II SA/Wr 194/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S. NSA del. do WSA: Henryk Ożóg /spr./ Sędziowie: S. NSA del. do WSA: Tadeusz Kuczyński Asesor WSA: Lidia Serwiniowska Protokolant: Anna Onyśków po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. L. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz K. L. kwotę 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji Przedmiotem skargi K. L. do Sądu Administracyjnego jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...]. Decyzja ta została oparta na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142, poz. 950 ze zm.), art. 138§1 pkt 1 i art. 127 §3 kpa. Utrzymała ona w mocy decyzję Kierownika tego Urzędu z dnia [...] r. Nr [...], wydaną w trybie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną pozbawiającą skarżącego uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż uprawnienia kombatanckie K. L. nabył wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w MO. W myśl przepisów art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy przewidziane tą ustawą przywileje tracą osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. W swoim wniosku K. L. podał, iż brał "udział w okresie od [...] do [...] r. w walkach o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych (Milicji Obywatelskiej)". Na tę okoliczność powołał się na fragment pisma KWMO we W. z dnia [...]r., w którym potwierdzono jego udział w zmililitaryzowanych służbach państwowych (Milicja Obywatelska) w likwidacji resztek rozbitych oddziałów hitlerowskich. Z akt sprawy wynika, że z tego tytułu K. L. został w późniejszym czasie odznaczony Medalem "Wolności i Zwycięstwa" oraz Odznaką "Krzyża Grunwaldu" i Brązowym Medalem "Za zasługi dla obronności kraju". Powyższej działalności nie można uznać za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6, mocą którego przyznaje się uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach, w jednostkach WP oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA lub ugrupowaniami Wehrwolfu, gdyż Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową i za żadną działalność w jej ramach uprawnienia kombatanckie nie przysługują. Stanowisko Kierownika Urzędu w tej kwestii podzielił Sąd Najwyższy - Izba Administracyjna Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 14 października 1999 r. (sygn. akt III 93/99), m. in. stwierdził, iż w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy nie chodzi o wszystkie uzbrojone służby państwowe, ale o takie, które choć w swej zwykłej działalności nie miały charakteru wojskowego...- to zostały w określonej sytuacji "zmilitaryzowane" z nadzwyczajnych powodów na specjalnych podstawach prawnych i w ten sposób podporządkowane zadaniom, i strukturze wojskowości. Milicja Obywatelska nie została poddana jakiemuś instytucjonalnemu zmilitaryzowaniu w zasygnalizowanym sensie, została natomiast utworzona jako prawnopubliczna formacja służby Bezpieczeństwa Publicznego podlegająca kierownikowi tego resortu. Pogląd ten podzielił również NSA (w składzie siedmiu sędziów) w uchwale z dnia 12 czerwca 2000 r. (sygn. akt OPS 5/00), stwierdzając ponadto, że w omawianym okresie, którego dotyczy przepis art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy) militaryzacji uległy tylko Polskie Koleje Państwowe. Okoliczności podniesione we wniosku, w świetle przepisów obowiązującej ustawy nie mają wpływu na wynik sprawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. L. podniósł, że uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000 r., OPS 5/00, nie wyklucza uznania za działalność kombatancką uczestnictwa w walkach z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwofu przez milicjantów lub grupę milicjantów w jednostkach Wojska Polskiego. W takiej sytuacji natomiast znajdował się skarżący współdziałając jako funkcjonariusz MO z żołnierzami Wojska Polskiego podczas zwalczania maruderów Wehrmachtu i innych zbrojnych sił hitlerowskich. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie z tych samych powodów, jakie zostały przytoczone w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 12 czerwca 2000 r. (OPS 5/00, ONSA 2001/1/3 stwierdza, że MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Jednakże istotnie, jak podniósł skarżący, w końcowej części uzasadnienia uchwała nie wyklucza uznania za działalność kombatancką uczestniczenia w walkach z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu przez milicjanta lub grupy milicjantów w jednostkach WP. Okoliczność tę skarżący wskazywał szereg razy, W piśmie z dnia [...]r. do Urzędu do Spraw Kombatantów (...) K. L. podniósł, że "jako jedno z pierwszych zadań, wspólnie z żołnierzami Wojska Polskiego musieliśmy podjąć walkę w czasie trwania działań wojennych, z odłączonymi od swoich oddziałów żołnierzami Wehrmachtu..." Z pisma KW Policji we W. z dnia [...]r. Nr [...] do skarżącego wynika przy tym, iż na podstawie akt osobowych potwierdzono udział skarżącego w zmilitaryzowanych służbach państwowych (MO) w likwidacji resztek rozbitych oddziałów wojsk hitlerowskich. Z akt wynika również, że z tego tytułu został skarżący w późniejszym czasie odznaczony Medalem "Wolności i Zwycięstwa" oraz Odznaką "Krzyża Grunwaldu" i Brązowym Medalem "Za zasługi dla obronności kraju". Podobne okoliczności przedstawił skarżący w skardze z [...] r. do NSA, a także w piśmie do NSA z dnia [...]r., w którym podał, iż jego udział w czasie trwania wojny w oczyszczaniu terenu wokół P. ([...]-[...]) z elementów hitlerowskich (pod dowództwem kpt WP O. (imienia nie pamiętał), miał miejsce w [...]-[...]r. Działania te odbywały się na rozkaz Komendanta Wojennego Armii Radzieckiej kpt Ś. Kpt O. później został mianowany Komendantem Rejonowej Komendy Uzupełnień w P. Okoliczności tych należycie nie rozważono ani nie dano temu odpowiedniego wyrazu w uzasadnieniach decyzji, czym naruszono przepisy art. art. 77§1, 80 i 107 §3 kpa. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), art. 97 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę ... (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji (art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) gdyż jako decyzja negatywna nie ma ona przymiotu wykonalności.