II SA/Wr 207/10

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K.i I. K. wspólników P. na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie przywrócenia obiektu budowlanego- budynku warsztatowego wraz z elementami zagospodarowania działki do stanu poprzedniego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie przez skarżących: I. K. i J.K. braku skargi poprzez solidarne zobowiązanie ich do uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący wnieśli o zwolnienie ich z tej opłaty sądowej podnosząc, że ich Spółka znalazła się w trudnej sytuacji finansowej z powodu panującego w branży kryzysu (obroty spółki spadły o 27% w stosunku do roku 2008). We wniosku złożonym w dniu 1 czerwca 2010 r. na urzędowym formularzu skarżąca zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, łączny uzyskiwany przez nich dochód z tytułu prowadzonych działalności gospodarczych wynosi 10.000 zł, a wśród posiadanych składników majątkowych wymieniała: dom o pow. 200 m2 i mieszkanie o pow. 30 m2 (zamieszkuje go jej syn z pierwszego małżeństwa). Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że w 2009 r. przychód skarżącej z prowadzonej działalności w formie spółki cywilnej P.w przypadającym jej udziale wyniósł: 211 290, 70 zł (dochód- 18 657, 32 zł), a do kwietnia 2010 r. przychód spółki cywilnej P. wyniósł 154 353, 05 zł (dochód 13 212, 46 zł). Ze złożonych wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego dla P.wynika, że saldo na koncie spółki np. w dniu 14 maja 2010 r. wynosiło 23.247, 28 zł. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa i finansowa nie pozwala jej na uiszczenie wpisu sądowego od skargi (jedynego zresztą na tym etapie kosztu sądowego). Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Obniżenie standardu życia w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w swoim niezbędnym utrzymaniu. sygn. akt II SA/Wr 207/10 Zaznaczyć należy, iż dochody rodziny skarżącej są jak na warunki polskie znacząco wyższe niż przeciętne, a swoich niezbędnych wydatków miesięcznych skarżąca nie określiła i nie udokumentowała. Podkreślić należy, że mimo wezwania skarżąca nie przedstawiła także szczegółowej sytuacji majątkowej i finansowej swojego męża; nie przedłożyła wyciągów ze swoich rachunków bankowych (choćby o nr 38 1140 2004 0000 3702 0682 9332); nie wskazała posiadanych ruchomych składników majątkowych; nie wyjaśniła także dlaczego nie mogą przeznaczyć na wpis sądowy części środków pieniężnych jakie wpływają w znacznej wysokości na konto bankowe prowadzone dla ich Spółki. W orzecznictwie podkreśla się wykluczenie możliwości zwolnienia od kosztów sądowych osoby, która dysponuje jakimkolwiek majątkiem, a szczególnie nieruchomym, który może przynosić pożytki, być zabezpieczeniem pożyczki lub podlegać obrotowi. Istotne jest, iż skarżący są osobami, na których solidarnie ciąży obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Pamiętać należy, że uiszczenie przez jednego ze skarżących np. wpisu sądowego od skargi zwolni z tego obowiązku pozostałego współskarżącego. Zauważyć również należy, że przedmiot skargi dotyczy prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, a niedopuszczalne jest przerzucanie na Państwo skutków niewłaściwych decyzji i ryzyka gospodarczego przedsiębiorców. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.