II SA/Wr 2033/02

WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-13

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Jerzy Krupiński, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o zwolnieniu ze służby, uznając, że nie zaszły przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił wznowienia postępowania, ponieważ nie zaszły przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a. Zmiana przepisów dotyczących emerytur policyjnych lub odmienna ocena uprawnień stażowych nie stanowiły nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji o zwolnieniu ze służby, ani nie były zagadnieniem wstępnym rozstrzygniętym odmiennie przez właściwy organ lub sąd. Wznowienie postępowania ma charakter procesowy i nie przesądza o bycie prawnym decyzji ostatecznej na etapie wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz L.K. został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej w związku z nabyciem praw emerytalnych. Następnie odmówiono mu prawa do emerytury policyjnej z powodu braku wymaganego okresu służby. Po zmianie przepisów uzyskał emeryturę. Wystąpił o przywrócenie do służby, argumentując, że motywem wniosku o zwolnienie było przejście na emeryturę, której początkowo nie uzyskał. Organy administracji odmawiały wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu, a następnie odmawiały wznowienia postępowania, uznając, że nie zaszły przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie : Sędzia NSA Jerzy Krupiński Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Agnieszka Figura po rozpoznaniu w dniu 13 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. K. na decyzję D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...],r. nr [...], w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę W dniu [...],r. funkcjonariusz pożarnictwa L.K. w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej nr [...],w J. G. złożył wniosek o zwolnienie go ze służby z dniem [...],r. w związku z nabyciem praw emerytalnych. Decyzją z dnia [...],r. nr [...],Komendant Rejonowy Państwowej Straży Pożarnej w J. G. zwolnił Pana L. K. ze służby z dniem [...],r. na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, która uprawomocniła się wobec nie wniesienia odwołania. Dyrektor Zakładu Emerytalno -Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...],r. odmówił Panu L. K. prawa do emerytury policyjnej, stwierdzając brak wymaganego okresu służby. Podważając prawidłowość wykładni zawartej w piśmie Zakładu Emerytalno -Rentowego MSW i A z dnia [...],r. w trakcie wnoszenia środków zaskarżenia od tej decyzji skarżący otrzymał emeryturę policyjną w związku ze zmianą przepisów w tym zakresie tj. art. 129 ust. 7 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88 poz. 400 ze zm). Skarżący wystąpił [...],r. do Komendanta Głównego PSP o przywrócenie go do służby podając, że motywem jego wniosku o zwolnienie go ze służby był zamiar przejścia na emeryturę, której to do tego czasu nie uzyskał. Komendant Wojewódzki PSP we W. decyzją z dnia [...],r. nr [...],uznając, że decyzja z dnia [...],r. nr [...],jest prawomocna , brak jest środka prawnego przywrócenia do służby i skarżący nie sprecyzował środka prawnego dla wzruszenia prawomocnej decyzji przyjmując, że jest to wniosek o stwierdzenie nieważności z art. 156 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności na skutek wniesionego odwołania z dnia [...],r. Komendant Główny PSP uznał za zasadny zarzut, iż L. K. zaprzeczył by wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji i uchylił zaskarżoną decyzję. Komendant Wojewódzki PSP we W. decyzją z dnia [...],r. nr [...],umorzył postępowanie w sprawie uchylenia decyzji nr [...],wobec braku konkretyzacji środków prawnych do wzruszenia prawomocnej decyzji mimo zwrócenia się o ich wskazanie zgodnie z zaleceniami organu II instancji Komendant Główny PSP wobec wniesionego odwołania decyzję tę utrzymał w mocy decyzją z dnia [...],r. nr [...],. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9.10.2001 r. na skutek zaskarżenia tej decyzji obie powyższe decyzje uchylił wskazując, iż wzywając do usunięcia braków wniosków w zakresie jego konkretyzacji należało zastosować rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Na skutek sprecyzowania żądania przez skarżącego Komendant Miejski PSP w J. G. decyzją z dnia [...],r. nr [...],na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 7 oraz art. 151 § 1 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...],. Wobec wniesionego odwołania od tej decyzji Komendant Wojewódzki PSP we W. decyzją z dnia [...],r. nr [...],uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał do ponownego rozpatrzenia wskazując, że winno zapaść rozstrzygnięcie co do wszczęcia postępowania o wznowieniu, a dopiero potem ocena przyczyn wznowienia. Zgodnie ze wskazaniem organu II instancji Komendant Miejski PSP w J. G. wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego, a następnie decyzją z dnia [...],r. nr [...],odmówił uchylenia decyzji nr [...],wobec braku podstaw określonych w art. 145§ 1 k.p.a. Strona wniosła odwołanie na powyższą decyzje, którą D.Komendant Wojewódzki PSP utrzymał w mocy decyzją z dnia [...],r. nr [...],. Podzielił pogląd organu I instancji stwierdzając, że nie występują przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a. na które powołuje się skarżący, nie zaistniała bowiem sytuacja by wyszły na jaw istotne nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi , który ją wydał. Decyzje emerytalne wraz z odmienną oceną uprawnień stażowych nie istniały w momencie wydania decyzji pierwotnej. Nie stanowiły one również zagadnienia wstępnego rozstrzygniętego przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, gdyż decyzja nr [...],nie była uzależniona od późniejszej decyzji organu emerytalnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Pan L. K. wnosi o uchylenie obu decyzji zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 145 § 1 pkt 5 i 7 oraz art. 151 oraz niezastosowanie art. 146 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje ustalenia, a ponadto wskazał, że art. 146 k.p.a. nie ma w tej sprawie przedmiotowego zastosowania, gdyż odmowa uchylenia przedmiotowej decyzji nastąpiła wobec braku przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a. i błędnie skarżący twierdzi, że na wskutek wznowienia postępowania nastąpił powrót sprawy do stadium postępowania sprzed wydania decyzji nr [...],. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Skargę nie można uznać za zasadną. Istota rozstrzygnięcia opiera się na ocenie prawidłowości zbadania przesłanek wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją przez organ I i II instancji i zachowania właściwego toku procedury administracyjnej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wskazaną w przepisach prawa procesowego. Sprawa wznowienia postępowania stanowi istotne samoistne zagadnienie postępowania z uwagi na odrębny przedmiot postępowania od wcześniejszego postępowania zwykłego oraz to, że wynik postępowania nadzwyczajnego nie musi wpłynąć na byt prawny decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Wznowienie postępowania obejmuje dwa stadia postępowania.. Pierwsze dotyczy dopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania i kończy się postanowieniem o wszczęciu postępowania lub decyzją o odmowie wszczęcia postępowania. w sprawie wznowienia postępowania. Postanowienie o wszczęciu postępowania jest tylko aktem procesowym nie rozstrzygającym sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierającym postępowanie w sprawie. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 kpa. Błędne zatem jest podnoszenie przez skarżącego , że skoro doszło do wznowienia postępowania wobec ostatecznej decyzji nr [...],z [...],r. to nastąpił w sensie prawnym nawrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania administracyjnego, gdyż pozytywne rozstrzygnięcie co do wszczęcia postępowania o wznowienie wywiera jedynie skutki procesowe i w tej fazie wstępnej nie przesądza się o bycie prawnym decyzji ostatecznej. Stanowisko to jest chybione dlatego, że skutek rozpoznania sprawy od nowa wystąpiłby po uchyleniu decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, którego nie można było zastosować w przedmiotowej sprawie nie znalazł zastosowania a uchylenie decyzji nie miało ani nie mogło mieć miejsca. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera następna fazę postępowania tj. postępowanie wyjaśniające, którego celem jest ustalenie istnienia podstaw wznowienia postępowania oraz w razie pozytywnego wyniku tych czynności przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem weryfikacji decyzji ostatecznej. Jeżeli w wyniku przeprowadzenia postępowania rozpoznawczego organ stwierdzi zgodnie z art. 151 kpa brak przesłanek wznowienia postępowania odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji. Stąd też zarzuty skarżącego, iż brak było podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...],r. z uwagi na nieistnienie przesłanek z art. 146 kpa są niezasadne. Stanowią one przesłanki negatywne wznowienia postępowania tj. upływ terminu - art. 146 § 1 kpa oraz sytuacja gdy treść rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania odpowiada treści decyzji ostatecznej - art. 146 § 2 kpa podczas , gdy kpa uzależnia możliwość prawną od wystąpienia dwóch przesłanek pozytywnych a braku negatywnych. Do przesłanek pozytywnych zalicza się rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienie jednej z wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa podstaw prawnych wznowienia tj.: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Art. 16 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, czego skutkiem jest niedopuszczalność wznowienia postępowania w oparciu o wadliwość nie wyliczona w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa, jak i przeprowadzenie wykładni rozszerzającej podstaw tam wymienionych. Sąd analizując stan faktyczny sprawy nie dostrzegł by wystąpiła którakolwiek z przesłanek ze wskazanych przepisów dających podstawę wznowienia postępowania. Nie są nimi również przytoczone w skardze pkt 5 i 7 § 1 art. 145 kpa. Istotnym elementem dającym podstawę z pkt 5 jest istnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Niewątpliwie w dacie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby decyzje emerytalne wraz z odmienną oceną uprawnień jeszcze nie istniały. Również nie zachodzi przesłanka z pkt 7 tj. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2). W przypadku wystąpienia zagadnienia wstępnego organ administracji obowiązany jest zawiesić postępowanie i stosownie do obowiązujących przepisów prawa albo wystąpić do właściwego organu lub sądu o jego rozstrzygnięcie albo wezwać stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie. Jeżeli pomiędzy rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez kompetentny organ a rozstrzygnięciem przyjętym przez organ zachodzi różnica to stanowi to podstawę wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiło tak rozumiane zagadnienie wstępne. Faktyczną podstawą do wydania decyzji był raport skarżącego z dnia [...],r., w którym wnosił on o wyrażenie zgody na przejście i zwolnienie ze służby. Zgodnie z art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o PSP strażaka zwalnia się ze służby w razie zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia - w terminie do 3 miesięcy, który prawidłowo jako jedyny przepis prawny został powołany w podstawie prawnej decyzji. W niniejszej sprawie rozwiązanie stosunku nastąpiło w terminie określonym przez stronę z zachowaniem terminu wskazanego w cytowanym przepisie i przy ustaleniu, iż jedyna niezbędna dla wydania decyzji przesłanka zaistniała. Organ administracyjny wydający decyzję ostateczną nie konstytuował prawa Strony do emerytury policyjnej. Nie można do tego zaliczyć uzasadnienia decyzji o zwolnieniu strony ze służby, z powołaniem się na przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej. Podstawę taką stanowił art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy na podstawie którego decyzję wydano, a organ administracji wydający decyzję potwierdził tylko okres służby przez stronę. Wykonał to zgodnie z wykładnią, zawartą w wytycznych Zakładu Emerytalno-Rentowego MSW i A nr ZER-I 394/96 z dnia 28 czerwca 1996 r. Organy Państwowej Straży Pożarnej nie mają uprawnień do uznawania okresów innej służby za równorzędne ze służbą w Państwowej Straży Pożarnej - do uprawnień emerytalnych. Zgodnie z ustawą z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa. Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin /Dz. U nr 53 póz 214 ze zm./ posiada Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA. Powołany w decyzji art. 60 § l ustawy o PSP stanowi, ze strażak po 15 latach służby nabywa prawo do zaopatrzenia emerytalnego według zasad i na warunkach przewidzianych w ustawie o emeryturach policyjnych. Wobec tego strona bezzasadnie zarzuca Komendantowi Rejonowemu PSP w J. G. ocenę uprawnienia w zakresie prawa strony do emerytury z ustawy policyjnej, stanowiącej podstawę do wydania decyzji administracyjnej.| Nie zachodzi zatem przesłanka z pkt 7 § 1 art. 145 kpa, gdyż zaliczenie lub odmowa zaliczania okresu służby na równi ze służbą w PSP do policyjnych uprawnień emerytalnych nie miało wpływu na wydanie decyzji administracyjnej, a więc nie zaistniała okoliczność, że zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji. Należy zatem uznać, że wydając zaskarżone decyzje organ I i II instancji prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 5 i 7 kpa, jak też art. 149 kpa i nie doszło do naruszenia przepisów prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło