II SA/Wr 209/08

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. i S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 100 zł (sto złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2008 r. Sąd przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w wysokości powyżej 100 zł, a w pozostałym zakresie (skarżący żądali zwolnienia z kosztów sądowych) wniosku nie uwzględnił. W dniu 14 maja 2009 r. skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy ponownie w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że wnioskodawca ma 84 lata, jest inwalidą I grupy, a wnioskodawczyni ma 81 lat i z powodu poważnych schorzeń jest rencistką. Dodali, iż łączny ich dochód wynosi 2.386 zł, a ich wydatki kształtują się następująco: koszty leczenia skarżącej ok. 410 zł, a skarżącego ok. 510 zł; rata kredytu zaciągniętego na remont zniszczonej powodzią nieruchomości- 850 zł. Poinformowali, iż gospodarstwo domowe prowadzą wraz z 56- letnim synem R. , a wśród posiadanych składników majątkowych wymienili dom o pow. 120 m2. W piśmie z dnia 2 czerwca 2009 r. skarżący oświadczyli, iż działalność gospodarcza ich syna R. została w ostatnim czasie wyrejestrowana. Dodali, iż nie mają rachunków bankowych, nie korzystają z pomocy osób trzecich i że są w stanie uiścić wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 50 zł. Oświadczyli, że nie wiedza skąd będą czerpać środki na wynagrodzenie swojego pełnomocnika. Poinformowali, że mają zaległości w płatności kredytu zaciągniętego na remont domu po powodzi. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). Wniosek tylko w częściowo jest uzasadniony. Konieczność partycypowania przez skarżących w kosztach sądowych (choćby w niewielkim zakresie) znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nich sytuacji materialnej, w szczególności, iż sami wnioskodawcy przyznali, że są w stanie uiścić wpis sądowy o skargi kasacyjnej w wysokości 50 zł. Podkreślić należy, że od wydania postanowienia z 12 sierpnia 2008 r. zwalniającego skarżących od wpisu sądowego od skargi w wysokości powyżej 100 zł zasadniczo nie zmieniała się sytuacja materialna wnioskodawców. Co więcej- w ocenie Sądu wnioskodawcy aktualnie nie przedstawili należycie swojej sytuacji finansowej, m.in. nie sprecyzowali i nie udokumentowali wysokości większości swoich wydatków. Za niewiarygodne Sąd uznał ich twierdzenie, że nie "zbierają" rachunków dokumentujących te wydatki; jak również to, że mieszkający z nimi syn nie posiada żadnych źródeł dochodu i że znajduje się na ich wyłącznym utrzymaniu; że nie korzystają ze wsparcia finansowego innych osób (np. syna W.) czy to, że nie biorą pod uwagę, że sprawę mogą przegrać i nie posiadają środków na zapłatę wynagrodzenia pełnomocnika procesowego. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Zaznaczyć przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.