II SA/Wr 199/11
WyrokWSA we Wrocławiu2014-05-14
Skład orzekający: Halina Kremis, Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu nieważności innego postanowienia z powodu naruszenia przepisów o właściwości, wydane na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 KPA, jest zgodne z prawem, jeśli organ błędnie przekazał sprawę do innego organu, mimo że sam był właściwy do jej rozpatrzenia?Ratio decidendi
Postanowienie o stwierdzeniu nieważności innego postanowienia z powodu naruszenia przepisów o właściwości jest zgodne z prawem, jeśli organ błędnie przekazał sprawę do innego organu, mimo że sam był właściwy do jej rozpatrzenia. Naruszenie przepisów o właściwości, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 KPA, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia, nie jest związany zarzutami skargi i ocenia je pod kątem zgodności z prawem.Stan faktyczny
Strona D. W. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w L. SKO w L. przekazało ten wniosek do SKO we W. jako organu właściwego. Następnie SKO w L. postanowieniem stwierdziło nieważność swojego wcześniejszego postanowienia o przekazaniu sprawy, uznając, że naruszono przepisy o właściwości. SKO w L. utrzymało w mocy postanowienie o stwierdzeniu nieważności. D. W. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa i domagając się uchylenia postanowienia oraz wydania dokumentów. WSA oddaliło skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2014r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności postanowienia oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] nr [...]po rozpatrzeniu wniosku D. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia tego organu z dnia [...] r. nr [...], przekazującego Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. do załatwienia, jako organowi właściwemu w sprawie, wniosek D. W. z dnia 19 czerwca 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...]. W podstawie prawnej postanowienia podano art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]stwierdziło nieważność postanowienia tego organu z dnia [...] r. nr [...], powołując się na art. 156 § 1 pkt 1 w związku z art. 158 § 1 i art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego. W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w oparciu o art. 65 § 1 Kpa przekazało Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu we W. wniosek D. W. z dnia 19 czerwca 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem tegoż organu z dnia [...] r. nr [...].
Wskazano, że D. W. w trakcie zapoznawania się z dokumentami sprawy w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczemu we W. w dniu 29 lipca 2010 r. oświadczyła m.in., że "do wydanego postanowienia [...] był wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z 19 czerwca 2009 r.". W zaistniałej sytuacji SKO w L. wszczęło z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] r. nr [...].
W dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem nr [...]stwierdziło z urzędu nieważność swojego postanowienia z dnia [...] r. nr [...]. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że powyższe postanowienie z dnia [...] r. zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości określonych w art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem do rozpatrzenia wniosku D. W. z dnia 19 czerwca 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] nie było właściwe Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W.. Organem tym było natomiast nadal Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L.. Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów prawa stało się więc zasadne podjęcie postanowienia z dnia [...] r. nr SKO/GN-415/137/2010.
Następnie podano, że D. W. w piśmie z dnia 28 listopada 2010 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższym postanowieniem i jego uzupełnienie z uwzględnieniem art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 12, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 89 § 1, art. 139, art. 145 § 1 pkt. 1-6, art. 145 § 2, art. 156 § 1, art. 217 § 1-3 oraz art. 106 § 1- 6 Kpa. Zarzuciła, że wydając kwestionowanie postanowienie, kolegium nie zajęło stanowiska w sprawie wykonania postanowienia nr [...] z dnia [...] r. utrzymanego w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt "III SA/WR 91/06 z dnia 21 kwietnia 2009 r.". Ponadto organ ten pozostaje w bezczynności i nie wykonał "wyroku Sądu z dnia 4 czerwca 2008 r. i postanowienia [...] - III SA/WR 393/05".
Dalej strona podała, iż na wezwanie strony zostało wydane postanowienie nr [...], które rażąco naruszyło art. 78 i 176 ust. 1 Konstytucji RP. Stwierdziła też, że w związku z postanowieniem nr [...] wydano kolejne postanowienie nr [...] z dnia [...] r., rażąco naruszające przywołane przepisy Konstytucji RP. Zdaniem D. W. Kolegium, Burmistrz T. i Starosta T. swoimi działaniami naruszają liczne przepisy procedury administracyjnej (art. 7 , art. 8, art. 9, "art. 21 p 1 i 2, art. 31 p. 1 i 2, art. 31 p 1 i 2, art. 51 p 3 i 4" oraz art. 77 ust. 1 Konstytucji RP. Dalej we wniosku skierowała pod adresem tych organów krytyczne uwagi, oraz dokonała oceny skutków podejmowanych przez nie działań. Domaga się przeprowadzenia rozprawy z udziałem "stron, Burmistrza, Starosty i WINGIK we W. bowiem ma w tym interes prawny". Wnosi także, powołując się na swój interes prawny, o zobowiązanie organów do przedłożenia szeregu interesujących ją dokumentów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. ponownie rozpatrując sprawę stwierdziło, że zakwestionowane przez stronę postanowienie kolegium z dnia [...] r. nr [...]należy utrzymać w mocy.
W ocenie kolegium argumentacja wniosku nie może mieć znaczenia dla przedmiotu sprawy rozstrzygniętej powyższym postanowieniem. Na marginesie należy jednak podkreślić, że stronie, zarzucającej liczne naruszenia prawa, których, jak twierdzi, dopuściły się wymienione przez nią organy administracji publicznej -zupełnie uszedł uwadze przedmiot rozstrzygnięcia, do którego odnosi się postanowienie Kolegium z dnia [...] r. nr [...]. Skoro celem ww. postanowienia było wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu administracyjnego obarczonego wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa (postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości), tym samym Kolegium nie mogło orzekać o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie mogło przyznać określonych uprawnień ani odmówić ich przyznania. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej (por. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, z. 8, s. 31).
Dodano, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 maja 1991 r. III ARN 17/91, PiP 1992, z. 3, s. 108, stwierdził: "Z zasady przestrzegania przez organ administracyjny właściwości z urzędu (art. 19 Kpa) wynika obowiązek skrupulatnego badania właściwości przez organ w każdym stadium postępowania. Art. 156 § 1 pkt 1 Kpa nie tylko stanowi prawny instrument eliminacji z obrotu prawnego decyzji wydanych przez organ, który nie jest właściwy w sprawie, ale również spełnia funkcję gwarancyjną w odniesieniu do obowiązku przestrzegania przez organ administracyjny swojej właściwości miejscowej i rzeczowej w sprawie".
Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący i naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu aktu administracyjnego powoduje jego nieważność bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Akt administracyjny wydany z naruszeniem takich przepisów jest nieważny, jak to wynika z art. 156 § 1 pkt 1 Kpa. W związku z opisanym powyższej stanem faktycznym i prawnym niniejszej sprawy zasadne jest więc utrzymanie w mocy kwestionowanego postanowienia SKO w L. z dnia [...] r. nr [...]- jako zgodnego z prawem.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisane na wstępie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wniosła D. W..
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, że jest niesprawiedliwe i rażąco narusza prawo skarżącej do dokumentu i otrzymania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i kserokopii map. Zdaniem skarżącej "SKO we W. i L. pod nadzorem Prezesów i ich zastępców buduje mafię wrocławską za darmo w tak zwanych priorytetach krajowych przy budowie dróg, obwodnic (...) i ta mafia wrocławska sięga po moją własność (...)".
W ocenie skarżącej zaskarżone postanowienie rażąco narusza Konstytucję RP w "art. 2, 7, 8 p 1 i 2, art. 21 p 1 i 2, art. 31 p 1, 2, 3, w art. 32 p 1 i 2, 51 p 3 i 4, art. 61 p 1 i 2, art. 77 p 1 i 2 i 83". Nadto rażąco narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego: "art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 15, 24, 25, 35, 36, 37, 38, 41, 75 § 1, 77 § 1, 89 § 1, art. 145 § 1 p 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 § 2, § 3, art. 156 § 1 i art. 217, 218, 219 kpa".
Dalej skarżąca zarzuciła, że organ nie wykonał wyroków Sądu: II SA/Wr 476/05, III SA/Wr 393/05 i III SA/Wr 433/05. Skarżąca zakończyła skargę stwierdzeniem, że zaskarżone postanowienie powinno być "uchylone, zmienione, a skarżąca winna otrzymać wnioskowane dokumenty".
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 17 listopada 2011 r. skarżąca wniosła o wyłączenie wszystkich sędziów WSA we Wrocławiu, następnie w sprawie na skutek wniosków skarżącej wydano liczne postanowienia incydentalne.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 14 maja 2014 r. skarżąca podtrzymała skargę i wnioski w niej zawarte oraz wniosła o włączenie do akt sprawy kopii wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 393/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Omówienie motywów wyroku należy rozpocząć od wskazania, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Zdaniem sądu zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani nie narusza przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Jak wynika z akt sprawy, D. W. pismem z dnia 19 czerwca 2009 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem SKO w L. z dnia [...] r. nr [...]. Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] przekazało wniosek strony do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. do załatwienia zgodnie z właściwością (art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. – obowiązującym do dnia 10 kwietnia 2011 r.).
Następnie SKO w L. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]stwierdziło nieważność tego ostatniego postanowienia. Następnie postanowieniem z dnia [...] nr [...]kolegium utrzymało w mocy to ostatnie postanowienie. Na to postanowienie D. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Zauważyć należy, że podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był przepis art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.), który stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Z mocy art. 126 k.p.a. przepis ten stosuje się również do postanowień.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, kolegium doszło do wniosku, że postanowienie o przekazaniu podania D. W. do SKO we W. wydano z naruszeniem przepisów o właściwości. Zdaniem sądu rozpoznającego skargę ustalenie to jest prawidłowe. Trzeba bowiem zauważyć, że SKO w L. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] przekazało do SKO we W. jako organowi właściwemu (wyznaczonemu przez ministra) zażalenie D. W. na postanowienie Burmistrza T. z dnia [...] r., wskazując w uzasadnieniu powody takiego rozstrzygnięcia. D. W. pismem z dnia 19 czerwca 2009 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] r.
Stwierdzić zatem należy, że SKO w L. błędnie przekazało to ostatnie pismo skarżącej do SKO we W., ponieważ samo było organem właściwym do jego rozpoznania we własnym zakresie zgodnie z właściwością. Innymi słowy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. było organem właściwym do rozpatrzenia wniosku D. W. z dnia 19 czerwca 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] r. Przekazanie tego wniosku do SKO we W. było zatem naruszeniem prawa, dlatego uzasadnione było stwierdzenie nieważności postanowienia SKO w L. z dnia [...] r. nr [...]. W tym stanie rzeczy należy powiedzieć, że zaskarżone obecnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowienie nie narusza prawa w sposób, który winien skutkować jego uchyleniem.
Zdaniem sądu, można oczywiście rozważać, czy bardziej odpowiednią podstawą prawną do stwierdzenia nieważności omówionego postanowienia nie powinien być przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Problem właściwej kwalifikacji podstawy nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., a w szczególności oddzielenie jej od przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (braku podstawy prawnej i rażącego naruszenia prawa) może być o tyle istotny, że przesłanka ta jest objęta przedawnieniem. Jednak w niniejszej sprawie kwestia przedawnienia nie miałaby miejsca. Nadto zastosowanie w kontrolowanym przypadku przepisu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Wynikiem sprawy jest bowiem stwierdzenie nieważności wadliwego postanowienia o przekazaniu podania według właściwości, który to wynik sprawy sąd rozpoznający skargę w całości zaaprobował. Nadto, zdaniem sądu, organ ponownie rozpatrując sprawę, prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej należy powiedzieć, że sąd rozpoznający skargę zapoznał się treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Wr 393/05 (k. 297-298 akt sądowych), jednak orzeczenie to pozostaje bez wpływu na niniejsze postępowanie sądowoadminstracyjne.
Jeśli chodzi o przepisy Konstytucji RP i k.p.a. wyliczone w skardze, jako rzekomo naruszone przez kolegium, burmistrza i starostę, to zarzuty w tym zakresie nie podlegają badaniu w niniejszym postępowaniu, bowiem jego przedmiot zawężony jest do oceny legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.. Jak już wywiedziono, postanowienie to odpowiada prawu, zatem zarzuty skarżącej nieodnoszące się bezpośrednio do tego orzeczenia nie były uzasadnione.
Natomiast zarzuty skarżącej o charakterze ogólnym i abstrakcyjnym (dotyczące "mafii" i tym podobnych zagadnień) nie podlegały badaniu przez sąd rozpoznający skargę. Również poza zakresem niniejszej sprawy znajdują się postulaty skarżącej, która żąda okazania jej przez różne organy wybranych przez siebie dokumentów. Sprawa dostępu do określonych dokumentów przez skarżącą oceniona jest jako "prosta" (k. 295 akt sądowych) i można się zgodzić, że nie jest ona istotnie sprawą skomplikowaną. Niemniej nie jest rolą sądu pozyskiwanie jakichkolwiek dokumentów tylko po to, aby zrealizować potrzeby życiowe skarżącej, jeśli dokumenty te są zbędne w konkretnym postępowaniu. Uzyskanie określonych dokumentów z ewidencji gruntów i budynków następuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), a więc niewątpliwie postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia o przekazaniu podania według właściwości nie jest procedurą właściwą do uzyskania dostępu do ww. danych. Nadto postępowanie sądowe nie powinno być środkiem do osiągania pozaprocesowych celów zamierzonych przez skarżącą.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło