II SA/Wr 1981/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kmiecik– spraw. asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2005 roku sprawy ze skargi G. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz G. F. kwotę 10 (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Nr [...], Starosta [...] działając na podstawie art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa po rozpatrzeniu wniosku G. F. zezwolił G. F. na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, a to działki nr A k.m. [...] przy ulicy [...] w G., która stanowi własność A., E., I. i H. D., celem wykonania ocieplenia elewacji ściany północno-zachodniej przebudowywanego budynku przy ulicy [...] w G. na działce o numerze ewidencyjnym B karta mapy [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż do wykonania prac polegających na ociepleniu ściany zewnętrznej budynku przy ulicy [...] w G. od strony północno-zachodniej niezbędne jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości. Właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości nie uzgodnili warunków, o których stanowi art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego, a wykonanie w/w robót budowlanych uzasadnia art. 61 Prawa budowlanego, a zatem wobec zasadności wniosku G. F. zachodziła konieczność wydania takiego pozwolenia. Odwołanie od decyzji złożyli A., E., I. i H. D. Odwołanie zostało podpisane przez jednego z odwołujących. W złożonym odwołaniu podniesiono, iż nie sposób zgodzić się z decyzją, bowiem teren przewidywany do zajęcia całkowicie uniemożliwia odwołującym prowadzenie działalności gospodarczej, gdyż organ zezwolił na zajęcie 100% wjazdu na teren ich posesji. Nadto podkreślano, iż odwołujący nie wyrażają zgody na pomniejszenie ich działki o 10-15 cm na całej długości. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 2 Kpa oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 z późn. zm) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż właściwie Starosta [...] jako podstawę materialno-prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 47 ust. 1 ustawy –Prawo budowlane. Jednakże analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdzić należało, iż nie spełnia on wymagań tegoż przepisu, gdyż nie dokonano określenia granic niezbędnej potrzeby korzystania z nieruchomości sąsiedniej. Ma to szczególne znaczenie w przedmiotowej sprawie, jeśli się zważy, że konieczność ocieplenia jednej ze ścian budynku zachodzi w miejscu jedynego wjazdu na teren działki odwołujących się. Zaskarżona decyzja takich warunków nie określa, a zatem sprawa wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Z treścią powyższej decyzji nie zgodziła się G. F. We wniesionej skardze żądała ponownego rozpoznania jej sprawy. Wskazała, że odwołujący podali w odwołaniu fakty niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, a mianowicie o prowadzeniu wielostronnej działalności gospodarczej. Oświadczenie takie jest celowym wprowadzeniem w błąd i jest sprzeczne z prawem. Nadto skarżąca podała, iż wjazd na działkę sąsiadów ma około 6 m szerokości, a rusztowanie, które zamierza ustawić wzdłuż swojego budynku na okres 5 dni znajduje się wzdłuż pasa nieużytków i ma zaledwie 80 cm szerokości i absolutnie nie będzie utrudniać wjazdu nawet ciężarowym samochodom. Argumentowała także skarżąca, iż ocieplenie budynku nie wynosi 15 cm, a jedynie 5 cm. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn w niej nie podniesionych. Skarga G. F. wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004 r. i stąd też w oparciu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny, którym jest na mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Stwierdzenie zaś nieważności decyzji w całości lub części następuje min. wówczas, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy). Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność, tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dodać przy tym należy, iż sąd nie jest władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody [...] w O. z dnia [...], Nr [...], która uchyliła zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] i przekazywała sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa. Zgodnie z art. 127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie należy do podstawowego środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym zarówno ze względu na krąg decyzji administracyjnych podlegających zaskarżeniu, jak i szerokie podstawy zaskarżenia umożliwiające kwestionowanie zarówno legalności, jak i zasadności orzeczenia. Postępowanie odwoławcze oparte jest w pełni na zasadzie skargowości, co oznacza, iż może być ono uruchomiane tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej – wniesienia odwołania. Postępowanie odwoławcze nie może być nigdy wszczęte z urzędu. Wniesienie odwołania od konkretnie oznaczonej decyzji wywołuje skutek prawny uruchomienia postępowania odwoławczego, przenosząc na organ odwoławczy kompetencje ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją nieostateczną. Podkreśla to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 1984 r., II SA 2048/83 (por ONSA 1984, nr 1, poz. 51) stwierdzając, że organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Dopiero czynność strony, którą jest wniesienie odwołania powoduje, że organ wyższego stopnia może korzystać z uprawnień, jakie są przewidziane dla organu odwoławczego. Mając na uwadze powyższą konstatację należy stwierdzić, iż Wojewoda [...] rozpoznał odwołanie, co wynika z treści zaskarżonej decyzji A., E., I. i H. D. W istocie w złożonym odwołaniu wskazano jako osoby odwołujące się wszystkich w/w właścicieli nieruchomości sąsiedniej, a to działki o numerze ewidencyjnym A k.m.[...]. Złożone odwołanie, pomimo takiego określenia stron je wnoszących, zawierało jeden i to w dodatku nieczytelny podpis. Z lektury akt administracyjnych nie wynikało także, aby odwołujący się ustanowili pełnomocnika w osobie jednego ze współwłaścicieli nieruchomości. Prawo do złożenia odwołania przysługuje każdej ze stron postępowania. Każda zatem ze stron postępowania uprawniona jest do złożenia indywidualnie odwołania, we własnym tylko imieniu. Złożenie przez kilka stron odwołania w formie jednego pisma powoduje ten skutek, iż winno być ono podpisane osobiście przez każdego z odwołujących się, chyba, że reprezentuje je pełnomocnik. Wielość osób występujących w charakterze strony odwołującej się powoduje, iż organ winien stosownie do art. 64 § 2 Kpa, wezwać wnoszących odwołanie do uzupełnienia braku formalnego tegoż odwołania poprzez jego osobiste podpisanie, a także dążyć do wyjaśnienia, który z odwołujących A., E., I. czy też H. D. złożyli własnoręczny podpis na wniesionym odwołaniu. Ma to o tyle istne znaczenie, iż w przypadku nie uzupełnienia braku formalnego przez którąkolwiek ze stron, organ winien posiadać wiedzę, której ze stron odwołanie złożone została zgodnie z wymogami zawartymi w art. 63 § 2 i 3 Kpa i które winno zostać rozpatrzone. Art. 63 § 3 zdanie Kpa stanowi, bowiem, iż podanie wniesione pisemnie (...) powinno być podpisane przez wnoszącego. Brak podpisu strony, przy równoczesnym braku podpisu osoby przez nią umocowanej, gdy nie zostanie usunięty powoduje brak uniemożliwiający wywołanie skutku prawnego wniesionego podania (odwołania). Podpis warunkuje bowiem, iż żądnie pochodzi od osoby określonej jako wnoszącej odwołanie. Brak taki uniemożliwia uruchomienie toku instancji w stosunku do określonej decyzji i powoduje, że uzyskuje ona przymiot ostateczności. Wadliwe zatem przyjęcie przez organ, iż wniesione odwołanie spełniało wymagania formalne, co do treści określonej w art. 63 § 2 i 3 Kpa, w odniesieniu do wszystkich odwołujących wskazanych w odwołaniu naruszało w/w przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w rażący sposób i skutkować musiało wyeliminowaniem takiej decyzji z obrotu prawnego. Kontrola zgodności z prawem decyzji administracyjnej musi przebiegać w określonej kolejności. Stwierdzenie, bowiem istnienia danego typu wad może eliminować potrzebę ustalania istnienia innych wad. W pierwszej kolejności przeprowadzana jest bowiem kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia istotnych wad powodujących jej nieważność (min. czy zachodzi rażące naruszenie prawa). Ustalenie istnienia wady powodującej nieważność decyzji czyni dalszą kontrolę zbędną. Stosownie do art. 145 §1 pkt 2 ustawy – p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli ustali, że są one dotknięte jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa lub w innych przepisach. Taka wada występuje w niniejszej sprawie, na co wskazano wyżej. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu...(Dz. U Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.