II SA/Wr 196/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku S.J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 12 stycznia 2022 r. nr (...) w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze na decyzję Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ) z dnia 12 I 2022 r. (nr ...) w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości S.J. (dalej: skarżący) zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania ww. aktu. Zaskarżoną decyzją organ uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekając o istocie sprawy zezwolił inwestorowi – E. Sp. z o.o. z/s w P. – na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości, stanowiącej własność skarżącego, położonej w gminie G., oznaczonej jako działka nr (...) obręb Z.. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W sprawie istotny jest nadto fakt wydania przez organ w dniu 11 V 2021 r. decyzji nr (...) w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości. Decyzję tę skarżący zaskarżył do tutejszego Sądu. Wyrokiem z dnia 10 III 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 321/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na ww. decyzję organu. Na dzień rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, wyrok nie jest prawomocny. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pełnomocnik skarżącego wskazał, że zaskarżona decyzja odnosi się do decyzji organu z dnia 11 V 2021 r., która wskutek zaskarżenia do sądu nie jest wykonalna. Zdaniem strony skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji i zajęcie nieruchomości bez weryfikacji legalności decyzji z dnia 11 V 2021 r. może rodzić roszczenia finansowe jak również może stanowić nadmierną ingerencję w prawo własności skarżącego. Nadto, skarżący wskazał, że inwestycja budowy napowietrznej linii elektroenergetycznej w okolicach nieruchomości stanowiącej własność skarżącego została wstrzymana i dalsze prace nie są prowadzone, a zatem nie zachodzi konieczność niezwłocznego zajęcia nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu leży przy tym na wnioskodawcy, który powinien przynajmniej uprawdopodobnić, że w jego przypadku spełnione zostały przesłanki wskazane w powołanym przepisie. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, Sąd uwzględnia zarówno argumentację wnioskodawcy, jak również dokonuje w tym zakresie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zatem instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Przy czym ciężar wykazania, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo wywołania po stronie skarżącego szkody - i to o znacznych rozmiarach - lub powstania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnioskodawcy. Wniosek w tym zakresie powinien wobec tego zawierać konkretne informacje o stanie faktycznym oraz okoliczności pozwalające na przyjęcie, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Sąd jedynie ocenia, czy w istocie wskazana przez skarżącego szkoda ma znaczny rozmiar lub istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie dokonuje natomiast oceny zasadności samej skargi. W okolicznościach niniejszej sprawy odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podyktowana została dwoma względami. Po pierwsze, potencjalne roszczenia finansowe skarżącego oraz ingerencja w przysługujące mu prawo własności stanowią okoliczności zbyt ogólne, by mogły uzasadniać udzielenie ochrony tymczasowej. Tego rodzaju okoliczności występują we wszystkich sprawach dotyczących realizacji inwestycji publicznych na terenach stanowiących walność prywatną. Co więcej, wolą prawodawcy wyrażoną w art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm., dalej: u.g.n.) jest, by organy administracji publicznej zezwalały w drodze decyzji na "niezwłoczne" zajęcie nieruchomości w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym. Zatem prawodawca w sytuacji realizacji inwestycji infrastruktury przesyłowej stawia interes publiczny ponad interesem jednostkowym, zaś ocena tego, czy organy zasadnie udzieliły zezwolenia i uznały, że w sprawie zachodzą ww. przesłanki składa się już na merytoryczną kontrolę zaskarżonego aktu, której nie dokonuje się na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Nie można jednocześnie stracić z pola widzenia środków kompensacyjnych, jakie przysługują skarżącemu, a które przewidują przepisy prawa cywilnego w razie ewentualnego wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Drugą przyczyną odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istota instytucji jaką stanowi zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Już z samego brzmienia art. 124 ust. 1a u.g.n. wynika, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wydana może zostać wyłącznie w sytuacji uprzedniego wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Co więcej, decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości z mocy prawa nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Rozwiązanie to, ma na celu umożliwienie niezwłocznej realizacji inwestycji, za którą przemawiają określone ustawowo przesłanki (ochrona zdrowia lub życia ludzkiego, zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony, a także ważny interes gospodarczy). Zdaniem strony skarżącej, skoro z art. 9 u.g.n. wynika, że w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości organ, który wydał decyzję wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, to tym samym zasadne jest wstrzymanie wykonania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Tymczasem jest odwrotnie. Wolą ustawodawcy było wprowadzenie instytucji zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jako remedium na blokowanie realizacji inwestycji w zakresie infrastruktury przesyłowej. W niniejszej sprawie również zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości udzielone zostało po wniesieniu skargi na decyzję w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, której wykonanie w związku z zaskarżeniem zostało wstrzymane. Za taką wykładnią przemawia fakt nadawania z mocy ustawy decyzjom zezwalającym na niezwłoczne zajęcie rygoru natychmiastowej wykonalności. Zatem zarówno językowa wykładnia art. 124 ust. 1a ugn, wykładnia systemowa art. 124 ust.1-1a oraz art. 9 ugn, jak i wykładnia celowościowa tych przepisów prowadzi do wniosku, że regulacje te mają na celu usprawnienie procesu inwestycyjnego dotyczącego inwestycji celu publicznego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd zniweczyłoby zatem ten cel i stanowiłoby działanie wbrew woli prawodawcy. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.