II SA/Wr 1971/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Sędzia NSA - Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Sędzia NSA - Joanna Kuczyńska Protokolant - Ewa Bogulak po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E. B., J. B. i S. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie weryfikacji danych objętych ewidencją gruntów i budynków prowadzoną dla miasta W., obręb L. dotyczącą nieruchomości położonej przy ul. M. [...], oznaczonej jako działka [...] oraz nieruchomości położonej przy ul. M. [...], oznaczonej jako działka [...]. oddala skargę. Sygn. akt 3 I SA/Wr 1971/03 2 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...] w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków Prezydent W. orzekł o dokonaniu weryfikacji danych objętych ewidencją gruntów i budynków, obręb L., polegającej na: 1. wykreśleniu w jednostce rejestrowej nr [...] działki [...] AM [...] o powierzchni 0,1290 ha i wpisaniu w to miejsce działki nr [...] o powierzchni 0,1243 ha - położonej przy ul. M. nr [...], będącej własnością J. B. w - % części, S. B. w - % części i J. B. w - % części - księga wieczysta nr [...], 2. wykreśleniu w jednostce rejestrowej nr [...] działki [...] AM [...] o powierzchni 0,0701 ha i wpisaniu w to miejsce działki nr [...] AM [...] o powierzchni 0,0748 ha - położonej przy ul. M. nr [...], będącej własnością Gminy Miejskiej W. w użytkowaniu wieczystym T. Z. - księga wieczysta nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał przepis art.7d i art.22 ustawy z 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 ze zm.), ...44 pkt 2, ...46 ust. 1 i... 47 ust.3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), art.104 ustawy z 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z urzędu wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie sprostowania zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków m. W. obrębu L. zgodnie z zapisami działu I w/w ksiąg wieczystych i ustalono, ze stan wykazany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta W. jest niezgodny: 1. z pierwotnym zapisem działu I księgi wieczystej [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ul. M. [...], gdzie figurowała działka [...] o powierzchni 0,1290 ha, 2. 2. z zapisem działu księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ul. M. nr [...], gdzie figuruje działka nr [...] o powierzchni 0, 0712 ha. Wskazano, iż uprawniony geodeta po analizie materiałów archiwalnych zgromadzonych w Zarządzie Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego i danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków oraz zapisów i akt ksiąg wieczystych stwierdził, że w trakcie prac związanych z odnowieniem operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu L. w 1975 r. nieprawidłowo zostały wskazane granice nieruchomości położonej przy ul. M. [...], którą oznaczono jako działkę nr [...] AM [...] o pow. 0,0650 ha i działkę nr [...] AM [...] o pow. 0,0582 ha oraz nieruchomości położonej przy ul. sygn.akt 3 I SA/Wr 1971/03 3 M. nr [...], którą oznaczono jako działkę nr [...] AM [...] o po w. 0,0759 ha. W 1979 r. sporządzono dokumentację techniczną w której zmieniono przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami położonymi przy ul. M. [...] i [...]. Granica ta błędnie przechodzi przez budynki, które zgodnie z mapą katastralną z 1967 r. oraz innymi dokumentami powinny wchodzić w skład nieruchomości przy ul. M. [...]. W operacie ewidencji gruntów i budynków wprowadzono zmiany na podstawie w/w dokumentów geodezyjnych - mapy oraz wykazy zmian gruntowych dla nieruchomości położonej przy ul. M. [...], w którym połączonym działkom nr [...] o pow. 0,0650 ha i nr [...] o pow. 0,0582 ha nadano numer [...] AM [...] i określono powierzchnię 0,1290 ha i dla nieruchomości przy ul. M. [...], w którym działce nr [...] o pow. 0,0759 ha nadano numer [...] AM [...] i określono powierzchnię 0,0701 ha. Powyższego nie ujawniono w księgach wieczystych. W księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości przy ul. M. na podstawie wykazy zmian gruntowych z [...] w miejsce działki nr [...] o pow. 0,1290 ha wpisano działkę nr [...] AM [...] o pow. 0,1290 ha - pomimo zmiany granicy. W celu doprowadzenia do zgodności zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków z zapisem w księdze wieczystej nr [...] wydzielono działkę [...] AM 12 o pow. 0,0748 ha, której granice odpowiadają prawnej granicy działki [...] - uwidocznionej przy zakładaniu w/w księgi wieczystej. W celu zaś doprowadzenia do zgodności zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków z zapisem w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości przy ul. M. [...] wydzielono działkę nr [...] AM o pow. 0,0748 ha, której granice odpowiadają prawnej granicy działki [...] uwidocznionej w księdze wieczystej. Od w/w decyzji J. B., E. B. i S. B. wnieśli odwołanie, zarzucając w nim, ze decyzja narusza prawo własności do całości gruntu. Odwołujący się twierdzili, że od 1974 r. byli posiadaczami prawa użytkowania wieczystego działki o pow. [...], od 2.03.1999 r. są jej właścicielami - co zostało ujawnione w księdze wieczystej. Podnieśli też, że zmiana numerów działek nie może prowadzić do pomniejszania obszaru ich własności. Wskazali nadto na ciągłości posiadania tej nieruchomości od prawie 30-tu lat. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we W. w/w decyzję organu I instancji decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przepis art.22 ust.2 powołanej ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne nakłada na właściciela oraz inne osoby władające gruntem obowiązek zgłaszania organowi prowadzącemu ewidencje zmian, które zaszły w danych objętych tą ewidencją. sygn.akt 3 I SA/Wr 1971 /03 4 Podobnie stanowią, w tej kwestii przepisy powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Regulacja § 44 powołanego aktu wykonawczego nakłada na starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Natomiast § 46 precyzuje tryb wprowadzania zmian: dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów lub jednostek władających gruntami. W okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu L. 14.08.1967r. w trakcie pomiaru granic wykonywanego przez geodetę powstał błąd. Ustalono, że na sporządzonym z pomiaru szkicu polowym miary do punktu załamania granicy, znajdującym się w narożniku budynku mieszalnego, zaistniał błąd, który przeniósł się na obliczone współrzędne tego punktu, a w konsekwencji także na powierzchnie obu przyległych działek przy ul. M. [...] i [...]. Podkreślono, że błąd ma charakter wtórny: prawidłowa granica została bowiem ustalona 23.12.1966 r. na "wyciągu z matrykuły podatku gruntowego i księgi podatku budynkowego". Na załączniku tym znajduje się klauzula o pozytywnym zaopiniowaniu do sprzedaży parceli w granicach wyznaczonych kolorem czerwonym. Granica ta biegnie po ścianie budynków gospodarczych. Na podstawie załącznika dokonano podziału pierwotnej działki 123 i wydzielono z niej działkę obecnie oznaczoną numerem [...] przy ul. M. [...]. W dniu 9.09.1967 r. sporządzono "opis nieruchomości", który wraz z wnioskiem z dnia 30.09.1967 r. przekazano do PBN w celu założenia księgi wieczystej i ujawnienia stanu prawnego nieruchomości. Pismem z dnia 7.10.1967 r. PBN zawiadomiło o założeniu księgi wieczystej numer [...]. Nieruchomość, w granicach opisanych powyższą księgą został następnie oddana 14.12.1971 r. w użytkowanie wieczyste T. Z. Z pozostałej po podziale części pierwotnej działki [...] w dniu 16.03.1973 r. wydzielono m.in. działkę [...], bezpośrednio przyległą do wyżej opisanej działki. Wspólna granica wskazana na "opisie nieruchomości" z dnia 16.05.1973r. przekazana wraz z wnioskiem z dnia 12.12.1973 r. do PBN o założenie księgi wieczystej, przebiega także po ścianie budynków gospodarczych. W roku 1974 działkę tą połączono z działką [...] nadając jej nowy numer [...], wpisano do księgi wieczystej [...] i w tak opisanych granicach oddano ją 17.07.1974 r. w użytkowanie wieczyste L., I., J. i E. B. sygn.akt3ISA/Wrl971/03 5 Wnikliwa analiza archiwalnej dokumentacji geodezyjnej i prawnej pozwalała - w ocenie organu odwoławczego - z całą stanowczością stwierdzić, że stan prawny obu przyległych nieruchomości został ujawniony w księgach wieczystych jeszcze przed oddaniem ich w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym. Bezsprzecznie granica pomiędzy obu nieruchomościami przebiegała po ścianach budynków gospodarczych, a nie jak później błędnie przedstawiono ją na mapie w nowozałożonym operacie ewidencji gruntów obrębu Leśnica, przecinającą po skosie budynki gospodarcze. Za chybiony uznał organ zarzut odwołujących się, że decyzja pozbawia ich części powierzchni gdyż nabyli działkę w granicach ujawnionych w księdze wieczystej [...] a nie w granicach błędnie wskazanych na mapie. Zatem według Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zasadnie Prezydent W. dokonał korekty wpisu w ewidencji gruntów, eliminując oczywisty błąd i ujawniając w niej stan prawny wynikający z ksiąg wieczystych, do czego obligują go powołane przepisy. Podniesiono też, że kwestia ewentualnego zasiedzenia nie może być poddana ocenie w postępowaniu przed organem administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art.97§l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art.3§l powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy, (art.145-150 ustawy). Mając powyższe na uwadze w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał zawarty w skardze wniosek o uchylenie decyzji organu odwoławczego za bezzasadny, organy orzekające w sprawie trafnie przyjęły bowiem, że zachodziły podstawy faktyczne i prawne do zweryfikowania danych objętych ewidencją gruntów i budynków. sygn.akt3ISA/Wr 1971/03 6 Trafnie wskazano, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. Nr 100, poz. l086 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U.Nr 38,poz.454) - wydanego na podstawie art.26 ust.2 powołanej wyżej ustawy. Zgodnie z przepisem art.20 ust.l pkt 1 ustawy ewidencja obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Po myśli § 44 wskazanego wyżej aktu wykonawczego do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy: 1) utrzymywanie systemu informatycznego obsługującego bazy danych ewidencyjnych w ciągłej gotowości operacyjnej, 2) utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, 3) archiwizacja wycofanych danych ewidencyjnych, 4) udostępnianie danych ewidencyjnych, 5) ochrona danych ewidencyjnych przed ich utratą zniszczeniem, niepożądaną modyfikacją nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem, 6) okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych, 7) sporządzanie powiatowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją 8) modernizacja ewidencji. Zgodnie zaś z § 46 ust.l i 2 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych (...) przy czym z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Przywołane uregulowania świadczą o tym, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach; ewidencja ta ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, jest zatem wyłącznie odzwierciedleniem stanu prawnego i faktycznego wynikającego - jak wyżej wskazano - z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, ale także opracowań geodezyjnych i kartograficznych, sygn.akt 3 I SA/Wr 1971/03 7 dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej oraz ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów a dotyczących danej nieruchomości. Wymóg utrzymywania jej w stałej aktualności oznacza utrzymywanie jej w zgodności z w/w kompleksowymi materiałami. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy zasadnie organy administracyjne obu instancji przyjęły, iż nieruchomość skarżących, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] ma powierzchnię 0,1243 ha a nie 0,1290 ha. Wprawdzie niesporne jest, że w księdze wieczystej przedmiotowa działka położona przy ul. M. [...] ujawniona jest jako działka o powierzchni 0,1290 ha - jednakże podkreślenia wymaga, iż uzasadnienie decyzji oraz zarzuty skargi świadczą o tym, że niesporne jest też położenie punktów i linii granicznych a tym samym poza sporem jest przebieg prawnych granic między sporną działką i przylegającą do niej działką położoną przy ul M. [...]. Nie było więc podstaw do przyjęcia, że zachodzi konieczność rozgraniczenia nieruchomości w rozumieniu art.29 i nast. ustawy. Akta sprawy potwierdzają dokonane przez organy administracyjne obu instancji ustalenia, poczynione na podstawie przedstawionych opracowań geodezyjnych i kartograficznych z 1966 r. Zgodzić należy się też z tym, że określenie powierzchni spornej działki (0,1290 ha) nie było wynikiem zmian faktycznych czy prawnych co do jej granic (ustalonych w 1966 r.) lecz nastąpiło to w wyniku błędu na sporządzonym 14.08.1967 r. z pomiaru szkicu polowym. Stwierdzić też należy, że przy braku zmian, co do granic działek wobec późniejszej rozbieżności między pierwotną dokumentacją geodezyjną a dalszymi wpisami, w tym w księgach wieczystych, zasadnie organ przyjął, iż dane zawarte w ewidencji winny odpowiadać danym zgodnym z pierwotnym prawnym stanem rzeczy. Podnieść też należy, iż niezgodność pierwotnej dokumentacji geodezyjnej, która stanowi źródło informacji dla ewidencji gruntów, z opisem nieruchomości w księdze wieczystej, dokonanym nie w wyniku wprowadzonych w ewidencji zmian, lecz w wyniku błędu przemawia za przyjęciem, że faktycznym przedmiotem nabycia prawa użytkowania wieczystego a następnie prawa własności działki była działka o obszarze i w granicach "prawnych" to znaczy określonych przez dane dla ewidencji gruntów, a nie działka o danych, co do powierzchni wpisanych w księdze wieczystej. Zgodzić należy się też z wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiskiem, że kwestie cywilnoprawne (w tym zarzut ewentualnego zasiedzenia) nie może być przedmiotem orzekania przez organ administracyjny. Z tych wszystkich względów Sąd, w składzie rozpoznającym sprawę, uznał podniesione przez stronę zarzuty za bezpodstawne, a zawarty w skardze wniosek o uchylenie decyzji za nieuzasadniony. sygn.akt3ISA/Wrl971/03 8 Wobec powyższego, działając w parciu o przepis art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.