II SA/Wr 1973/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Asesor WSA Alicja Palus, Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2005r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót przy ogrodzeniu posesji przy ul. S. [...] w G. oraz wycięcie prętów zbrojeniowych i umorzenia postępowania organu I instancji oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nakazał E. i P. S. doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych przy ogrodzeniu posesji do stanu zgodnego z prawem polegającym na dopełnieniu obowiązku wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Według uzasadnienia, wprawdzie inwestorzy w dniu [...]r. dokonali zgłoszenia odbudowy części ogrodzenia, to jednak właściwy organ w [...]r. zawiadomił ich, że zgłoszenie to jest nieaktualne, gdyż zataili oni brak zgody wszystkich współwłaścicieli. Decyzją z dnia [...]r. organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że sprzeciw z dnia [...]r. budzi wątpliwości odnośnie swej skuteczności, skoro został wyrażony po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia robót, ponadto zaś na inwestorów został nałożony nieodpowiedni obowiązek. Decyzją z dnia [...]r. organ pierwszej instancji na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 prawa budowlanego nakazał E. i P. S. zaniechanie dalszych robót budowlanych wykonywanych przy ogrodzeniu posesji w G. przy ul. S. [...] od strony ulicy oraz jednocześnie polecił wycięcie wystających z fundamentu prętów zbrojeniowych osadzonych do wykonywania słupów przybramowych żelbetowych. Według uzasadnienia, zgłoszenie zamiaru odbudowy płotu zostało przyjęte przez właściwy organ, jednak organ ten następnie pismem oznajmił, że zgłoszenie staje się nieaktualne ponieważ nie obejmuje woli wszystkich współwłaścicieli. Takie stanowisko zobligowało nadzór budowlany do uznania rozpoczętych robót za samowolę budowlaną. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uznał, że jedyną przeszkodą w realizacji zamierzonej czynności inwestycyjnej jest brak zgody współwłaścicieli obiektu. Z uwagi na fakt, iż ustawa o współwłasności podlega jurysdykcji prawa cywilnego kwestię sporną rozstrzygnąć mogą sądy powszechne. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że roboty budowlane przy odbudowie płotu zostały rozpoczęte legalnie po upływie 30 dni od daty zgłoszenia. Spóźniona próba zgłoszenia sprzeciwu nie miała znaczenia, także z uwagi na wyrażenie go w formie zwykłego pisma. Interwencja organu nadzoru budowlanego była więc nieuzasadniona. W skardze do sądu administracyjnego skarżący podał, że jest współwłaścicielem nieruchomości w 1/3 części, zaś przebudowa ogrodzenia nastąpiła bez jego zgody przez innego współwłaściciela, a przy tym w sposób utrudniający korzystanie z budynku handlowo-usługowego skarżącego. Twierdził, że osobą uprawnioną do wyrażenia sprzeciwu wobec zgłoszenia robót był skarżący i przedstawił okoliczności usprawiedliwiające niedochowanie terminu dla tej czynności. Skarga zawierała opis przebiegu robót przy przebudowie ogrodzenia, a także twierdzenie, że współwłaściciele wyrazili zgodę na budowę w latach [...]-[...] Zakładu skarżącego. Uznanie przebudowy ogrodzenia za zgodną z prawem wywołuje u skarżącego obawy na przyszłość, czy nie będzie dalszych samowoli. Skarga nie zawierała natomiast żadnych zarzutów dotyczących niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. W uzupełnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że zgłoszenia robót dokonali współwłaściciele w 2/3 częściach i dlatego nie powinno być przyjęte przez właściwy do tego urząd, a zatem roboty zostały wykonane samowolnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przypadku zaskarżenia decyzji, zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie jej zgodności z prawem, według stanu faktycznego i prawnego sprawy z dnia wydania decyzji. Badanie to następuje w nawiązaniu do zarzutów skargi, ale również z urzędu poza tymi zarzutami. W przypadku stwierdzenia, że decyzja wydana została z naruszeniem prawa, sąd uprawniony jest do orzekania o skutkach naruszenia prawa w stosunku do innych decyzji lub postanowień wydanych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. W nin. sprawie wymagało rozstrzygnięcia, czy inwestor mógł legalnie rozpocząć roboty budowlane wymagające zgłoszenia, o ile tego zgłoszenia dokonał, a właściwy organ w terminie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia nie wniósł sprzeciwu, w formie decyzji, zaś rozpoczęcie robót nastąpiło po upływie tych 30 dni i przed upływem 2 lat. Pomocniczo wymagało rozstrzygnięcia, jakie znaczenie prawne posiada wniesienie sprzeciwu po upływie ustawowego terminu i w formie zwykłej informacji, czyli nie w wymaganej ustawą formie decyzji. W przypadku ustalenia oraz oceny prawnej, że roboty te wykonywane były legalnie, zaś spóźniony i wyrażony nie w formie decyzji sprzeciw nie wywierał żadnych skutków prawnych, należało rozważyć, czy stwarzało to podstawę dla umorzenia postępowania organu nadzoru, wszczętego w sprawie legalności wykonywania tych robót. W nin. sprawie organ stosował ustawę z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu tekstu jednolitego w Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126, przy uwzględnieniu art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 80, poz. 718), zaś podstawą prawną decyzji był w szczególności przepis art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Przy wydawaniu decyzji organ wyraził prawidłowe oceny prawne w nawiązaniu do przedstawionych powyżej zagadnień. Nie były istotne uchybienia organu architektoniczno-budowlanego w postępowaniu po wpłynięciu zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony ulicy, w szczególności polegające na zaniechaniu sprawdzenia, czy inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Było jedynie istotne, że inwestorzy dokonali tego zgłoszenia i rozpoczęli wykonywanie robót po upływie 30 dni, gdy właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Prawo budowlane nie przewiduje w tej sytuacji badania prawidłowości zgłoszenia i wykonanych zgodnie z jego treścią robót w kolejnym postępowaniu, dotyczącym badania legalności tych robót. Roboty są legalne, bowiem prowadzone są na podstawie zgłoszenia i bez sprzeciwu właściwego organu (art. 30 ust. 2 prawa budowlanego). W przypadku legalnego, z punktu widzenia prawa budowlanego, prowadzenia robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego powinien umorzyć błędnie wszczęte postępowanie w sprawie legalności tych robót. Oczywiście nie miała znaczenia krytyczna ocena zgłoszenia dokonana przez organ architektoniczno-budowlany po upływie terminu do wydania decyzji i nie wyrażona w formie decyzji. Po upływie terminu do zgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ, forma i treść zgłoszenia nie podlega już badaniu przez ten organ oraz przez organ nadzoru budowlanego, gdyż nie ma podstawy prawnej do przeprowadzenia takiego badania. W nawiązaniu do treści skargi wymaga wskazania, że okoliczności tam podniesione powinny mieć znaczenie dla organu architektoniczno-budowlanego i mogły wywołać wydanie decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszenia. Ustawa przewiduje wyrażenie skutecznego sprzeciwu wobec zamiaru budowy przez właściwy organ, nie zaś przez podmiot, którego prawa naruszono. Obawy skarżącego wyrażane na przyszłość nie miały żadnego znaczenia dla oceny legalności budowy ogrodzenia, która już nastąpiła. W nin. sprawie nie była istotna bezprawność działania inwestorów z punktu widzenia prawa cywilnego, gdyż samowola w rozumieniu prawa budowlanego oznacza w szczególności wykonywanie robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo sprzeciwu (tj. decyzji wydanej w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia). Przesłanki faktyczne i prawne dla wyrażenia sprzeciwu, który nie został wniesiony, nie mają wpływu na ocenę legalności robót budowlanych. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 151 ustawy z dni 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) orzeczono jak na wstępie.