalisty wojskowego. Skarżący został przeniesiony na nowe stanowisko służbowe, które wymagało innej specjalności wojskowej niż posiadana przez niego klasa mistrzowska. Organy wojskowe uznały, że w związku ze zmianą stanowiska i brakiem tożsamości specjalności wojskowej z posiadaną klasą, dodatek powinien zostać wstrzymany. Skarżący podnosił, że utrata dodatku nastąpiła z powodu braku odpowiednich przepisów wykonawczych i naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Anny Głowacińskiej sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania prawa do wypłaty dodatku za mistrzowską klasę specjalisty wojskowego oddala skargę Decyzją Nr [...]z dnia [...]r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, t. jedn. z późn. zm.), art. 2 ust. 1, art. 7, art. 15 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 - 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r., Nr 76, poz. 693, t. jedn. z późn. zm.), § 5 ust. 1 pkt 2 § 8 ust. 3 pkt 2 w zw. z § 25 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.), jak również § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego szczebla ..., (Dz. U. Nr 23, poz. 101), po rozpatrzeniu odwołania st. chor. sztab. K. K. od decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w P. nr [...]z dnia [...] r. wstrzymującej prawo do wypłaty dodatku za klasę mistrzowską klasę specjalisty wojskowego od dnia [...]r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoją decyzję twierdził, że decyzją organu I instancji - Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w P. nr [...]z dnia [...]r. wstrzymano st. chor. sztab. K. K. od dnia [...]r. prawo do wypłaty dodatku za mistrzowską klasę specjalisty wojskowego. Tymczasem w rozstrzygnięciu powyższej decyzji pominięto błędnie istotną okoliczność faktyczną, iż zmiana stanowiska przez stronę ze stanowiska technika sekcji techniki naziemnej dywizjonu logistycznego JW [...] z posiadaną specjalnością wojskową SW [...] na stanowisko komendanta ochrony pionu ochrony informacji niejawnych Jednostki Wojskowej [...] o specjalności wojskowej SW [...], nastąpiła nie w dniu [...]r., lecz począwszy od dnia [...] r. - co określono rozkazem Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] Nr [...] z dnia [...] r. Od tego momentu zaistniał bowiem - brak wymagany treścią § 25 ust 1 pkt 3 powołanego w podstawie prawnej niniejszej decyzji rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków... - tożsamości specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego z posiadaną przez tę stronę klasą mistrzowską. W tej sytuacji zatem zasadne wstrzymanie uprawnienia do tego dodatku mogło nastąpić już od chwili zmiany stanowiska służbowego strony o specjalności niezgodnej z uzyskaną klasą - SW [...], czyli od dnia [...] r. Ustalenie decyzją organu II instancji prawidłowo oznaczonej chwili wstrzymania uprawnień tej strony do przedmiotowego dodatku, pogorszyłoby niższym wymiarem uposażenia - dotychczasową jej sytuację finansową. Tym samym taka decyzja po myśli art. 139 kpa jest wykluczona - albowiem powołany przepis zakazuje wydawania decyzji przez organ II instancji na niekorzyść strony. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu K. K. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] podniósł, że nie mają one dla rozstrzygnięcia istoty prawnej tej sprawy znaczenia. Dlatego nie podzielono ich argumentacji. W tym zakresie rozważono bowiem, iż zarówno rozpoznawana przez organ I instancji, jak i II instancji w postępowaniu odwoławczym sprawa tej strony, nie dotyczą kwestii braku, czy też uznania posiadania odpowiedniej klasy kwalifikacyjnej w danej specjalności wojskowej, czyli - jak w przypadku tej strony klasy mistrzowskiej o nomenklaturze kadrowej SW [...], lecz nie istnienia podniesionej na wstępie uzasadnienia tożsamości zajmowanego stanowiska służbowego z wymaganą dlań specjalnością odpowiednio do tej uzyskanej klasy. Ta okoliczność ma wyłącznie znaczenie prawne dla przyznania przysługującego stronie dodatku za klasę kwalifikacyjną wedle zajmowanego przezeń stanowiska służbowego w przywiązanej doń specjalności wojskowej odpowiednio do właściwie interpretowanej treści przytoczonych powyżej przepisów prawa materialnego. Natomiast podzielono argumentację odwołującej się w tej sprawie strony co do nieistotnych wad uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W rozstrzyganej kwestii pozostają bez jakiegokolwiek związku nieobowiązujące aktualnie przepisy prawa wojskowego i wszelkie związane z nimi ewentualne interpretacje, albowiem pomijały ją oraz były sprzeczne i niespójne z przytoczonymi na wstępie nadrzędnymi dlań przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Wskazany mankament uzasadnienia zaskarżonej decyzji wobec ogólnej poprawności jej rozstrzygnięcia, nie uzasadnia jednak wykluczenia jej z obrotu prawnego. Uwzględniwszy powyższe, zdecydowano zatem - jak w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący K. K. twierdził, że treść § 25 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia wnioskować należy iż podstawą do wypłaty dodatku jest uzyskanie klasy właściwej dla zajmowanego stanowiska, w momencie jej uzyskania a nie jej posiadanie. Według skarżącego potwierdzeniem takiej interpretacji powołanego § 25 rozporządzenia jest pismo Szefa Finansów WLOP Nr 3717 z dnia 28.10.2002r. dotyczące postępowania w sprawach wypłaconych dodatków za klasy klasyfikacyjne od dnia 30 czerwca 2001r. W skardze na decyzję organu II instancji zawierającej wniosek o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem i ponowne rozpatrzenie sprawy K. K. przywołał inną argumentację. Skarżący podniósł, że wymienioną decyzję uważa za krzywdzącą, gdyż utrata dodatku za klasę klasyfikacyjną nastąpiła z powodu nie wydania przez Ministerstwo Obrony Narodowej aktu prawnego normującego kwestie przyznawania podwyższenia i weryfikacji dodatków kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych. Warunki i tryb uzyskiwania, podwyższania i weryfikacji klas klasyfikacyjnych określała decyzja Nr 29/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 1995r. w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych (Dz. Rozk. MON poz. 24, która utraciła moc z dniem 30 marca 2001r. na podstawie ustawy z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie których upoważnień ustawowych do wydania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120 poz. 1268). Nie wydanie do chwili sporządzenia skargi aktu regulującego wyżej opisane kwestie spowodowało obniżenie jego wynagrodzenia o około 10%. Jest to naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej. Dodał, iż jedyną drogą albowiem chorążego jest wyznaczenie na stanowisko o wyższej grupie uposażenia - dlatego podjął decyzje o zmianie stanowiska - ale okazało się że zmiana ta spowodowała obniżenie uposażenia. Stwierdził ponadto iż decyzja w sprawie określenia prawa do dodatku, powinna zostać wydana jeszcze w Jednostce Wojskowej [...], gdyż utrata mocy obowiązującej cytowanej decyzji Ministra Obrony Narodowej nastąpiła jeszcze w momencie pełnienia przez niego służby na stanowisku, na którym dodatek ten przysługiwał. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] we W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego bądź stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Tym samym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] we W. przywołał właściwe przepisy prawa materialnego i postępowania a także prawidłowo je zinterpretował. Niesporne w sprawie jest, że skarżący K. K. do dnia [...]r. zajmował stanowisko technika sekcji techniki naziemnej dywizjonu logistycznego Jednostki Wojskowej [...] z posiadaną specjalnością wojskową SW [...], a następnie został przeniesiony na stanowisko Komendanta ochrony pionu informacji niejawnych Jednostki Wojskowej [...]o specjalności wojskowej SW [...]. Niesporne również jest to, że skarżący nie posiada klasy kwalifikacyjnej o specjalności wojskowej SW [...]. Kwestią do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest czy Pan K.K. przechodząc na inne stanowisko służbowe, nie mając klasy klasyfikacyjnej odpowiadającej nowemu stanowisku mógł uzyskać dodatek w oparciu o klasę klasyfikacyjną posiadaną wcześniej. Podstawą materialno-prawną do rozstrzygnięcia przedstawionej kwestii są przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 Nr 76 poz. 693 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90 poz. 1005 z późn. zm.). Art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowi iż "Uposażenie żołnierzy składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków" § 11 rozporządzenia z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego określa dodatki do uposażenia zasadniczego i w pkt 2 w/w wyżej wymienionego paragrafu mówi o dodatkach kwalifikacyjnych: a) za klasę kwalifikacyjną, b) za specjalizację medyczną. § 2 powołanego rozporządzenia określając oznaczenia użyte w rozporządzeniu w pkt 4 wyjaśnia, że dodatki o charakterze stałym to dodatki do uposażenia z wyjątkiem dodatku strefowego, ustalone i wypłacone w okresach miesięcznych. Powołane zatem przepisy dają podstawę do uznania, że dodatek kwalifikacyjny jest dodatkiem stałym i stanowi część uposażenia żołnierza zawodowego. Zasady jego przyznawania, podwyższenia i wstrzymania lub obniżenia oraz osoby posiadające uprawnienia do wydawania decyzji w wyżej wymienionych sprawach określa § 5 wskazanego wyżej rozporządzenia. Stanowi on w ust. 1 pkt 2 i 3 "Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej dodatki o charakterze stałym i dodatek strefowy przyznają, podwyższają, wstrzymują lub obniżają decyzją (§ 5 ust. 1) 2) Dowódca jednostki wojskowej zajmujący stanowisko o stopniu etatowym co najmniej podpułkownika (komandora, porucznika) - w stosunku do żołnierza pełniącego służbę w podległej mu jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy - określając datę nabycia lub utraty uprawnień do dodatku jego wysokości i podstawę przyznania, wstrzymania lub obniżenia dodatku. Cytowane wyżej przepisy dają podstawę do uznania zarzutów skarżącego K. K. za nietrafne. Nie można zgodzić się w świetle § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia z twierdzeniem iż decyzję o wstrzymaniu wypłaty dodatku kwalifikacyjnego powinien podjąć przełożony skarżącego z Jednostki Wojskowej we W.. Przede wszystkim skarżący do momentu odbywania służby w tej jednostce był uprawniony do pobierania dodatku za klasę klasyfikacyjną, utracił ja w momencie przejścia na inne stanowisko służbowe, które objął w Jednostce Wojskowej [...] w P.. Zatem po myśli powołanego § 5 ust. 2 rozporządzenia dowódca jednostki wojskowej, zajmujący stanowisko o stopniu co najmniej podpułkownika mógł i w tym wypadku podjął decyzję o wstrzymaniu wypłaty dodatku za klasę klasyfikacyjną - w stosunku do żołnierza pełniącego służbę w podległej mu jednostce wojskowej. Istotnie w oparciu o art. 75 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowych do wydawania aktów normatywnych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 120 poz. 1268) utraciła moc z dniem 30 marca 2001r., gdyż z tą datą weszła w życie ustawa, Decyzja Nr 29/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 1995r. w sprawie uzyskiwania klas klasyfikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych. Tym samym przestał obowiązywać akt, który określał warunki i tryb uzyskiwania, podwyższania oraz weryfikacji klas klasyfikacyjnych. Ta sytuacja jak należy przypuszczać spowodowała konieczność wyjaśnienia sytuacji osób mających określone klasy kwalifikacyjne. Temu celowi służyło pismo Dowództwa Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej Kancelarii Tajnej - Filia NR1 w 3717 z dnia 28 października 2002r. dotyczące postępowania w sprawach wypłacanych dodatków za klasy kwalifikacyjne od dnia 30 marca 2001r. Nie ma ona żadnej mocy prawnej, nie jest aktem prawnym a tylko instrukcją wydaną dla struktur wojskowych w nowej sytuacji prawnej. Jednakże zaznaczyć należy iż w/w pismo mówiące w pkt 4 - do którego odnosi się w odwołaniu skarżący iż "Przy podejmowaniu decyzji o których mowa w pkt 3 należy pamiętać, że: 1) żołnierz zawodowy ma prawo do dodatku za klasę klasyfikacyjną posiadaną w dniu 30 marca 2001r. 2) od dnia 30 marca 2001r. upadł obowiązek potwierdzania posiadanych klas klasyfikacyjnych Powyższe oznacza konieczność analizy sytuacji, każdego uprawnionego do dodatku żołnierza" oraz zdanie" "Brak aktu prawnego regulującego podstawową kwestię uniemożliwia nadawanie, potrącanie bądź podwyższenie poszczególnych klas kwalifikacyjnych i uprawnia do dalszej wypłaty dodatku za klasy kwalifikacyjne według uprawnień przed dniem 30 marca 2001r. bez potwierdzenia konieczności klas kwalifikacyjnych", w żaden sposób nie odnosi się do sytuacji powołanej w niniejszej sprawie - zmiany stanowiska na którym wymagana jest inna klasa kwalifikacyjna. Zresztą gdyby nawet taka interpretacja została przedstawiona należałoby uznać ją za nietrafną w świetle brzmienia § 25 i § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. z 26.10.2000r. Nr 90 poz. 1005). Rozporządzenie to wydano na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992r. Nr 5 poz. 18 ze zm.) i obowiązywało ono w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Powołana ustawa z dnia 22 grudnia 2000r. nie zmieniłaby w żaden sposób sytuacji skarżącego, gdyby pozostał na dotychczasowym stanowisku w dniu jej wejścia w życie tj. 30 marca 2001r. nie traciłby żadnych nabytych uprawnień. Utracił je w momencie przejścia na inne stanowisko. § 25.1 rozporządzenia stanowi: "Chorążemu, podoficerowi zawodowemu albo żołnierzowi służby nadterminowej który uzyskał klasę kwalifikacyjną w specjalności wojskowej właściwej dla zajmowanego stanowiska służbowego lub pełnionej funkcji przysługuje z zastrzeżeniem ust. 2 dodatek za zajmowanie klasy kwalifikacyjnej w wysokości ....." Niewątpliwie wynika z niego, że klasa kwalifikacyjna aby dawać podstawy do wypłaty dodatku musi się łączyć z odpowiednim stanowiskiem, określonym właściwą klasą. Potwierdzenie tej interpretacji znajdujemy w § 8 w/w rozporządzenia, wymienia on bowiem sytuacje, w których mimo nie zajmowania stanowiska odpowiadającego właściwej klasie taki dodatek przysługuje. § 8 ust. 3 rozporządzenia stanowi. "Żołnierz przeniesiony na stanowisko, na którym pobierany dotychczas dodatek o charakterze stały nie przysługuje lub przysługuje w niższej kwocie miesięcznej, do czasu uzyskania na nowym stanowisku służbowym uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym co najmniej równego z dotychczas otrzymywanym, otrzymuje ten dodatek w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy porównywanymi uposażeniami, jeżeli wyznaczenie na nowe stanowisko nastąpiło: 1) w związku z orzeczeniem przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia służby w określonych jednostkach wojskowych albo na zajmowanym dotychczas stanowisku służbowym, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby wojskowej lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami tej służby, 2) wskutek likwidacji zajmowanego stanowiska służbowego w razie gdy nie ma możliwości przeniesienia na stanowisko, na którym pobierane dotychczas dodatki przysługują w dotychczasowej wysokości, 3) ze względu na konieczność zapewnienia ciągłości dowodzenia (kierowania) jednostką wojskową, pododdziałem lub komórką organizacyjną albo co wynika z modelu przebiegu służby (drogi rozwojowej) żołnierza zawodowego. ust. 5 mówi: "W przypadku ustania warunków uzasadniających otrzymywanie dodatków o charakterze stałym z innych przyczyn niż określone w art. 1-3 prawo do tych dodatków wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym ustały warunki uzasadniające ich otrzymanie". Z powołanego przepisu wynika również, że skarżący nie znajduje się w sytuacji uprawniającej do zatrzymania dodatku związanego z uzyskaną wcześniej klasą kwalifikacyjną. Niewątpliwie do Jednostki Wojskowej, w której pełni obecnie służbę został przeniesiony na swoją prośbę o czym świadczy wniosek o przeniesienie z dnia [...]r. oraz dalsze dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych. Nie może w świetle powyższego zmienić oceny wypowiedzianej wyżej fakt iż w rozkazie personalnym Nr [...]Dowódcy [...] Korpusu Obrony Powietrznej z dnia [...]r. znalazło się stwierdzenie, iż st. chor. sztab. K. K. zostaje zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczony na stanowisko Komendanta Ochrony (k. 66 akt). Opisane wyżej decyzje były wynikiem złożonego przez skarżącego wniosku o przeniesienie na wyżej wskazane stanowisko. Reasumując stwierdzić należy iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie zostało naruszone prawo, a Sąd przy rozpoznawaniu skargi nie może opierać swojego rozstrzygnięcia na zasadach słuszności czy zasadach współżycia społecznego, na które zresztą wyłącznie powołuje się skarżący wnosząc o uchylenie decyzji - dlatego w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 25 lipca 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło