II SA/Wr 204/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Andrzej Wawrzyniak, Sędziowie Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel (spr.), Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. sprawy ze skargi S. H. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 8 stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz radcy prawnego A. S. kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej zwany organem odwoławczym lub w skrócie DWINB) zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z dnia 8 stycznia 2015 r., na podstawie art. 59 § 1, art. 58 § 1 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako k.p.a.) odmówił S. H. (dalej jako strona lub skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej jako organ I instancji lub w skrócie PINB) Nr [...] z dnia 1 września 2014 r. umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych na terenie posesji przy ul. J. [...] (dz. nr [...], [...], obręb [...]) we W. Zaskarżone postanowienie oparto na następującym stanie faktyczno-prawnym: PINB wskazaną powyżej decyzją z dnia 1 września 2014 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonywanych na terenie posesji przy ul. Jerzmanowskiej 121 we Wrocławiu. Decyzja ta nie została podjęta w terminie przez stronę, pomimo powtórnego awizowania. Zdaniem organu odwoławczego dowodem na powyższe twierdzenie jest koperta zawierająca egzemplarz tej decyzji, opatrzona pieczęciami Urzędu Pocztowego, odpowiednio awiza z dnia 5 września 2014 r. i 15 września 2014 r. W przekonaniu zatem DWINB w dniu 3 października 2014r. upłynął termin do wniesienia odwołania. Dalej podniesiono, że w dniu 27 listopada 2014 r. do PINB wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Strona we wniosku wskazała, iż nie otrzymała wzmiankowanej decyzji - decyzji nie odebrała z powodu choroby. DWINB uzasadniając postanowienie z dnia 8 stycznia 2015 r. przytoczył przepisy art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. wraz z ich wykładnią, po czym stwierdził, iż organ administracji publicznej może wydać postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, jeżeli nie została spełniona chociażby jedna z przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego w niniejszym postępowaniu strona nie uprawdopodobniła okoliczności przesądzających o braku jej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności, na które powołuje się wnioskodawca, tj. nieodebranie decyzji z powodu choroby, nie stanowią, zgodnie z przepisami podstawy do przywrócenia terminu, gdyż doręczenie przedmiotowej przesyłki było skuteczne. W ocenie DWINB osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Wskazano ponadto, że bez znaczenia w niniejszej sprawie jest kwestia otrzymania skierowania do szpitala dnia 11 sierpnia 2014 r., bowiem nie miało to żadnego wpływu na dochowanie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej dnia 1 września 2014 r., podobnie jak fakt przebywania w dniu 20 września 2014 r. na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym. W skardze datowanej na dzień 19 lutego 2015 r. skarżąca wskazała na szkody jakie poniosła w związku z nielegalna budową drogi na sąsiedniej działce oraz załączyła swoje pismo z dnia 20 listopada 2014 r. kierowane do PINB, w którym podała przyczyny nieodebrania decyzji z dnia 1 września 2014 r. Organ odwoławczy przyjął, iż skarga dotyczy postanowienia z dnia z dnia 8 stycznia 2015 r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik skarżącej, ustanowiony z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy, na rozprawie w dniu 3 września 2015 r. wniósł o uwzględnienie skargi i oświadczył, że nie zostały opłacone koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., w skrócie u.p.p.s.a). Skarga zasługuje na uwzględnienie, pomimo braku merytorycznych zarzutów odnoszących się do zaskarżonego postanowienia, gdyż stosownie do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Na początku rozważań przypomnieć należy, iż instytucję przywrócenia uchybionego terminu reguluje art. 58 § 1 k.p.a., który stanowi, iż "w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy". Zgodnie natomiast z treścią art. 58 § 2 k.p.a. "prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu", przy czym "jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin". Zgodzić się należy z organem, że w świetle powołanej wyżej regulacji art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie czterech przesłanek: • uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, • wniesienia przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, • dochowania terminu do wniesienia wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, • dopełnienia wraz z wnioskiem (prośbą) o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Przyznać należy również rację DWINB, że niespełnienie chociażby jednej z tych przesłanek jest podstawą do odmowy przywrócenia terminu. Dodać natomiast wyraźnie należy, iż instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w przypadku, gdy nie ma wątpliwości, że doszło do uchybienia terminu, a nie w sytuacji, gdy kwestią sporną jest samo zachowanie określonego ustawowo terminu. Zdaniem Sądu zbędnymi zatem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia było wywody dotyczące zastępczego doręczenia skarżącej decyzji PINB z dnia 1 września 2014 r., gdyż strona nie kwestionowała skuteczności tego doręczenia, a jedynie koncentrowała się na okolicznościach, które uniemożliwiły jej w istocie terminowe wniesienia odwołania od tej decyzji. Przy braku wątpliwości co do faktu wniesienia przez skarżącą prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania zadaniem organu odwoławczego było zatem wnikliwe zbadanie i ocenienie po pierwsze czy strona uprawdopodobniła brak własnej winy w uchybieniu 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania, po drugie czy dochowała terminu do wniesienia tej prośby, i po trzecie- czy dopełniła jednocześnie z wniesieniem tej prośby czynności, która była obwarowana 14-dniowym terminem, tj. czy wniosła odwołanie od decyzji PINB z dnia 1 września 2014r. W ocenie Sądu takiej wnikliwej analizy zabrakło w rozważaniach organu odwoławczego, który ograniczył się wyłącznie tylko do zdawkowego omówienia przesłanki uprawdopodobnienia okoliczności przesądzających o braku winy strony w uchybieniu terminu wskazując, że "bez znaczenia jest kwestia otrzymania skierowania do szpitala dnia 11 sierpnia 2014 r., bowiem nie miało to żadnego wpływu na dochowanie terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej dnia 1 września 2014 r., podobnie jak fakt przebywania w dniu 20 września 2014 r. na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym". Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że stronie w dniu 18 listopada 2014 r. wydano kserokopię decyzji PINB z dnia 1 września 2014 r. (k.34 akt I instancji), a już w dniu 21 listopada 2014 r. strona złożyła pismo, w którym co prawda wnosiła o uwierzytelnienie kopii tej decyzji "w celach konsultacyjnych z innymi organami", ale jednocześnie usprawiedliwiała nieodebranie przesyłki listowej wskazując na sporadyczność przebywania w domu przy ul. J. z uwagi na zły stan zdrowia spowodowany ulatniającymi się oparami z uszkodzonej kanalizacji, potwierdzając to wydanym w dniu 11 sierpnia 2014 r. skierowaniem do szpitala (k.35 akt I instancji). Organ odwoławczy zupełnie pominął konieczność przeanalizowania tego ostatniego pisma z treścią wniosku (prośby) strony z dnia 27 listopada 2014 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania (k. 36 akt II instancji) pod kątem nie tylko uprawdopodobnienia, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy strony, ale również nie odniósł się do stwierdzenia, że "Niniejszym dzisiejsze pismo jest uzupełnieniem mojego pisma z dnia 21.XI.2014" w kontekście zachowania terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W piśmie tym skarżąca wyraźnie wskazała, iż nie odebrała korespondencji z powodu choroby, a z załączonego do tego pisma karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 20 września 2014 r. (czyli w okresie gdy korespondencja z decyzją z PINB pozostawiona była w placówce pocztowej) wynika m.in., "ok. 7 dni wcześniej leczona zachowawczo z powodu złamania dalszej nasady piszczeli w innym ośrodku", czy też w ramach zaleceń "zmiana unieruchomienia w warunkach ambulatoryjnych za 5 dni (z szyny na gips okrężny) na kolejne 4 tyg. Rp. Clexane 0,4 1x1 sc na okres unieruchomienia, doraźne leki p-bólowe ograniczenie chodzenia, chodzenie przy pomocy kul bez obciążenia kończyny w gipsie". Organ odwoławczy zupełnie nie odniósł się do kwestii czy wraz ze złożeniem prośby o przywrócenie terminu strona wniosła odwołanie od decyzji PINB z dnia 1 września 2014 r., przy czym oczywistym jest, iż w tym przypadku kierunkowskazem winien być przepis art. 128 k.p.a. mówiący o tym, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, i że wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Ponownie przeprowadzając postępowanie organ odwoławczy winien wnikliwie rozważyć czy w sprawie zachodzą wszystkie z przesłanek wymienionych w przepisie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., po czym dopiero wydać postanowienie o przywróceniu lub odmowie przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 134 § 1 u.p.p.s.a., orzec jak w sentencji wyroku. Orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia radcy prawnego uzasadnia art. 250 u.p.p.s.a. oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).