II SA/Wr 207/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. i I. K.– wspólników P. – V. s.c. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia obiektu budowlanego - budynku warsztatowego wraz z elementami zagospodarowania działki do stanu poprzedniego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. J. K. i I. K. – wspólnicy P. – V. s.c. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. (Nr[...]) w przedmiocie przywrócenia obiektu budowlanego - budynku warsztatowego wraz z elementami zagospodarowania działki do stanu poprzedniego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano stronę skarżącą do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wnieśli o zwolnienie ich z tej opłaty sądowej. Motywując złożony w dniu [...]r. na urzędowym formularzu wniosek J. K. wskazał, iż w związku z zaistniałym kryzysem gospodarczym, którego skutki miały wpływ na prowadzoną przez niego firmę, nie jest on w stanie ponieść kosztów wpisu od skargi. Podniósł nadto, iż jakkolwiek nie korzysta on z pomocy osób trzecich czy opieki społecznej, jednak jego sytuacja majątkowa jest na tyle zła, iż uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania przed tutejszym sądem. Skarżący wyjaśnił przy tym, iż ma na utrzymaniu syna, który jest niepracującym studentem, a jego dochód miesięczny brutto z tytułu prowadzenia spółki cywilnej wynosi 3.000. Wśród zaś składników posiadanego majątku wnioskodawca wymienił mieszkanie wielkości 72m². Do niniejszego wniosku J. K. dołączył kserokopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2009, umowę spółki cywilnej, oraz wyciągi z rachunku bieżącego prowadzonego dla P.-V. s.c. J. K. I.K. Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w tutejszym Sądzie odmówił przyznania prawa pomocy, które zostało doręczone wnioskodawcy w dniu [...]r. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem J.K. w dniu [...] r. wniósł skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. W uzasadnieniu złożonego sprzeciwu J.K. w pierwszej kolejności wskazał, iż sama konieczność wniesienia skargi w niniejszej sprawie wynika z braku staranności urzędników, którzy wydali pozwolenie na budowę z rażącym naruszeniem prawa, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Nadto wyjaśnił, że dochody, które osiąga spółka cywilna P. – V., a które wynikają z utrzymującego się zastoju w branży, w której funkcjonuje spółka P.– V. uniemożliwiają między innymi regularne wypłacanie wynagrodzenia pracownikom oraz terminowego regulowania należności wynikających z podatków, ZUS, itp. Skarżący podniósł również, iż spółka spłaca kredyt zaciągnięty na realizacje inwestycji, która to inwestycja - na skutek błędnej decyzji organów administracji państwowej - może w przyszłości podlegać rozbiórce. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 u.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 u.p.s.a.). Przepis art. 245 § 4 u.p.s.a. normuje zaś częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków, które to może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do postanowień art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa z kolei ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów sądowych. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie nie można bowiem uznać, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie solidarny wpis od skargi wynoszący 500 złotych, leżało poza zakresem możliwości finansowych J. K. oraz stwarzało zagrożenie dla ekonomicznej egzystencji wnioskodawcy i pozostającego na jego utrzymaniu syna. Wskazać należy, iż skarżący w złożonym wniosku, wskazał, że posiada dochód miesięczny brutto z tytułu prowadzonej spółki w wysokości 3.000 zł, a z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego dla P.– V. s.c. J.K. I. K. wynika, że saldo na koncie spółki np. w dniu [...] r. wynosiło 23.247.28 zł. Oceniając zasadność przyznania w niniejszej sprawie prawa pomocy w części zwolnienia od kosztów Sąd miał na względzie także i to, że wnioskodawca nie udokumentował faktu zadłużenia wynikającego z pobranego kredytu i jego wysokości na potrzeby inwestycyjne, a także istnienia zaległości związanych z wypłacaniem pracownikom wynagrodzenia oraz terminowym regulowaniem należności wynikających z podatków czy ubezpieczenia społecznego. A to właśnie na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do postanowień art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.