II SA/Wr 2095/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie: NSA Andrzej Wawrzyniak, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję utrzymaną nią w mocy; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Z. M. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania Z. M. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. B. z dnia [...]r. Nr [...]o odmowie przyznania świadczenia zasiłku stałego, działając na podstawie art. 27 ust. 1, ust. 2 b, art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /Dz.U. 1998, Nr 64, poz. 414 z póź. zm./, art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w zaskarżonej decyzji organ I instancji powołał się na postanowienie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. którym orzeczono, że stan zdrowia M. M. nie powoduje konieczności sprawowania nad nim opieki polegającej na stałej, bezpośredniej i osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym oraz rehabilitacyjnym w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o zasiłek stały. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. M. podała, iż syn wymaga stałej opieki /w dzień i w nocy/. Rozpatrując odwołanie organ II instancji ustalił, iż z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w rodzinie Z. M. wynika, że jest ona osobą bezrobotną, zamieszkuje wspólnie z mężem, również bezrobotnym, zarejestrowanym w PUP, bez prawa do zasiłku oraz dwójką niepełnosprawnych po wypadku dzieci. Dochodem rodziny jest zasiłek rodzinny i pielęgnacyjny w wysokości [...]zł. Postanowieniem Nr [...]z dnia [...]r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. orzekł, że stan zdrowia M. M. nie powoduje konieczności sprawowania nad nim opieki polegającej na stałej, bezpośredniej i osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym oraz rehabilitacyjnym w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o zasiłek stały, wskazując w uzasadnieniu, że z dokumentacji medycznej i oceny stanu zdrowia sporządzonej przez lekarza, na podstawie bezpośredniego badania wynika, że dziecko chodzi samodzielnie do szkoły, jest zdolne do przebywania w świetlicy i korzystania ze stołówki szkolnej, samodzielnie przyjmuje pokarmy i nie wymaga pomocy w spełnianiu czynności fizjologicznych. Z dołączonej do odwołania kopii zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez lekarza Poradni Zdrowia Psychicznego wynika, że M. M. ma organiczne zaburzenia osobowości, spadek możliwości intelektualnych w badaniach psychologicznych, zaburzenia pamięci. Zdaniem Kolegium brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania, albowiem w oparciu o dołączoną do odwołania kopię zaświadczenia lekarskiego nie można uznać, że postanowienie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności jest wadliwe. Przede wszystkim zaświadczenie to potwierdziło tylko, że M. M. jest osobą chorą. Jednak orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności dotyczy nie tylko stanu zdrowia dziecka, lecz również odpowiada na pytanie, czy stan zdrowia dziecka wymaga sprawowania opieki polegającej na stałej, bezpośredniej i osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym oraz rehabilitacyjnym w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia przez osobę ubiegającą się o zasiłek stały, do czego obliguje przepis art. 27 ust. 2 b ustawy o pomocy społecznej. Ponieważ orzeczenie to stwierdziło, że stan zdrowia nie wymaga opieki, która uniemożliwiłaby zatrudnienie, zatem w ocenie Kolegium odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W skardze na powyższą decyzję Z. M. opisała trudną sytuację życiową jej rodziny. Podniosła, iż stan zdrowia syna ciągle się pogarsza i wymaga on stałej opieki. Stąd też skarżąca nie zgadza się z postanowieniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...]r. Nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W świetle przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba że wynika to z przepisu prawa. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż w niej przedstawiono. Przepis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1998 Nr 64, poz. 414 z póź. zm./ stanowi, że zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza dwukrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego. Z kolei ust. 2 b art. 27 postanawia, iż w wypadku wystąpienia uzasadnionych wątpliwości dotyczących konieczności sprawowania stałej, bezpośredniej, osobistej opieki nad dzieckiem i jego pielęgnacji w zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia, kierownik ośrodka pomocy społecznej występuje do powiatowego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, określonego odrębnymi przepisami, w celu uzyskania opinii w sprawie. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż podaniem, skarżącej, z dnia [...]r. zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie przyznania zasiłku stałego. W toku prowadzonego postępowania organy obu instancji powołały się na podjęte w trybie art. 106 § 1 i 5 kpa – postanowienie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w W. Nr [...]z dnia [...]r. Istotne okoliczności faktyczne służące rozstrzygnięciu sprawy powinny być wyjaśnione w toku wszczętego postępowania administracyjnego. Stąd przyjąć należy, iż czynności wyjaśniające podjęte poza tokiem takiego postępowania nie mogłyby stanowić podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Orzeczenie tego rodzaju natomiast, co nie budzi wątpliwości, jest jednym z istotnych składników postępowania administracyjnego. Skoro go brak, to decyzja oparta na takim materiale narusza przepis art. 7, art. 77 § 1 kpa i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Postanowienie Nr [...]r. z dnia [...]r. nie zostało bowiem podjęte w ramach wszczętego w dniu [...]r. postępowania administracyjnego. Tym samym nie mogło być zaliczone w poczet dowodów sprawy, na których oparto orzeczenie. W konsekwencji stwierdzić trzeba, iż organy administracyjne dopuściły się naruszenia zasad procedury administracyjnej /art. 7, 77 kpa/ i to w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stąd też, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. /Dz.U. Nr 153 poz. 1271/ Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie orzekł o wykonaniu zaskarżonej decyzji gdyż jako orzeczenie negatywne nie ma ona przymiotu wykonalności /art. 152 – Prawo o postępowaniu /..././.