II SA/Wr 195/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-05-21
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być uwzględniony, biorąc pod uwagę obowiązki sądu w zakresie czuwania nad prawidłowością postępowania i wszechstronnego badania sprawy?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji powinien odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli skarżący nie wykaże wyjątkowej potrzeby takiej pomocy. Obowiązkiem sądu jest bowiem udzielanie wskazówek procesowych stronom występującym bez pełnomocnika oraz wszechstronne badanie sprawy z urzędu, co gwarantuje prawidłowość postępowania niezależnie od zaangażowania strony.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, uzasadniając go trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Skarżący wskazał na niskie dochody, posiadanie domu i nieruchomości rolnej, a także na konieczność ponoszenia wydatków związanych z energią elektryczną i podatkiem od nieruchomości. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Ł. o prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia .... Nr .... w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stanu prawnego sieci ciepłowniczej postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku i jest "osobą schorowaną od dzieciństwa (przeszedł już 10 operacji, w tym przeszczep nerki)". Dodał, że utrzymuje się z prac dorywczych (uzyskując z tego tytułu dochodu w wysokości ok. 300 zł) i otrzymuje wsparcie od rodziny w postaci: żywności, odzieży i pokrywania kosztów zakupu lekarstw. Poinformował, że posiada: dom o pow. 110 m2, nieruchomość rolną o pow. 0, 72 ha, garaż i budynek gospodarczy. Skarżący oświadczył, że aktualnie posiada na koncie bankowym środki w wysokości 150 zł.
W piśmie z dnia 13 maja 2010 r. skarżący wskazał, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 20 zł, nie ma zdolności kredytowej, a jego niezbędne wydatki wynoszą łącznie ok. 250 zł. Z załączonych do pisma dokumentów wynika, że skarżący zobowiązany jest ponosić następujące wydatki: opłata za energię elektryczną- 82, 39 zł; podatek od nieruchomości (rocznie)- 766 zł.
Mając na uwadze sytuację materialną skarżącego uznać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie (pkt 1 sentencji).
Z kolei ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 u.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło