II SA/Wr 2053/01

Sygn. akt II SA/Wr 2053/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia NSA Asesor WSA Protokolant Mieczysław Górkiewicz Zygmunt Wiśniewski Anna Siedlecka / sprawozdawca / Radosław Pencakowski/ apl. prok./ po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przyznania własności działki zabudowanej położonej we wsi M. M. na działce oznaczonej nr [...] oddala skargę Sygn. akt II SA/Wr 2053/2001 2 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Starosta T. przyznał M. P. nieodpłatnie własność działki nr [...]o powierzchni [...] położonej we wsi M. M., gmina O. Ś.. Podstawę nabycia powyższej działki stanowi przepis art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym( Dz.U. Nr 10, poz. 53 ), art. 94 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) i art. 104 k.p.a. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że decyzją Naczelnika Miasta i Gminy O. Ś. z dnia [...]r. Nr [...] B. Ł. przekazał na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rolne położone we wsi M. M., natomiast zgodnie z pkt. 2 w/w decyzji zabudowania mieszkalne i gospodarcze pozostawione zostały jemu jako odrębny od gruntu przedmiot własności. Część budynku gospodarczego na działce nr [...] nabył od B. Ł. w drodze umowy sprzedaży a następnie przeniesienia własności( akty notarialne z dnia [...]r. Repert. Nr [...]i Repert. [...]) M.P. . W dniu [...]r. Kierownik Urzędu Rejonowego w T. wydał decyzję ( nr [...]) przyznającą własność działki nr [...]o pow. [...]ha M. P. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę W.. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 września 1998 r. ( sygn. akt IISA/Wr 1656/97 ) uchylił zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając że wydane zostały przedwcześnie, bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. W dniu [...] r. Starosta T. wydał decyzję ( nr [...]) przyznającą M. P. ponownie własność działki nr [...]o pow[...] m2. Decyzja ta została uchylona rozstrzygnięciem SKO z dnia [...]r. ( nr [...]) i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z zaleceniami Kolegium organ pierwszej instancji przesłuchał strony i dokonał wizji przedmiotowej nieruchomości oraz dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego. Dokonano również, w obecności zainteresowanych stron, pomiarów geodezyjnych granic działek nr [...],[...] i [...]. Uzyskano również aktualne odpisy z ksiąg wieczystych prowadzonych dla działek nr [...] ( KW nr [...]- poprzednio [...]), nr [...] (KW nr [...]), nr [...] (KW nr [...]). Sygn. akt IISA/Wr 2053/2001 3 W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że działka nr [...] ( część środkowa budynku ) została nabyta na własność aktem notarialnym z dnia [...]r. od J. i Z. W. przez A. G.. Granice tej działki wyznaczają zewnętrzne ściany budynku oraz dwie wewnętrzne ściany nośne z kamienia, z których jedna przylega do działki nr [...]. Małżonkowie H. i A. G. użytkują opisaną wyżej część budynku nieprzerwanie do chwili obecnej. W wyniku nowego pomiaru stwierdzono, iż powierzchnia działki jest inna niż dotychczasowa zapisana w operacie ewidencji gruntów. Decyzją Starosty T. z dnia [...]r. ([...]) zmieniona została powierzchnia w/w działki z dotychczasowej [...]ha na aktualną [...] m2. Postępowanie wyjaśniające, zdaniem organu I instancji, jednoznacznie wykazało, iż część budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] nigdy nie była w posiadaniu B. Ł.. W związku z tym M. P. mógł kupić jedynie tę część budynku gospodarczego, która jest położona na działce nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji M. P. zakwestionował ją w zakresie nie przyznania mu własności budynku gospodarczego w całości. Wskazuje on, iż budynek ma wymiary 13m x 37 m , a na własność została mu przyznana tylko 1/5 budynku, podczas gdy jego zdaniem powinien otrzymać 3/5 ( 22 m długości i 13 m szerokości ). Odwołujący podniósł, iż kupując w [...] r. nieruchomość od B. Ł. zapłacił za całość nieruchomości( obora ). W tym czasie budynek był zajęty w części ( 13 mx 13 m) nielegalnie przez sąsiada, który nie skorzystał z prawa do zasiedzenia. Odwołujący wywodzi, że skoro kupił budynek w ściśle określonych częściach, to chciałby aby prawo własności przysługiwało jemu do tych wymiarów, za jakie zapłacił. Wskazuje dalej, iż uniemożliwia mu się dostęp do rejestru gruntów i innych dokumentów dotyczących spornej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało, że istotną kwestią dla wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania własności gruntu zajętego przez budynek, stanowiący przedmiot odrębnej własności, jest prawidłowe określenie działki podlegającej uwłaszczeniu a przede wszystkim określenie jej wielkości. Ta kwestia jest przedmiotem kontrowersji między organem rozstrzygającym a ubiegającym się o nieodpłatne nabycie własności działki M. P.. Brak prawidłowych ustaleń w tym zakresie był przyczyną uchyleń decyzji organu I instancji zarówno przez Naczelny Sąd Administracyjny jak i przez Kolegium. Sygn. akt IISA/Wr 2053/2001 4 Organ odwoławczy dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego sprawy i uznał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające jednoznacznie wykazało, iż część budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] nigdy nie była w posiadaniu B. Ł., co oznacza że M. P. mógł kupić jedynie tę część budynku gospodarczego-, która jest położona na działce nr [...]. W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu M. P. zarzuca nieprawidłowe i niesłuszne oraz wysoce krzywdzące skarżącego rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem przepisów art. 7, art. 10 i art. 77 k.p.a. a przede wszystkim art. 209 k.p.a., poprzez niespełnienie w przeprowadzonym przez organ I i II instancji postępowaniu wymogów określonych wiążącą w sprawie oceną prawną wyrażoną wydanym w niej wyrokiem NSA z dnia 23 września 1998 r. sygn. akt IISA/Wr 1656/97 i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, przy całkowitym ominięciu oświadczeń i zarzutów zgłoszonych w sprawie przez skarżącego - czym doprowadzono do naruszenia zasad określonych powołana ustawą z dnia 24 lutego 1989 r.( Dz.U. Nr 10, poz. 53). Skarżący zarzuca przede wszystkim to, iż organy orzekające zaniechały wyjaśnienie takich okoliczności jak dotyczące rzeczywistego istnienia aktu notarialnego nr [...], o jakim A. G. twierdzi, że go w kwestii budynku gospodarczego posiada, podczas gdy takowego nigdy nie przedstawił i brak go jako dowodu w sprawie, a ten jakim dysponuje dotyczy domu mieszkalnego, a nie przedmiotowego budynku gospodarczego. Pozostawiono również bez wyjaśnienia sprawę zaginięcia mapy geodezyjnej, która , co skarżący twierdzi, znajdowała się uprzednio w aktach dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Ponadto, nie wyjaśniono zaistniałego bałaganu prawnego wynikającego z przemianowania działek i włączenia w obecnych mapach działki nr [...] na działce nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie. Kolegium odnosząc się do podstawowego zarzutu skarżącego, jakoby nie wyjaśniono wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wskazuje, że organ pierwszej instancji zastosował się do wszystkich zaleceń nań nałożonych i przesłuchał strony oraz dokonał wizji przedmiotowej nieruchomości , nadto zasięgnął opinii biegłego sądowego. Dokonał również w obecności zainteresowanych stron, nowych pomiarów geodezyjnych granic działek nr [...],[...] i [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, iż działka nr [...] ( część środkowa budynku ) została nabyta na własność aktem notarialnym z dnia [...]r. od J. i Z. W. przez A. G.. Granice tej działki wyznaczają zewnętrzne ściany budynku oraz dwie wewnętrzne ściany nośne z kamienia, z których jedna przylega do działki nr [...]. Małżonkowie H. i A. G. użytkują Sygn. akt IISA/Wr 2053/2001 5 opisaną wyżej część budynku nieprzerwanie do chwili obecnej. W wyniku pomiaru nastąpiła zmiana powierzchni działki i dotychczasowa zapisana w operacie ewidencji gruntów wynosząca [...]ha, została decyzją Starosty T. z dnia [...]r. ([...]) zmieniona na powierzchnię [...] m2. Postępowanie wyjaśniające jednoznacznie, zdaniem Kolegium, wykazało, iż część budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] nigdy nie była w posiadaniu B. Ł.. W związku z tym skarżący mógł kupić jedynie tę cześć budynku gospodarczego, która jest położona na działce nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę p Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, że cytowana wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje administracyjne wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz czy organy orzekające przestrzegały przepisy prawa proceduralne w postępowaniu administracyjnym (art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ). Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Rozpoznając stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co powoduje że decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym a skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym ( Dz. U. Nr 10, poz. 53 ). Zgodnie z treścią tego przepisu właścicielom budynków znajdujących się na działce gruntu, która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1983 r., przysługuje nieodpłatnie na Sygn. akt IISA/Wr 2053/2001 6 własność działka gruntu, na której te budynki zostały wzniesione. Z własnością wyłączonej nieruchomości jest związana służebność gruntowa w zakresie niezbędnym do korzystania z niej. O przeniesieniu własności działki, jej wielkości oraz o ustanowieniu służebności orzeka właściwy starosta. Artykuł ten ma zastosowanie zarówno do rolników, którzy przekazali gospodarstwo rolne państwu, jak i do ich następców prawnych, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wbrew zarzutom skargi organy administracji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego jak również prawa materialnego. Przepis powołanego wyżej artykułu 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. przyznaje osobie , która jest właścicielem budynku, znajdującym się na działce gruntu, wchodzącego wcześniej w skład gospodarstwa rolnego przekazanego Państwu, prawo ubiegania się o nieodpłatne przyznanie własności danej działki. Zdanie drugie tego artykułu wskazuje , że o wielkości tej działki orzeka starosta. Skarżący wywodzi swoje uprawnienie do przyznania większej powierzchni działki, tj. o pow. [...] m2 a nie [...] m2, z faktu nabycia przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy kupna - sprzedaży od B. Ł. w dniu [...]r. ( akt notarialny repertorium A nr [...]). W sprawie niniejszej nie jest sporne , że M. P. przysługuje nieodpłatnie własność działki pod zakupionym budynkiem gospodarczym - oborą , sporna jest natomiast powierzchnia tej działki, gdyż skarżący twierdzi, że winien otrzymać własność gruntu pod oborą o pow. [...] m2 i podwórko o pow. [...] m2 ([...] m2). Wskazać należy, że w umowie sprzedaży i przeniesienia własności z [...]r. nie zawarto postanowienia o wielkości działki nr [...], na której znajduje się obora, jak również nie określono powierzchni sprzedanej części obory. Określono tylko, że B. Ł. sprzedaje M. P. część budynku gospodarczego ( obora) na działce nr [...] w M. M.. W aktach sprawy znajduje się kserokopia wniosku o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej ( rolnej) na Ziemiach Odzyskanych z dnia [...]r. sporządzonego i podpisanego przez B. Ł.. Na stronie drugiej w pkt 8 zaznaczone zostało, że wnioskodawca posiada w użytkowaniu 1/5 obory, której wymiary wynoszą 35 m x 13 m.( zbudowana z kamienia). Stwierdzić należy, że powyższy fakt wielkości użytkowanej obory przez B. Ł. jest zbieżny z dokonanym ponownym pomiarem w [...] r. działki nr [...] ( obora -[...]m2+[...]m2 podwórko)oraz działek nr [...] ( obora -[...] m2) i nr [...] ( obora - [...] m2). Również dopuszczony dowód z opinii biegłego sądowego w sprawie o sygn. akt [...]o podział do użytkowania, wskazuje że " pomieszczenie na Sygn. akt IISA/Wr 2053/2001 7 działce nr [...] stanowi własność G. J., zaś nr [...] G.. Trzecie pomieszczenie należy do działki siedliskowej nr [...] której właścicielem jest B. Ł.. Na marginesie zauważono, że w rzeczywistości G. J. użytkuje zamiast swoją dużą oborę nr [...],oborę jaka należy do działki nr [...], jej natomiast oborę używa B. Ł. właściciel działki nr [...]". Do opinii załączony jest szkic sytuacyjny przedmiotowej nieruchomości, z którego wynika iż obora na działce nr [...] stanowi ok. 1/5 powierzchni całej budowli. Z załączonej umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...]r. ( repertorium A nr [...]) wynika, że J. i Z. W. kupili od W. i G. K. nieruchomość rolną we wsi M. M.. Nieruchomość ta składa się z działek rolnych o pow. [...]ha ( KW nr [...]) oraz udziału do jednej drugiej części w działce siedliskowej o pow. [...]ha, na której znajduje się dom mieszkalny i zabudowania gospodarcze( KW nr [...]). Następnie umową sprzedaży z dnia [...]r.( repertorium A nr [...]) J. i Z. W. zbyli na rzecz A. G. w/w nieruchomość obejmującą księgi wieczyste nr [...] (poprzedni nr [...] ) i nr [...] (poprzedni nr [...] ). Z dołączonego odpisu z księgi wieczystej nr [...] wydanego w dniu [...] r. wynika, że w dziale I - oznaczenie nieruchomości, zapisane zostało " gospodarstwo rolne z budynkiem gospodarczo- garażowym działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]o pow. [...]ha położone M. M.". W dziale II - właściciel, wpisany jest " A. G. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]r.". Wbrew twierdzeniom skarżącego, z dokumentów powyższych wynika, co stwierdziły również organy obu instancji,administracyjnych, że B. Ł. (poprzednik prawny skarżącego) nigdy nie był właścicielem działki nr [...], jak również nie użytkował tej działki zabudowanej oborą. Właścicielem tej działki od [...] r. jest A. G., co wynika z księgi wieczystej nr [...]. Natomiast w księdze wieczystej nr [...] w dziale I oznaczenie nieruchomości -zapisane jest " budynek gospodarczy( obora) stanowiący odrębny od gruntu przedmiot własności - budynki wydzielone, położone we wsi M. M.", w dziale II właściciel - wpisany jest "M. P. syn J. i M. na podstawie umowy sprzedaży i przeniesienia własności z dnia [...]r.". W świetle powyższych dowodów, nie jest zasadny zarzut skarżącego, iż organy administracyjne nie podjęły wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ( art. 7 k.p.a), ani też zarzut naruszenia art. 77 k.p.a. dotyczący zebrania całego materiału dowodowego sprawy i jego rozpatrzenia jak również zarzut naruszenia art. 209 k.p.a, gdyż przepis ten utracił moc obowiązywania w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 11 maja 1995 Sygn. akt IISA/Wr 2053/2001 8 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), tj. w dniu 1 października 1995 r. Czynienie zatem zarzutu nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, tj. nie brania pod uwagę oświadczeń i zarzutów skarżącego w postępowaniu administracyjnym nie może znaleźć zrozumienia, tym bardziej, że Starosta T. zlecił dodatkowo dokonanie nowych( aktualnych) pomiarów wszystkich trzech spornych działek ( nr [...],[...] i [...] ), użytkowanych w niezmienionej postaci( powierzchni) przez M. P., A. G. i J. P.. W przypadku działek nr [...] i [...] faktyczna ich powierzchnia jest w istocie znacznie większa niż wynikało to z zapisu operatu ewidencji gruntów. Nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy również twierdzenie skarżącego jakoby zapłacił, za " całą nieruchomość ( oborę)", bowiem jasno z aktu notarialnego z [...]r. wynika, że zapłacił za to co kupił, a więc za tą część obory, która znajdowała się na działce nr [...] ( bez tych części obory, które znajdowały się na działkach nr [...] i nr [...] ). W tej sytuacji Sąd nie dopatrzył się ani naruszenia prawa procesowego, ani tym bardziej naruszenia prawa materialnego, gdyż za takie nie można uznać odmiennego, od oczekiwanego przez skarżącego, rozstrzygnięcia organów administracyjnych opartego na właściwym przepisie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym. Mając powyższe na uwadze należało uznać skargę za bezzasadną i zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) orzec jak w sentencji.