II SA/Wr 207/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K.o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. i I.K.wspólników P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia ... w przedmiocie przywrócenia obiektu budowlanego- budynku warsztatowego wraz z elementami zagospodarowania działki do stanu poprzedniego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie przez skarżących: I. K. i J. K. braku skargi poprzez solidarne zobowiązanie ich do uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący wnieśli o zwolnienie ich z tej opłaty sądowej podnosząc, że ich Spółka znalazła się w trudnej sytuacji finansowej z powodu panującego w branży kryzysu (obroty spółki spadły o 27% w stosunku do roku 2008). We wniosku złożonym w dniu 1 czerwca 2010 r. na urzędowym formularzu skarżący zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia go z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z studiującym synem, uzyskiwany przez niego dochód z tytułu prowadzonych działalności gospodarczych wynosi 3.000 zł, a wśród posiadanych składników majątkowych wymieniał mieszkanie o pow. 72 m2. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że w 2009 r. przychód skarżącego z prowadzonej działalności w formie spółki cywilnej P. w przypadającym mu udziale wyniósł: 211 290, 70 zł (dochód- 18 657, 32 zł), a do kwietnia 2010 r. przychód spółki cywilnej P. wyniósł 154 353, 05 zł (dochód 13 212, 46 zł). Ze złożonych wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego dla P. wynika, że saldo na koncie spółki np. w dniu 14 maja 2010 r. wynosiło 23.247, 28 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, że jego sytuacja majątkowa i finansowa nie pozwala mu na uiszczenie wpisu sądowego od skargi (jedynego zresztą na tym etapie kosztu sądowego). Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącego kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie on środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Obniżenie standardu życia w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w swoim niezbędnym utrzymaniu. sygn. akt II SA/Wr 207/10 Zaznaczyć należy, iż dochód skarżącego jest jak na warunki polskie wyższy niż przeciętny, a swoich niezbędnych wydatków miesięcznych skarżący nie określił i nie udokumentował. Podkreślić należy, że mimo wezwania skarżący nie przedłożył wyciągów z posiadanych osobiście rachunków bankowych (choćby o nr ....); nie wskazał posiadanych ruchomych składników majątkowych; nie wyjaśnił także dlaczego skarżący nie mogą przeznaczyć na wpis sądowy środków pieniężnych jakie wpływają w znacznej wysokości na konto bankowe prowadzone dla ich Spółki; nie wskazał także dlaczego jego syn nie otrzymuje alimentów od matki i dlaczego syn, pomimo przedstawianej przez skarżącego jako trudnej sytuacji materialnej, nie podejmuje starań w celu uzyskania jakiegoś dochodu np. w postaci stypendium naukowego (socjalnego) lub z tytułu prac dorywczych. W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. Istotne jest, iż skarżący są osobami, na których solidarnie ciąży obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Pamiętać należy, że uiszczenie przez jednego ze skarżących np. wpisu sądowego od skargi zwolni z tego obowiązku pozostałego współskarżącego. Zauważyć również należy, że przedmiot skargi dotyczy prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, a niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.