II SA/Wr 2045/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-11-09
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Tadeusz Kuczyński, Ewa Kamieniecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, co do charakteru przewozu osób (regularny vs. okazjonalny, odpłatny vs. nieodpłatny) i czy na tej podstawie zasadnie nałożono karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji nie dopełniły obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszając tym samym zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i art. 77 § 1 k.p.a. Nie wyjaśniły w sposób niebudzący wątpliwości, czy skarżący prowadził przewóz regularny, a także nie oceniły w sposób należyty zeznań świadka J.M. oraz nie podjęły prób udokumentowania stanu faktycznego stwierdzonego przez funkcjonariusza Policji. Wobec wadliwego ustalenia stanu faktycznego, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na M. P. za wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia. Funkcjonariusz Policji podczas kontroli autobusu stwierdził oznakowanie literą "A" oraz zatrzymywanie się na przystankach, co organ uznał za przewóz regularny. Skarżący twierdził, że był to nieodpłatny, okazjonalny przewóz znajomych, a linia "A" nie przebiegała przez ulicę, na której doszło do kontroli. Organy obu instancji utrzymały decyzję o nałożeniu kary, nie uwzględniając argumentacji skarżącego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji, zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego kwotę 240 /dwieście czterdzieści / zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 92 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym / Dz. U. Nr 125 poz. 1731/ po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez M. P., od decyzji Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w W. z dnia [...] r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł /[...] / utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach uzasadnienia podniesiono, że w dniu [...] r. w W. na ulicy G.. Z., podczas kontroli drogowej autobusu nr. rej. [...], kierowca pojazdu M. P., wykonując regularny przewóz osób na linii Nr "A" , na żądanie funkcjonariusza Policji nie okazał zezwolenia uprawniającego do wykonywania transportu drogowego osób.
Dokonujący kontroli drogowej funkcjonariusz Policji stwierdził na przedniej szybie pojazdu oznakowanie literą "A" jak - częściowe - oznakowanie regularnej linii komunikacji miejskiej oraz zatrzymywanie się i wsiadanie oraz wysiadanie pasażerów na wyznaczonych przystankach tej linii komunikacji miejskiej.
W oparciu o sporządzoną dokumentację Komendant Miejski Policji w W. w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...] o nałożeniu na ww. kary pieniężnej w wysokości [...] zł , za wykonywanie w dniu [...] br. transportu drogowego osób bez posiadania wymaganego zezwolenia tj. za naruszenie art. 92 ust. 1 pkt. 2 ustawy o transporcie drogowym , w związku z poz. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz. U. Nr 115 poz. 999/.
M. P. w złożonym odwołaniu od przedmiotowej decyzji z dnia [...] br. nie potwierdził wykonywania regularnego transportu drogowego osób i wniósł o uchylenie decyzji w całości. Treść odwołania stanowi iż był to nieodpłatny przewóz znajomych osób. Z przesłuchania wnoszącego skargę wynika, że czasem wykonywał przewozy na liniach komunikacyjnych nie pobierając opłat, a robił to na znak protestu na odmowę uzyskania zezwolenia.
Organ odwoławczy rozpatrując sprawę stwierdził, że ustawa o transporcie drogowym opublikowana została w Dzienniku Ustaw we wrześniu 2001r. a obowiązuje od stycznia 2002r. , a więc od wystarczająco długiego czasu aby można było dostosować warunki wykonywania transportu drogowego do zasad w niej określonych.
Na podstawie art. 18 ust. 1 ww. ustawy - wykonywanie przewozów regularnych transportu drogowego osób wymaga zezwolenia. Zgodnie z art. 92 ust.l pkt. 2 tej ustawy kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób lub rzeczy podlega karze pieniężnej. Pozycja 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym stanowi, że kto wykonuje transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na przewóz osób podlega karze pieniężnej 8000 zł.
Stwierdzone w dniu kontroli wsiadanie i wysiadanie osób na wyznaczonych przystankach linii komunikacyjnej "A" oraz odpowiadające temu / częściowe / oznakowanie autobusu, daje podstawę do przyjęcia wykonywania regularnego transportu drogowego osób .
Wobec powyższego decyzja o nałożeniu kary pieniężnej przez Komendanta Miejskiego Policji w W. wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Mimo zrozumienia przedstawionej w odwołaniu trudnej sytuacji osobistej strony oraz utrudnień w uzyskaniu zezwolenia, ustawa o transporcie drogowym nie daje możliwości uchylenia decyzji, wydanej zgodnie z przepisami.
W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego M. P. wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że w dacie kontroli, z przyczyn podanych w odwołaniu oraz złożonym wyjaśnieniu, dokonał okazjonalnego przewozu osób o jakim mowa w art. 4 pkt 11 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym i na który to przewóz, zgodnie z art. 18 ust. 3 cyt. wyżej ustawy, nie jest wymagane zezwolenie.
Przewóz był nieodpłatny, co wynika także z zeznań złożonych przez J.M. i istotnie okazjonalny.
Przyjęcie przez Komendanta Miejskiego Policji, iż przewóz odbywał się na regularnej linii autobusowej, jest całkowicie bezpodstawne, bowiem linia autobusowa "A" w W. nie przebiega na ul. G.. Z. i autobusy linii "A" nie mają na tej ulicy wyznaczonych przystanków.
Jednorazowy przewóz okazjonalny osób nie stanowi podstawy do przyjęcia, że prowadził transport drogowy, bądź wykonywał przewóz na potrzeby własne w rozumieniu ustawy.
Orzeczenie kary nie może się opierać na domniemaniu naruszenia przepisów, jak w sprawie niniejszej, lecz na faktycznym ich naruszeniu, a do tego naruszenia nie doszło.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowił przepis art. 92 ust. 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy o transporcie drogowym, w związku z poz. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115, poz. 999/. W myśl powołanych przepisów wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 8 tys. zł. Z zawartego w poz. 2 rozporządzenia odesłania do art. 18 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 1 i art. 34 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wynika, że naruszenie może być związane z wykonywaniem przewozów regularnych, międzynarodowego transportu drogowego lub niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego.
Skarżącemu zarzucono naruszenie polegające na wykonywaniu "przewozów regularnych transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia". W myśl art. 4 pkt 7 i 8 ustawy, przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu wykonywany według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika do publicznej wiadomości co najmniej poprzez ogłoszenia wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, w którym należność za przejazd pobierana jest zgodnie z taryfą opłat podaną do publicznej wiadomości oraz z warunkami przewozu określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. Linia osobowa regularna to połączenie komunikacyjne na określonej drodze, po której odbywają się regularne przewozy osób oraz na której znajdują się wyznaczone przystanki.
Przewóz regularny jest zatem przewozem publicznym /powszechnym/, wykonywanym według ustalonego rozkładu jazdy /tzn. w powtarzający się sposób/, za pobraniem opłaty według obowiązującej taryfy.
Jest poza sporem, że kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony postępowania. Przypomnieć w związku z tym należy, że zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. obowiązkiem organów jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wymieniony przepis wyraża zasadę prawdy obiektywnej będącej bez wątpienia naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że – zdaniem Sądu – organy obu instancji nie uczyniły zadość obowiązkom ciążącym na nich z mocy powołanego przepisu, jak i przepisów szczegółowych k.p.a. realizujących zasadę prawdy obiektywnej, zwłaszcza art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązującego organ by w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. W szczególności organy nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości kluczowej kwestii sprowadzającej się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżący prowadził przewóz regularny w podanym wyżej znaczeniu prawnym.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w dniu [...] r. podczas kontroli drogowej autobusu skarżącego funkcjonariusz Policji stwierdził na przedniej szybie pojazdu oznakowanie literą "A", jak i częściowe oznakowanie regularnej linii komunikacji miejskiej oraz zatrzymywanie się i wsiadanie oraz wysiadanie pasażerów.
Tymczasem, skarżący utrzymywał, że w dacie kontroli dokonywał nieodpłatnego, okazjonalnego przewozu osób, poruszał się na innej trasie niż przebiega linia "A", zaś orzeczona kara opiera się na domniemaniu naruszenia prawa, a nie na faktycznym jego naruszeniu. Do akt administracyjnych sprawy dołączono protokół przesłuchania świadka – J. M., który – uprzedzony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy oświadczył, że w miesiącu [...] r. M. P. przewoził go swoim autobusem do przychodni lekarskiej, za przejazd ten nie pobierał żadnej opłaty, a autobus na pewno nie posiadał oznaczenia linii komunikacyjnej. Zeznanie to nie zostało w żaden sposób ocenione przez organy decyzyjne. Tymczasem, organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów /art. 80 k.p.a./ odmówić dowodowi wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest to uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. Pominięcie oceny określonego dowodu budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności oceny innych środków dowodowych, może bowiem prowadzić do wadliwej ich oceny.
Należy również skonstatować, że twierdzeniu dokonującego kontroli funkcjonariusza Policji – iż autobus oznakowano literą "A" /czemu skarżący zaprzecza/ oraz o bliżej nieokreślonym "częściowym" oznakowaniu regularnej linii komunikacji miejskiej, jak i zatrzymywaniu się i wsiadaniu oraz wysiadaniu osób na wyznaczonych przystankach komunikacji miejskiej /co skarżący też kwestionuje/, nie towarzyszyło podjęcie żadnych prób udokumentowania tego stanu rzeczy, jak i ustaleniu danych osobowych "wsiadających oraz wysiadających pasażerów" w celu przesłuchania ich na okoliczność charakteru przejazdu samochodem skarżącego.
Wprawdzie, w protokole kontroli z dnia [...] r. w rubryce: uwagi kontrolującego zawarto adnotację "przejazd pojazdu kamerowany – wideo na odcinku drogi ok. 4 km.", jednakże w obu decyzjach brak określenia mocy dowodowej tego faktu poprzez wskazanie jego wpływu na wynik rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. to organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i nie może tego obowiązku przerzucić na stronę. W rozważanym wypadku można zatem mówić o zaniedbaniu organu polegającym na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę rozważanej sytuacji, jak również na uproszczonej ocenie zebranego, niepełnego materiału dowodowego, pomijającej przy tym niektóre zgromadzone w sprawie materiały dowody. Jest to równoznaczne z wadą postępowania administracyjnego, uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 powołanej ustawy Przepisy wprowadzające.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja nakłada na skarżącego określony obowiązek, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu ... orzeczono, że nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło