II SA/Wr 2067/01
WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-28
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Zygmunt Wiśniewski, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, w sytuacji gdy na gruncie rolnym, przeznaczonym pod uprawy polowe, zlokalizowano zaplecze firmy bez uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały istnienia przesłanek do wydania zaskarżonych decyzji, ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, lecz do zmiany sposobu użytkowania gruntu rolnego poprzez zlokalizowanie na nim zaplecza firmy. Przepisy Prawa budowlanego dotyczące zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego (art. 71) nie miały zastosowania w tej sytuacji. Brak prawidłowego określenia przedmiotu postępowania oraz uchybienia w zastosowaniu prawa materialnego skutkowały uchyleniem decyzji obu instancji.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "A." Sp. z o.o. zorganizowało na działkach rolnych zaplecze biurowo-sprzętowe bez stosownych pozwoleń. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wstrzymał użytkowanie obiektów, a następnie nakazał likwidację zaplecza. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. Skarżąca Spółka podniosła, że posiada koncesję na wydobycie piasku i uzyskała zgodę na czasowe wyłączenie działek z produkcji rolnej, a także wnioskowała o przesunięcie terminu wykonania planu zagospodarowania działki. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn- akt II SA/Wr 2067/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia NSA Asesor WSA Protokolant Mieczysław Górkiewicz Zygmunt Wiśniewski Anna Siedlecka / sprawozdawca / Radosław Pencakowski /apl. prok./ po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Handlowego "A." Spółka z o.o. w B. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu zlikwidowania zaplecza biurowo - sprzętowego zorganizowanego bez stosownych pozwoleń i uzgodnień I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; I. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Handlowego "A." Spółka z o.o. w B. kwotę 10 ( słownie : dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. III.
Sygn. akt II SA/Wr 2067/2001 2
UZASADNIENIE
W wyniku zawiadomienia przez Wójta Gminy O. o samowolnej zmianie sposobu użytkowania działek nr [...] i [...] położonych w obrębie wsi B.przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "A" Sp. z o.o. w B. (w planie zagospodarowania przestrzennego gminy w/w działki oznaczone są symbolem RP- uprawy polowe), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O.wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów zlokalizowanych na w/w działkach.
Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 50 ust.l pkt 1 w związku z art. 71 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wstrzymał użytkowanie obiektów zlokalizowanych na działce nr [...], na które PPH "A" Sp. z o.o. nie posiada stosownego pozwolenia lub zgłoszenia.
W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa działka w planie zagospodarowania przestrzennego oznaczona jest symbolem BP- uprawy polowe. Na działce tej został zlokalizowany barak biurowy o konstrukcji stalowej obity blachą, postawiony na płytach żelbetowych o wymiarach 1.5 m x 3,0 m. Wymiary baraku wynoszą 12,0 m x 6,0 m. W baraku są wydzielone pomieszczenia biurowe. Doprowadzona została energia elektryczna, ogrzewanie elektryczne, brak sieci wodociągowej. Ponadto na działce zlokalizowane są baraki, które służą w/w firmie jako zaplecze socjalne i magazynowe. Właściciel działki nie posiada uzgodnień w zakresie wyłączenia działki z produkcji rolnej oraz pozwoleń na lokalizację wymienionych obiektów, tym samym naruszony został art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Następnie, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, decyzją z dnia [...]r. nr [...], PINB w O. zobowiązał Spółkę "A" do:
* uzyskania zgody na wyłączenie spod produkcji rolnej działki nr [...] w B. O.,
* wykonania planu zagospodarowania działki wraz z uzgodnieniami,
- zatwierdzenia w/w planu w Starostwie Powiatowym w O.
w terminie do [...]r.
Na prośbę strony termin ten został następnie przedłużony do [...]r. Kolejną decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art.51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 106, poz. 1126) - PINB w O. nakazał Spółce "A" zlikwidować zaplecze biurowo- sprzętowe zlokalizowane na działce nr [...].
Sygn. akt II SA/Wr 2067/2001
3
Organ I instancji wskazał, że Spółka mimo nałożonych na nią obowiązków wykonania określonych czynności nie wywiązała się z nich, czym naruszyła art. 28 Prawa budowlanego.
Od decyzji tej strona wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia [...]r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdził bowiem, że w omawianej sprawie doszło do naruszenia przez inwestora obowiązków uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru przystąpienia do robót budowlanych. Od przedłożenia określonych przez PINB dokumentów uzależnione było dopuszczenie do użytkowania przedmiotowych obiektów. Obowiązków tych inwestor nie wykonał, dlatego też nakaz likwidacji zaplecza biurowo-magazynowego w oparciu o art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, zdaniem organu odwoławczego, posiada pełne uzasadnienie prawne i faktyczne.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego PPH "A" Sp. z o.o. podnosi te same argumenty, które zawarte zostały w odwołaniu od zaskarżonej decyzji. Skarżący wyjaśnia, że Spółka "A" prowadzi wydobycie piasku w obrębie B.O., na co posiada koncesję. Wcześniej siedziba firmy znajdowała się na działce gminnej, sprzedanej następnie osobie fizycznej. Za zgodą Gminy siedziba skarżącej Spółki przeniesiona została na własne działki i działki dzierżawione.
Obecnie skarżąca dysponuje zgodą Zarządu Gminy, na czasowe wyłączenie przedmiotowych działek z produkcji rolnej. Skarżąca wystąpiła o opracowanie map dla celów projektowych i o wydanie wyrysu i wypisu na w/w działki oraz sporządzenie wykazu sąsiednich działek. Prośba o kolejne przesunięcie terminu wykonania planu zagospodarowania przestrzennego działki nr [...] do czasu opracowania przez Gminę O. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została załatwiona odmownie.
W związku z tym, że plan zagospodarowania spornej działki musi być zgodny z planem miejscowym, wniosek o przesunięcie terminu był uzasadniony. Ponadto w załączonym do skargi wyroku NSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 1999 r. sygn. akt USA 507/99 w przedmiocie nakazu wstrzymania ruchu Zakładu Górniczego "A", orzeczono o uchyleniu decyzji obu instancji administracyjnych, z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności nie wyjaśnienia przez organy orzekające przyczyn braku sporządzenia przez gminę dla terenu górniczego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru funkcjonalnego.
Sygn. akt TISA/Wr 2067/2001 4
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi z przyczyn, które wywiódł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna lecz nie z przyczyn podniesionych przez skarżącą. Sąd nie jest bowiem związany granicami skargi , ale zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. Oznacza to, że jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca.
Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów zlokalizowanych na działce [...]w miejscowości B. O. ( art. 71 § 3 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane -Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm. ) choć wniosek Wójta Gminy O. dotyczył zawiadomienia o samowolnej zmianie sposobu użytkowania działek rolnych, na których Spółka "A" zorganizowała zaplecze dla swojej firmy.
W trakcie przeprowadzonych oględzin stwierdzone zostało, że skarżąca Spółka zorganizowała na działce rolnej nr [...] ( w planie miejscowym przeznaczona pod uprawy polowe - RP ) bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zaplecze dla swojej firmy pod bazę socjalno - sprzętową w postaci posadowienia kilku baraków na płytach żelbetowych, z doprowadzeniem do nich energii elektrycznej ( siła, oświetlenie) oraz zgromadziła samochody ciężarowe i przyczepy.
Na podstawie powyższych ustaleń organ nadzoru budowlanego zastosował dalszą procedurę opartą na art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 71 ust. 1( wstrzymanie użytkowania obiektów ) a następnie na art. 51 ust. 1 pkt 2 ( nakazanie wykonania określonych czynności )- Prawa budowlanego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji opartej na art. 51 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, tj. nakazania zlikwidowania zaplecza biurowo - sprzętowego.
Wskazać należy, że art. 71 Prawa budowlanego, na podstawie którego wszczęte zostało postępowanie w sprawie, dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Regulacja prawna , zawarta w tym przepisie, zamieszczona jest w rozdziale 6 tej ustawy, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" i odnosi się do zmiany sposobu użytkowania istniejących obiektów( części obiektu). Artykuł 71 ust. 2 ustawy stanowi, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności : 1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było
Sygn. akt IISA/Wr 2067/2001 5
budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne, 2) podjecie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności* zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitaerne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Ustawodawca nie wymienia enumeratywnie wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje jako zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego, używa bowiem określenia "w szczególności', co oznacza jedynie przykładowe wyliczenie określonych sytuacji.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z zupełnie innym stanem faktycznym, bowiem na gruncie rolnym, niezabudowanym, przeznaczonym w planie miejscowym pod produkcję upraw polowych, zlokalizowano samowolnie zaplecze zakładu pracy ( zakładu górniczego). W tej sytuacji nie mogła więc nastąpić zmiana sposobu użytkowania budynku (jego części) gdyż takiego nie było na działce, lecz zmiana użytkowania gruntu, a do takich sytuacji niewątpliwie nie odnosi się dyspozycja art. 71 Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, organy obu instancji nie wykazały istnienia przesłanek do wydania zaskarżonych decyzji.
Wskazać przy tym należy, mając na uwadze treść wniosku Wójta Gminy O., że organy administracyjne orzekające w sprawie nie określiły dokładnie zakresu prowadzonego postępowania. Brak prawidłowego określenia przedmiotu postępowania oraz wskazane wyżej uchybienia w zastosowaniu prawa materialnego, skutkują uchyleniem decyzji obu instancji administracyjnych na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270).
Orzeczenie zawarte w punkcie II wyroku uzasadnia treść art. 152, zaś orzeczenie o kosztach sądowych art. 200 cytowanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło