II SA/Wr 196/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi Własnościowej Spółdzielni Mieszkaniowej "A." w Ś. na decyzję Wojewody D. z dnia 28 stycznia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić wniosek. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 stycznia 2014 r., nr [...] Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję Starosty Ś. z dnia 15 października 2013 r., nr [...], którą zezwolono na realizację inwestycji drogowej obejmującej: "Budowę drogi dojazdowej do projektowanej działki nr [...] przy ul. O. w Ś.". Do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Własnościowa Spółdzielnia Mieszkaniowej A. w Ś. załączyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji wskazując, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania niemożliwych do odwrócenia skutków. Podniesiono, że wykonanie zaskarżonych decyzji zrujnuje całkowicie istniejącą infrastrukturę poprzez zlikwidowanie chodników, dojścia do budynku mieszkalnego, terenów zielonych. Ponadto wyciętych zostanie około 40 drzew (w tym ponad 80 letnie), kilkadziesiąt krzewów, a także kilkadziesiąt metrów żywopłotu. W odpowiedzi na skargę organ II instancji nie ustosunkował się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odpis skargi zawierający wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i odpisem odpowiedzi na skargę doręczono uczestnikom postępowania. W piśmie procesowym z dnia 12 maja 2014 r. strona skarżąca uzupełniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji, podnosząc jako nowe okoliczności uzasadniające konieczność niezwłocznego wydania postanowienia zabezpieczającego fakt, że organ administracji (Gmina Ś. - pod. Sądu), który otrzymał zgodę na realizację spornej inwestycji, w dniu 28 marca 2014 r. wtargnął na należący nadal do Spółdzielni grunt, na którym wyciął kilkanaście drzew, w tym ponad 100-letniego graba. Strona skarżąca podkreśliła, że do rażącego nadużycia prawa doszło 51 dni od uprawomocnienia się decyzji. Według Spółdzielni, na podstawie art. 16 i 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, dopiero po 150 dniach po nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności zarządca ma prawo do faktycznego objęcia nieruchomości. W ocenie strony skarżącej za dowód rażącego nadużycia prawa i funkcji, których dopuszczono się w sprawie, świadczą dołączone do akt pisma z dnia 20 marca 2014 r., Kierownika Dróg Urzędu Miasta Świdnicy o przystąpieniu do robót budowalnych. Wyjaśniono, że dopiero interwencja Policji i Straży Miejskiej w Ś. powstrzymała wykonawcę od dokonania całkowitego zniszczenia należącego do Spółdzielni gruntu. Powyższe okoliczności, zdaniem strony skarżącej, potwierdzają fakt znacznego wyrządzenia szkody w mieniu i zasobach przyrody, której skutki są już nieodwracalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 powołanej ustawy sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi zatem w świetle powyższej regulacji, odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych o charakterze wyjątkowym. Sąd winien ocenić te okoliczności zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania, bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać inwestora jak i pozostałe strony postępowania. Rozpatrując złożony wniosek nie można pominąć, że stosownie do art. 35a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm.), zwanej dalej: "u.p.b.", w związku z art. 11i ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. jedn. Dz. U. poz. 687 ze zm.), zwanej dalej: "u.z.i.d.p.", w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tej decyzji sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania takiej decyzji. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Co więcej, nie uzasadniła w sposób dostateczny żadnej przesłanki, o której mowa w przywołanym wyżej przepisie art. 61 § 3 u.p.p.s.a., tzn. nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody lub że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Skarżąca Spółdzielnia wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazał jedynie ogólnikowo, że doprowadzi to do rozpoczęcia kwestionowanej budowy, a tym samym spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci zniszczenia znajdującej się na spornej działce chodników, dojść do budynku mieszkalnego oraz terenów zielonych. W ocenie Sądu, wywołane realizacją inwestycji oraz jej ewentualną likwidacją zmiany nie są na tyle znaczące, aby można było mówić o niemożliwości przywrócenia terenu inwestycji do stanu poprzedniego. Możliwe zniszczenie chodników i dojść do budynku nie spowoduje trudnych do usunięcia następstw, których nie można byłoby zniwelować zwykłym nakładem sił i środków. Są to zatem skutki odwracalne. Trudno także przypuszczać, że wywołane realizacją inwestycji zmiany w środowisku (uwzględniając przedłożoną dokumentacje fotograficzną), mogłyby być na tyle znaczące, że nie będzie możliwe przywrócenie stanu poprzedniego (np. poprzez nowe nasadzenia). Jednocześnie, w świetle przedłożonej dokumentacji fotograficznej wątpliwość budzi podana przez stronę skarżącą liczba drzew zagrożonych wycięciem (około 40 drzew). Ponadto przyjdzie zauważyć, że zgodnie z art. 21 ust. 2 u.z.i.d.p., do usuwania drzew i krzewów znajdujących się na nieruchomościach objętych decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, z wyjątkiem drzew i krzewów usuwanych z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, nie stosuje się przepisów o ochronie przyrody w zakresie obowiązku uzyskiwania zezwoleń na ich usunięcie oraz opłat z tym związanych. Również ewentualne potwierdzenie w postępowaniu karnym okoliczności w postaci nielegalnego wejścia na grunt Spółdzielni nie jest należytym uzasadnieniem tezy o zachodzeniu w niniejszej sprawie skonkretyzowanego, realnego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Prowadzenie karnego postępowania przygotowawczego, na które powołała się strona skarżąca, może co najwyżej w jakimś stopniu uprawdopodobnić wniosek o naruszeniu regulacji art. 16 ust. 2 u.z.i.d.p. W myśl tego przepisu, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określa termin odpowiednio wydania nieruchomości lub wydania nieruchomości i opróżnienia lokali oraz innych pomieszczeń. Termin ten nie może być krótszy niż 120 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Nie stanowi to jednak przesłanki upoważniającej do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tym bardziej, iż wyznaczony w pkt X decyzji organu I instancji termin wydania nieruchomości (działek nr [...] i [...]) upływa dopiero z dniem 29 maja 2014 r. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w przedmiotowej sprawie kontroli Sądu podlega wyłącznie legalność wydania zaskarżonej decyzji, a nie sposób faktycznego jej wykonywania, np. w wyniku nielegalnych działań inwestora. A zatem kwestia ewentualnego nielegalnego wtargnięcia inwestora na teren działki nr [...] nie stanowi przesłanki wstrzymania zaskarżonej decyzji. Zwrócić ponadto należy uwagę, że jakkolwiek realizacja spornej inwestycji przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączyć się z niebezpieczeństwem powstania szkody, to ryzyko związane z rozpoczęciem tej inwestycji może dotknąć jedynie inwestora. Inwestor realizując zaskarżoną decyzję (ostateczną), czyni to na własny koszt przy uwzględnieniu konsekwencji ewentualnego uchylenia takiej decyzji. Oceniając zatem wniosek skarżącego, Sąd doszedł do przekonania, iż realizacja projektowanej drogi dojazdowej do projektowanej działki nr [...] przy ul. O. w Ś., nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej oraz ewentualnie także innym podmiotom znacznej szkody. Wykonanie decyzji nie spowoduje też w ocenie Sądu trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza po stronie skarżącej. W związku powyższym wniosek strony skarżącej podlegał oddaleniu przy uwzględnieniu treści art. 61 § 3 i 5 u.p.p.s.a.