II SA/Wr 200/09

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i Z. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [..] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego- dotyczącego robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz udzielenia inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożenia na niego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że łączny ich dochód (świadczenie emerytalne skarżącego i zasiłek stały z MOPS skarżącej) wynosi ok. 2000 zł, a ich wydatki kształtują się następująco: opłata za ogrzewanie gazowe- 800-900 zł; za wodę - 70 zł; za energię elektryczną- 50 zł; za telefon- 70 zł; koszt lekarstw- 200 zł; koszt paliwa do samochodu- 150 zł; media- 50 zł. Poinformowali, że posiadają dom w zabudowie bliźniaczej o pow. 118 m2. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Podniesione przez skarżących w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku w części. Konieczność partycypowania przez wnioskodawców w kosztach sądowych (choćby w pewnym zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nich sytuacji materialnej. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Zaznaczyć przy tym należy, że np. kosztu paliwa do samochodu nie można uznać za wydatku niezbędnego dla utrzymania skarżących. Skarżący uzyskują stały miesięczny dochód w wysokości ok. 2000 zł, nie mają nikogo na utrzymaniu, sezon grzewczy się skończył, a jedynym kosztem sądowym na tym etapie postępowania jest wpis sądowy od skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.