II SA/Wr 197/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Andrzej Cisek Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) As. WSA Alicja Palus Protokolant: Kinga Kręc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę. U Z A S A D N I N I E Prezydent W. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § l kpa umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie domu mieszkalnego wolno stojącego, zabudowie tarasu na parterze i pierwszym piętrze od strony zachodniej oraz nadbudowie budynku dachem stromym z poddaszem użytkowym, położonego przy ul. P. [...] "A" we W. Od decyzji tej odwołanie złożył H. B. wskazując, iż na działce nr [...]inwestor rozpoczął realizację inwestycji w [...]r., a nie jak podaje organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji - "w okresie pomiędzy [...] r. a [...]r." Zdaniem Skarżącego rozpoczęte roboty budowlane trwają nadal. Ponadto, zdaniem skarżącego w treści uzasadnienia omawianej decyzji zabrakło stanowiska organu pierwszej instancji, w sprawie pisma z dnia [...]r. wystosowanego przez Ministerstwo Infrastuktury, Departament Architektury i Budownictwa oraz informacji o toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowaniu, którego ewentualne orzeczenie "może stanowić podstawę do uchylenia prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu...". Decyzją Nr [...], z dnia [...]r. Wojewoda D., na podstawie przepisu art. 138 § l ust. l kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. B. od decyzji Prezydenta W. umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie organ wskazał, że analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, iż poprzez uchylenie decyzji Prezydenta W. z dnia [...]r., nr [...]o pozwoleniu na budowę oraz decyzji Prezydenta W. nr [...]z dnia [...]r. - wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, inwestor nie posiada zezwolenia dla realizacji zaplanowanej rozbudowy istniejącego domu mieszkalnego. Ponadto zawiadomieniem z dnia [...]r., wszczęte zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w toku prowadzonego postępowania, postanowieniem nr [...], z dnia [...]r. wstrzymał "prowadzenie robót budowlanych w związku z rozbudową domu mieszkalnego..." w myśl art. 50 ust. l pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane. Ponieważ w sprawie tej inwestycji wszczęte zostało postępowanie przez organ nadzoru budowlanego, wobec tego należy zauważyć, iż w prowadzonym postępowaniu administracyjnym przez organ architektoniczno-budowlany z wniosku o pozwolenie na budowę zabrakło przedmiotu postępowania. Zgodnie z przepisem art. 105 § l kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez jej rozstrzygnięcia co do istoty. Dotychczasowe orzecznictwo sądowo - administracyjne także wskazuje, iż przesłanką umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § l kpa jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Bezprzedmiotowe będzie zatem postępowanie w sprawie, która przestała być regulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej (wyrok NSA w Szczecinie z dnia 21 stycznia 1999 SA/Sz 1029/97), - w omawianym przepisami obowiązującymi przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast w odniesieniu do zarzutu skarżącego iż w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji zabrakło stanowiska organu pierwszej instancji, w sprawie pisma Ministerstwa Infrastuktury, Departamentu Architektury i Budownictwa jak również informacji o prowadzonym w tej sprawie postępowaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny należy wyjaśnić, iż konkretyzacja prawa nie dokonuje się w uzasadnieniu lecz w rozstrzygnięciu decyzji a uzasadnienie ma objąć tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. Taka jest jego rola wynikająca z brzmienia art. 107 § 3 kpa (B.Adamiak, J Borkowski : "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" wydanie 3). Odnośnie natomiast do wniosku strony odwołującej się o sprostowanie i uzupełnienie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej terminu rozpoczęcia robót budowlanych należy zauważyć, iż zagadnienie to będzie stanowiło przedmiot rozpatrywania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Na ostateczną decyzję skargę do sądu administracyjnego złożył H. B.. W skardze wskazał, że nie było podstaw do umorzenia postępowania, a w szczególności w uzasadnieniu kwestionowanych decyzji brak należytego umotywowania takiego właśnie orzeczenia. We wnioskach skarga zmierza do uchylenia zaskarżonych do sądu decyzji, jako naruszających prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga jest chybiona. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwana dalej upsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa procesowego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, orzekając w sprawie kompetentny organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, że postępowanie w zakresie pozwolenia na budowę, toczące się przed organami architektoniczno-budowlanymi, podlega umorzeniu wobec bezprzedmiotowości (art. 105 kpa). Jak bowiem wskazują jednoznacznie dołączone do odpowiedzi na skargę akta administracyjne i co trafnie podkreśla organ odwoławczy, z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja udzielająca pozwolenia na budowę i zatwierdzająca projekt budowlany. W konsekwencji, skoro organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie administracyjne "w sprawie robót budowlanych" organ architektoniczno-budowlany był uprawniony do umorzenia postępowania. "Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego; takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego" (wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r., II SA 70/98, LEX nr 43205). Można tu wskazać na przykład na wyrok NSA z dnia 22 października 1998 r. (IV SA 1860/96, LEX nr 43753) w tezie którego wyrażono pogląd, który sąd w niniejszym składzie w całości podziela, iż "zarówno pod rządem obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r., jak i obowiązującego w dacie wydania pozwolenia na budowę w sprawie niniejszej Prawa budowlanego z 1994 r., prezentowana jest konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego zasada, w myśl której w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane, wydanie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe i postępowanie w tym zakresie winno z mocy art. 105 § 1 kpa ulec umorzeniu. Zatem wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę po ukończeniu robót budowlanych nie znajduje żadnego oparcia w przepisach Prawa budowlanego i decyzja taka, jako wydana z rażącym naruszeniem przepisów rozdziału 4 Prawa budowlanego z 1994 r., kwalifikuje się z mocy art. 156 § 1 pkt 2 kpa do stwierdzenia jej nieważności". Przechodząc do zarzutów skargi należy podnieść, że polegają one na nieporozumieniu. Z uzasadnienia pisma wynika bowiem, że strona skarżąca konsekwentnie podnosi, iż wadliwością obarczona jest decyzja pozwalająca na budowę i zatwierdzająca projekt budowlany. Ani organy nadzoru budowlanego, ani sąd nie oceniają, w toku niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego tamtego aktu administracyjnego. Dlatego podnoszone przeciwko tamtej decyzji argumenty strony nie mogą doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji umarzającej postępowanie przed organami architektoniczno-budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem wyższego stopnia nad Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Powiecie W., a organy administracji architektoniczno-budowlanej stanowią oddzielny pion, w ramach organów administracji publicznej i kompetencje tych organów są rozłączne. Reasumując, wobec trafności zaskarżonej decyzji, skarga jako bezzasadna musi podlegać oddaleniu, po myśli art. 151 upsa.