II SA/Wr 2/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na Agencję Nieruchomości Rolnych – Oddział Terenowy we W. (Sekcja Zamiejscowa Gospodarowania Zasobem w Ś.) w przedmiocie zapłaty wynagrodzenia za korzystanie bez tytułu prawnego z nieruchomości wchodzącej w skład zasobu własności rolnej Skarbu Państwa postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę w związku nałożeniem na niego obowiązku zapłaty za korzystanie bez tytułu prawnego z nieruchomości wchodzącej w skład zasobu własności rolnej Skarbu Państwa (działki nr 261/5, nr 261/1 i nr 261/3, obręb B.). Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA we Wrocławiu z dnia 4 stycznia 2016 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności – to jest jednoznaczne wyjaśnienie, czy przedmiotem skargi są: 1) wystawione przez ANR faktury, 2) pismo ANR z dnia 28 października 2015 r. czy 3) sam obowiązek zapłaty za korzystanie z gruntu. W piśmie z dnia 25 stycznia 2016 r. skarżący wyjaśnił, że zwraca się o uchylenie nałożonego obowiązku zapłaty należności za korzystanie z gruntu, ponieważ jego uwagi i zastrzeżenia co do nieprawidłowego pomiaru powierzchni spornej nieruchomości nie zostały właściwie rozpatrzone. Skarżący wskazał, że wobec tego wnosi o uchylenie: faktur VAT nr [...] i nr [...] oraz pism Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia 28 października 2015 r. i z dnia 30 grudnia 2015 r. Ponadto skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zbadania przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z Konstytucją przepisu art. 39b ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Skarżący wskazał, że złożył do Rzecznika Praw Obywatelskich wniosek o wystąpienie do TK w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ podał, że sprawa dotyczy należności pieniężnej, która ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Przedmiotem skargi jest należność wynikająca z art. 39b ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 1014 ze zm.), który stanowi, że osoba władająca nieruchomością wchodzącą w skład Zasobu bez tytułu prawnego jest zobowiązana do zapłaty na rzecz Agencji wynagrodzenia za korzystanie z tej nieruchomości w wysokości stanowiącej 5-krotność wywoławczej wysokości czynszu, który byłby należny od tej nieruchomości, gdyby była ona przedmiotem umowy dzierżawy po przeprowadzeniu przetargu. Jak wynika ze skargi i pisma skarżącego z dnia 25 stycznia 2016 r. skarżący kwestionuje szereg elementów stanu faktycznego, które Agencja Nieruchomości Rolnych przyjęła do obliczenia żądanych od skarżącego kwot (ww. faktury obejmują kwoty: 6.562,80 zł i 6.777,98 zł), co w efekcie prowadzi skarżącego do kwestionowania argumentacji Agencji wyrażonej w jej pismach z dnia 28 października 2015 r. i z dnia 30 grudnia 2015 r. Oceniając wniesioną skargę należy powiedzieć, że sądy administracyjne są powołane do kontrolowania działalności administracji publicznej z uwzględnieniem kryterium legalności. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego. Odnosząc treść skargi do zacytowanego przepisu p.p.s.a. Sąd ocenił, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie dotyczy żadnego z aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Sąd doszedł przy tym do przekonania, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna, bowiem sprawa, której ona dotyczy nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 54 cytowanej ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. To zaś oznacza, że do roszczenia Agencji wobec skarżącego ma zastosowanie Kodeks cywilny, z tym że do roszczenia o wynagrodzenie za korzystanie bez tytułu prawnego z nieruchomości Zasobu nie stosuje się przepisów art. 224-231 Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 229 (zob. art. 39b ust. 3 cyt. ustawy). W konsekwencji, skoro roszczenie Agencji ma charakter cywilnoprawny, to właściwa do jego dochodzenia (i ewentualnego kwestionowania tego roszczenia) jest droga cywilna. Zgodnie z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego sprawą cywilną jest m.in. sprawa ze stosunków z zakresu prawa cywilnego. Po myśli art. 2 § 1 k.p.c. do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wobec niedopuszczalności skargi Sąd nie uwzględnił także wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy (tj. odrzucenie skargi) nie było uzależnione od wyniku ewentualnego postępowania przez Trybunałem Konstytucyjnym. Należy wskazać, że odrzucenie skargi oznacza, iż Sąd nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprawy i nie odnosi się do samej treści podniesionych zarzutów. Sąd administracyjny uznał się za niewłaściwy w sprawie, a argumentacja podnoszona przez skarżącego może być przez niego przedstawiona właściwemu sądowi we właściwym trybie, o czym była mowa wyżej.