II SA/Wr 2082/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-09-29

Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, które zmieniły zasady przyznawania dodatku wyrównawczego za bezpośrednią obsługę samolotów, naruszają prawa nabyte żołnierza?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. są zgodne z prawem i nie naruszają praw nabytych skarżącego. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego i jest aktem wyższego rzędu niż zarządzenie. Mechanizm ograniczający podwyżki uposażenia w związku ze zmianą przepisów nie stanowi pozbawienia prawa nabytego, a jedynie odnosi się do nowo nabywanych praw. Przepis przywracający dodatek w ostatnim miesiącu służby miał na celu ochronę żołnierzy przed negatywnymi konsekwencjami zmian przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący, S. C., zakwestionował decyzję przyznającą mu dodatek wyrównawczy za bezpośrednią obsługę samolotów w niższej wysokości niż dotychczas. Twierdził, że nowe przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 2000 r. naruszają jego prawa nabyte, ponieważ pozbawiają go dodatku, do którego nabył prawo na stałe. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że przepisy są zgodne z prawem i nie naruszają praw skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2082/2001 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: WSA Lidia Serwiniowska NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: Anna Rudzińska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego za bezpośrednią obsługę samolotów oddala skargę. Orzeczeniem z dnia [...]r. Nr [...] Główna Wojskowa Komisja Lotniczo-Lekarska WIML uznała skarżącego S. C. za zdolnego do zawodowej służby wojskowej i za niezdolnego do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku. Stwierdziła przy tym, że jedno z rozpoznanych schorzeń - obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 p.1) pozostaje w związku ze służbą wojskową. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.jedn. Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.), § 44 ust. 2 i § 47 ust. 1 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (t.jedn. Dz.R.MON z 1993 r. z późn. zm.) oraz art. 104 kpa zachował skarżącemu w pełnym wymiarze, według stawki obowiązującej przed przeniesieniem, ostatnio pobierany dodatek dla bezpośredniej obsługi samolotów. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w K., powołując się na art. 15 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, § 5 ust. 1 pkt 2, § 35 i § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.U. Nr 90, poz.1005) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. Nr 23, poz. 101) i art. 104 kpa, od dnia 1 stycznia 2001 r. przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy zachowany za bezpośrednią obsługę samolotów w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że skarżący zajmuje stanowisko szefa sztabu dywizjonu w [...]. Zgodnie z przepisami § 18 i § 35 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy przysługuje mu dodatek wyrównawczy zachowany za bezpośrednią obsługę samolotów w wysokości [...] zł od dnia [...]r. do czasu uzyskania uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym co najmniej równego z dotychczas otrzymywanym. W odwołaniu od tej decyzji S. C. wywodził, że przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy w znacznym stopniu naruszają jego dobra, gdyż pozbawiły go dodatku, do którego nabył prawo na stałe przed wejściem w życie nowych uregulowań. Stwierdził, że "w świetle obowiązującego prawa i zasad państwa konstytucyjnego i praworządnego, prawa nabyte są niezbywalne co stoi w sprzeczności z cytowanym rozporządzeniem". Podkreślił, że na podstawie poprzednio obowiązującego zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. zachowano mu na stałe "dodatek dla bezpośredniej obsługi samolotów" z tytułu utraty zdrowia w trakcie jego wcześniejszej służby na stanowisku w szkodliwych warunkach. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] we W., po rozpoznaniu powyższego odwołania, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 1 i art. 9 ust. 4-5 oraz art. 15 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, a także § 35 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie uchylonych, a obowiązujących przed dniem 1 lipca 2000 r. przepisów zarządzenia Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, mocą decyzji z dnia [...]r. Nr [...] Dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej zachowano skarżącemu w pełnym wymiarze - według stawki obowiązującej przed przeniesieniem - ostatnio pobierany dodatek dla bezpośredniej obsługi samolotów. W związku z tym oraz odpowiednią zmianą wysokości uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym, celem nie pogorszenia sytuacji finansowej żołnierza zawodowego organ I instancji - w ocenie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] we W. - zasadnie przyznał skarżącemu - zgodnie z § 35 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy - dodatek w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy uprzednio i aktualnie otrzymywanymi uposażeniami wraz z dodatkami, czyli [...]zł. Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji nie podzielił w żadnym zakresie argumentów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu i uznał, że argumentacja co do rzekomej niekonstytucyjności przepisu pozostaje bezprzedmiotowa w każdym trybie rozstrzygnięć administracyjnych. Na powyższą decyzję S. C. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący ponowił argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji i oświadczył, że w majestacie prawa odebrano mu pieniądze, które w jakimś stopniu miały być rekompensatą za utratę zdrowia w służbie dla ojczyzny. Stwierdził, iż zmiana przepisów regulujących wypłacanie należności finansowych spowodowała nie tylko "dziurę" w jego budżecie domowym, ale również utratę zaufania do instytucji ustawodawczych. Zdaniem skarżącego niezrozumiałe są intencje ustawodawcy, który najpierw mu coś odbiera, by w innym z przepisów tego samego rozporządzenia przywrócić mu dodatek w ostatnim miesiącu służby przed odejściem na emeryturę. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Tak więc obecnie właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych (decyzji, postanowień). Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Przepis § 35 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz.U. Nr 90, poz.1005) stanowi, iż żołnierz zawodowy otrzymujący na podstawie dotychczasowych przepisów dodatek o charakterze stałym, w tym również dodatek wypłacany według stawki zachowanej, któremu w związku z wejściem w życie rozporządzenia dodatek ten nie będzie przysługiwał albo będzie przysługiwał w niższej kwocie miesięcznej, do czasu uzyskania uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym co najmniej równego dotychczas otrzymywanemu, otrzymuje ten dodatek w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy porównywanymi uposażeniami. W zakresie przywrócenia prawa do dodatku stosuje się przepisy § 9. W myśl § 9 ust. 1 żołnierzowi zawodowemu, który utracił prawo do otrzymywania dodatku (...), w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej przywraca się ten dodatek w wysokości obowiązującej w dniu zwolnienia ze służby, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Przepisy tych ustępów normują szczegółowe zasady ustalenia wysokości tego dodatku obowiązującej w dniu zwolnienia żołnierza ze służby. Przepisy cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy stanowią materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a rozstrzygnięcia zawarte w kwestionowanych przez skarżącego decyzjach są z powyższym aktem prawnym zgodne. Zgodności wydanych w rozpatrywanej sprawie decyzji z przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy skarżący w istocie nie kwestionował ani w skardze, ani w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Istota jego zarzutów sprowadza się bowiem do kwestionowania prawidłowości przepisów cytowanego rozporządzenia, które - jego zdaniem - w znacznym stopniu naruszają jego dobra, gdyż pozbawiły go dodatku, do którego nabył prawo na stałe przed wejściem w życie nowych uregulowań. W opinii skarżącego "w świetle obowiązującego prawa i zasad państwa konstytucyjnego i praworządnego, prawa nabyte są niezbywalne co stoi w sprzeczności z cytowanym rozporządzeniem", a zmiana przepisów regulujących wypłacanie należności finansowych spowodowała nie tylko "dziurę" w jego budżecie domowym, ale również utratę zaufania do instytucji ustawodawczych. Zdaniem skarżącego niezrozumiałe są intencje ustawodawcy, który najpierw mu coś odbiera, by w innym z przepisów tego samego rozporządzenia przywrócić mu dodatek w ostatnim miesiącu służby przed odejściem na emeryturę. Argumentacja skarżącego nie jest trafna. Podkreślić należy, iż rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, wynikającego z przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.jedn. Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 z późn. zm.) i zgodnie z tym upoważnieniem określa rodzaje, wysokość oraz warunki przyznawania i wypłacania dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. Jest przy tym aktem prawnym wyższego rzędu od zarządzenia ministra. Nie można natomiast podzielić stanowiska skarżącego, iż przepisy wyżej wymienionego rozporządzenia, a w szczególności jego § 35, są sprzeczne z Konstytucją i pozbawiają go prawa nabytego. Zauważyć wypada, że skarżącego nie pozbawiono prawa do otrzymywania przyznanego mu wcześniej uposażenia, gdyż nie zmniejszono jego wysokości. To zaś, że przy kolejnych podwyżkach wysokości uposażenia wprowadzono mechanizm ograniczający te podwyżki, nie jest pozbawieniem prawa wcześniej nabytego, gdyż odnosi się do dopiero nabywanych (a nie już nabytych) praw do zwiększonego uposażenia. Wprowadzenie zaś - w opinii skarżącego niezrozumiałego - przepisu dotyczącego przywrócenia w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej dodatku miało na celu zapewnienie, aby osoby takie, jak skarżący, kończąc służbę wojskową nie ponosiły konsekwencji zmiany przepisów. Podkreślić ponownie należy, iż Sąd Administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. W tym stanie rzeczy, skoro brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego, a argumentacja skarżącego nie mogła zostać uwzględniona - zgodnie z art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło