II SA/Wr 2060/00
PostanowienieWSA we Wrocławiu2004-02-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania administracyjnego, której przysługiwały uprawnienia kombatanckie o charakterze osobistym, postępowanie sądowe powinno zostać umorzone z powodu braku następców prawnych mogących wstąpić do sprawy?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie uprawnień kombatanckich, które mają charakter osobisty i niezbywalny, powinno zostać umorzone w przypadku śmierci strony, jeśli nie istnieją osoby mogące wstąpić do sprawy w charakterze strony. Uprawnienia te nie podlegają dalszej sukcesji prawnej po śmierci osoby uprawnionej.Stan faktyczny
A. H. została pozbawiona uprawnień wdowy po kombatancie decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która została utrzymana w mocy decyzją tego samego organu. Skarżąca zarzuciła, że jej mąż nie wykonywał zadań związanych z utrwalaniem władzy ludowej. W trakcie postępowania sądowego skarżąca zmarła, nie pozostawiając następców prawnych.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Krupiński (sprawozdawca) Protokolant: - Po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2004 r. na posiedzeniu niejawnym przy udziale --- sprawy ze skargi A. H. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień dla wdowy po kombatancie postanawia: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym
Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., działając na podstawie art. 20 ust. 3 w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił A. H. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie J. H., uzyskanych na podstawie decyzji b. Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w O. z dnia 23 kwietnia 1986 r., z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od lutego1945 r. do grudnia 1947 r.
Decyzją z dnia [...], nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz powołanych uprzednio przepisów ustawy o kombatantach organ utrzymał w mocy decyzję własną.
W skardze A. H. zarzuciła, iż w trakcie służby w MO wykonywał wyłącznie zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych, a tym samym nie można zaliczać go do rzędu osób utrwalających władzę ludową. Służba wiązała się z narażaniem życia lub zdrowia w walce z ugrupowaniami [...] i innymi bandami.
Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację.
W toku postępowania sądowo – administracyjnego skarżąca zmarła, nie pozostawiając żadnych osób mogących wstąpić do postępowania w charakterze strony. Wynika to z załączonego do akt sprawy aktu zgonu skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) prawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
Sprawa niniejsza dotyczy wszakże uprawnień kombatanckich, a więc z natury rzeczy uprawnień osobistych o niezbywalnym charakterze. Interes osobisty w przystąpieniu do sprawy, w razie śmierci strony, mogą mieć zatem jedynie osoby, którym przysługiwać mogą tzw. uprawnienia pochodne, a w szczególności współmałżonek zmarłej osoby kombatanta.
W sprawie niniejszej nie ma zastosowania zasada dotycząca wstępowania w miejsce osoby zmarłej jej następców prawnych, gdyż skarżącej A. H. przysługiwały już uprawnienia pochodne, które nie mogą być przenoszone na inne osoby. Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.) dopuściła bowiem jedynie zasadę sukcesji niektórych uprawnień kombatanckich przez wdowy lub wdowców lub inne osoby pozostałe po kombatantach, nie przewidując możliwości dalszej sukcesji uprawnień kombatanckich przez inne osoby pozostałe po takich osobach.
Zgodnie z art. 124 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
W takim stanie rzeczy należało uznać, że strona utraciła zdolność sądową, nie ma także osób mogących wstąpić do sprawy w charakterze strony, a tym samym dalsze postępowanie sądowo – administracyjne jest bezprzedmiotowe. Przedmiot niniejszego postępowania odnosi się bowiem wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłej i dlatego zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 przywołanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło