II SA/Wr 2056/03

Sygnatura akt II SA/Wr 2056/03 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Protokolant apl. prok. Katarzyna Książek-Tomkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i K. M. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego we W., przy ul. T. [...]; I . uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 10 zł (słownie dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że postanowienie wskazane w punkcie I nie podlega wykonaniu. Sygnatura akt II SA/Wr 2056/03 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego na nieruchomości przy ul. T. [...] we W., poprzez zabudowę balkonu należącego do mieszkania nr 1. W ten sposób został zmieniony sposób użytkowania balkonu (określanego również jako ganek) na wiatrołap. Inwestorka powyższych robót – J. K., wystąpiła do organu administracji architektoniczno-budowlanej o wydanie na jej rzecz pozwolenia na użytkowanie. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Prezydent W. odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Jednakże w postępowaniu odwoławczym Wojewoda D. wydał dnia [...] decyzję Nr [...], którą uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. Rozstrzygnięcie organu II instancji zostało przez Państwa E. i K. M. zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie do chwili obecnej sprawa nie została rozpoznana. W takim stanie sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie do czasu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sad Administracyjny i wydania orzeczenia w sprawie ewentualnej możliwości udzielenia inwestorce pozwolenia na użytkowanie wiatrołapu. W ustawowo zakreślonym terminie przywołane postanowienie zostało oprotestowane przez Państwa E. i K. M., którzy wnieśli o podjęcie postępowania w niniejszej sprawie. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazał, że skarżone rozstrzygnięcie uznane zostało w postępowaniu odwoławczym za prawidłowe z punktu widzenia celowości i zgodności z prawem. Organ l instancji nie może odnieść się bowiem do sprawy samowolnej zmiany sposobu użytkowania części przedmiotowego obiektu do czasu rozpoznania przez sąd administracyjny Sygnatura akt II SA/Wr 2056/03 kwestii możliwości udzielenia inwestorce pozwolenia na użytkowanie dokonanej zmiany w obiekcie budowlanym. Zdaniem organu odwoławczego organ l instancji postąpił zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, na mocy którego organ administracyjny zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ. W omawianym przypadku organ nadzoru budowlanego nie może podjąć dalszych czynności postępowania, dopóki w trybie weryfikacji sądowej nie zapadnie orzeczenie oraz nie zakończy się decyzją ostateczną postępowanie przed organami administracji architektoniczno-budowlanej odnośnie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej zmiany. Rozstrzygnięcie sądu i podjęte w konsekwencji czynności w/w organów wpłynie bowiem niewątpliwie na dalszy tok czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w związku z czym należało uznać jego rozstrzygnięcie za prawidłowe. Ponieważ zażalenie zawiera żądanie wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, należy uznać, iż na obecnym etapie postępowania organ l instancji nie ma takiej możliwości z przyczyn wskazanych powyżej. Decyzja w sprawie zostanie wydana po podjęciu przedmiotowego postępowania, niezwłocznie po zajęciu stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny i wydania decyzji przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. i K. M. zarzucili, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu pominął istotne merytoryczne (dokumentację, oględziny, opinie techniczne) argumenty wskazujące, że samowolna zabudowa tarasu jest niezgodna ze sztuką budowlaną stanowi zagrożenie dla pozostałej części budynku i uniemożliwia właściwą jego ochronę. Kwestionowane postanowienie nr [...] narusza ustawę - Prawo budowlane umożliwiając organowi I instancji do nie wywiązywanie się z obowiązków wynikających z art. 83 i art 51 tej ustawy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wraz z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego pomijają fakt, że dokumenty złożone przez J. K. w Sygnatura akt II SA/Wr 2056/03 Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego zawierały poświadczenie nieprawdy (opinia techniczna Z. F. została uzupełniona oceną techniczną z 17.01. 2002r.) Powołując się na skargę do NSA ( sygn. akt II S.A./WR 1618/02 ) na decyzję NR 1-181/02 z 24.06.2002 r. Wojewody D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, odwołując się do art. 97 Kodeksu postępowania administracyjnego naruszył, zdaniem skarżących, podstawowe zasady sprawiedliwości społecznej i Konstytucji oraz zapewnia ochronę tym, którzy łamią prawo (użytkowanie samowolnej zabudowy tarasu wykonanej niezgodnie ze sztuką budowlaną), jednocześnie odmawia działań gwarantujących Konstytucyjną ochronę własności (art.21 Konstytucji). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swe stanowisko zawarte w zakwestionowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawach tych stosuje się jedynie dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych (art. 97 § 2). Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami Sygnatura akt II SA/Wr 2056/03 administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej zwana upsa), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Wspomnianą kontrolą objęte zostały również postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawy co do istoty (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w tym także orzeczenia wydane na podstawie norm procesowych Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei art. 147 § 1 przywoływanej wyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeśli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Jak wskazano wyżej przedmiotem kontroli mogą być orzeczenia wydane na podstawie norm prawa procesowego, w tym również postanowienia wydawane w kwestiach proceduralnych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Przedmiotem badania legalności jest w sprawie niniejszej postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w sprawie utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, do czasu rozpatrzenia skargi E. i K. Modrzejewskich na decyzję Wojewody D. z dnia [...] (Nr [...]) przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Należy wskazać, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sygnatura akt II SA/Wr 2056/03 Zatem zawieszenie postępowania na wskazanej wyżej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne jest w toku, 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Przez zagadnienie wstępne rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego należy, ze względu na jego przedmiot, do kompetencji innego organu państwowego, niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Z akt wcale nie wynika, że w omawianym przypadku istnieje zagadnienie wstępne, o którym mowa w powołanym przepisie. Okoliczność podniesiona na wstępie, że do NSA została wniesiona skarga na decyzję organu odwoławczego w żadnym wypadku nie uzasadnia przyjęcia, iż w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne, mogące być przyczyną zawieszenia postępowania, istnieje. Co więcej NSA w wyroku z dnia 8 października 1999 r. (sygn. akt SAB 46/99) stwierdził, że "oczekiwanie przez właściwy organ na załatwienie sprawy przez sąd administracyjny może być oceniane jako bezczynność organu. Ponieważ postępowanie może zostać zawieszone tylko w przypadku zaistnienia ściśle określonych przepisami okoliczności i taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, zaskarżone postanowienie nie może się ostać i należy je uchylić". W kontrolowanym postępowaniu nie zaistniały dotychczas przesłanki uprawniające organy do zawieszenia postępowania administracyjnego. Zapadła w toku postępowania administracyjnego decyzja organu odwoławczego ma charakter decyzji ostatecznej. Dodatkowo wskazać tu można na wyrok NSA z dnia 13 października 2000 r. (IV SA 1670/98, ONSA 2001/4/189), w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyraził, Sygnatura akt II SA/Wr 2056/03 godny akceptacji pogląd, w myśl którego "samo wszczęcie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, mającego na celu ocenę zgodności z prawem decyzji ostatecznej, która rozstrzygnęła zagadnienie wstępne ważne w innym postępowaniu administracyjnym, nie może być podstawą do zastosowania w tym postępowaniu administracyjnym art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a." Reasumując, wobec stwierdzenia naruszenia prawa procesowego w kontrolowanym postępowaniu, zaskarżone postanowienia podlegają uchyleniu, po myśli art. 145 § 1 pkt 1c upsa. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 upsa, zaś art. 152 daje podstawę do orzeczenia, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu.