II SA/Wr 2096/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec, Sędzia NSA Barbara Adamiak, Asesor WSA Bogumiła Kalinowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ Inspekcji Sanitarnej ma prawo pobierać opłaty za badania laboratoryjne próbek mięsa mielonego, jeśli wynik badań wykazał przekroczenie dopuszczalnych norm mikrobiologicznych, mimo potencjalnych uchybień w procedurze pobierania i przeprowadzania badań?
Ratio decidendi
Organ Inspekcji Sanitarnej ma prawo pobierać opłaty za badania laboratoryjne, nawet jeśli wystąpiły drobne uchybienia w procedurze pobierania próbek lub ich przechowywania, pod warunkiem, że wynik badań jednoznacznie wykazał naruszenie wymaganych norm higienicznych i zdrowotnych. W przypadku znaczącego przekroczenia dopuszczalnych norm, nawet pobranie mniejszej liczby próbek niż przewiduje norma dobrowolna lub nieprecyzyjne określenie daty rozpoczęcia badań nie podważa zasadności obciążenia strony opłatą za wykonane badania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o ustaleniu opłaty za badania laboratoryjne dwóch próbek mięsa mielonego. Wyniki badań wykazały przekroczenie dopuszczalnych norm mikrobiologicznych. Skarżący kwestionował wynik, wskazując na nieprawidłowości w pobraniu próbek (zbyt mała liczba) oraz na zbyt długi czas od pobrania do badania. Organ II instancji oraz WSA uznały, że mimo pewnych uchybień proceduralnych, wynik badań jednoznacznie wskazywał na naruszenie norm, co uzasadniało pobranie opłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

sygn.akt 3 11 SA/Wr 2096/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Adamiak Asesor WSA Bogumiła Kalinowska Protokolant: Katarzyna Dziok po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego - Ośrodka Zamiejscowego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłat za wyniki badań oddala skargę. sygn.akt 3 II SA/Wr 2096/2001 2 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny - Ośrodek Zamiejscowy w W. utrzymał w mocy skierowaną do J. K. decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...], którą to na podstawie art. 36 ust.l ustawy z dnia 14.03.1985 r.o Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U.Nr 90, poz. 575 z 1998 r.) ustalono opłatę w kwocie [...]. W uzasadnieniu decyzji D. Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że 8.05.2001 r. w sklepie mięsno-wędliniarskim w B. K., właścicielem którego jest J. K., pobrano do badania laboratoryjnego 2 próbki mięsa mielonego. Ustalono, że wynik badań (raport nr [...]) wykazał, iż próbki nie opowiadają wymaganiom mikrobiologicznym PN-A-82009; 1997 - Mięso mielone, wraz ze zmianą w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 20.01.1999r. (Dz.U.Nr 10, poz. 91). Skutkowało to ustaleniem opłaty za przeprowadzenie badań tych próbek. W odwołaniu J. K. zakwestionował wynik badań wskazując, że zgodnie z normą PN-92/A-822102 należało pobrać próbki z 5 opakowań a pobrano z 2, nadto badanie przeprowadzono po upływie 6 dni od dnia ich pobrania. Organ II instancji rozpoznając sprawę ustalił, że 8.05.2001 r. o godz. 13-1315 pobrano 2 próbki mięsa, do A K. dostarczono je tego samego dnia o godz. 14 , badanie rozpoczęto 9.05.2001 r. a do czasu rozpoczęcia badań próbki przechowywano w chłodni laboratoryjnej w temp. +4 °C, badanie ukończono 14.05.2001 r. Wyjaśniono, iż w raporcie błędnie nie podano daty rozpoczęcia badań. Przyznano też, że z uchybieniem normy dotyczącej pobierania próbek z partii 6 opakowań pobrano 2 a nie 5 - co jednak zaznaczono w Raporcie z badań. W ocenie organu II instancji oznacza to, że wynik badań dotyczy wyłącznie oceny zbadanych próbek a nie całej partii tj. 6 opakowań. Zaznaczono też, że maksymalna dopuszczalność zawartość Escherichia coli w badanych próbkach została ponad dwukrotnie przekroczona i nawet gdyby w przypadku pobrania 5 próbek w pozostałych trzech próbkach wynik badań nie był negatywny należałoby zakwestionować całą patię towaru a koszt badań byłby wyższy (dotyczyłby bowiem 5 próbek a nie 2). Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem J. K. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę. W ocenie skarżącego zastosowanie w sprawie powinien znaleźć przepis art.36 ust.2 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, zgodnie z którym nie płaci się za badania w przypadku pozytywnego wyniku badań lub w przypadku badań błędnie przeprowadzonych. W uzasadnianiu skargi podniesiono, że termin ważności mięsa wynosił 48 godz., tymczasem z raportu badań wynika, że wykonano je w sygn.akt 3 II SA/Wr 2096/2001 3 6 dni po pobraniu próbek. Nadto skarżący podtrzymał twierdzenia, iż wynik badań dyskwalifikuje też pobranie 2 próbek zamiast 5. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art.97§l ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art. 1 § 1 i §2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. l269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3§l powołanej wyżej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że kontrolowana decyzja nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu. Niewątpliwie kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Wskazać też należy, iż konieczne w sprawie ustalenia dotyczyć muszą faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy, a zatem chodzi o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej. Niespornie zgodnie z przepisem art.36 ust.l ustawy z dnia 14.05.1985 r. (tekst jednolity z 1998 r. Dz.U. Nr 90, poz 575 ze zm. ze zm.) o Inspekcji Sanitarnej za badania oraz inne czynności wykonywane przez organy Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania (z zastrzeżeniem ust. 2) przy czym opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. sygn.akt 3 II SA/Wr 2096/2001 4 W myśl zaś ust.2 "Za badania i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań". Ustalenia w sprawie wymagało zatem czy wynik niespornie przeprowadzonych badań dowodził naruszenia prawem przewidzianych wymagań. Z literalnego brzmienia cytowanego wyżej przepisu art. 36 ust. 2 ustawy nie wynika wprost, wbrew twierdzeniom skarżącego, że opłaty nie są pobierane w przypadku błędnie przeprowadzonych badań. Zgodzić jednakże można się z tym, że uchybienia w przeprowadzaniu badań, jeżeli skutecznie obalają ich wyniki, mogą ewentualnie pozwolić na przyjęcie, że w istocie nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. W niniejszej sprawie jednakże tego typu uchybień Sąd nie dopatrzył się. Istotnie - jak podniósł skarżący - z "Raportu badań" Nr [...] wynika, że badania mikrobiologiczne próbek pobranych 8.05.2001 r. wykonano 14.05.2001 r. Zauważyć jednakże należy, iż informacja ta nie wskazuje, że data ta oznacza dzień rozpoczęcia badań. W tych okolicznościach, skoro raport nie precyzuje daty rozpoczęcia i zakończenia badań uznać należy, iż logiczne jest przyjęcie, że w dniu 14.05.2001 r. uzyskano jedynie wyniki badań przeprowadzanych od 9.05.2001 r. W ocenie Sądu nie było żadnych przesłanek ku temu, aby organ administracyjny nie mógł dać wiary wyjaśnieniom zawartym w pismach z 9, 19 i 26.06.2001 r.(fax). Nie podważa negatywnych wyników badań i to, że pobrano oraz badaniom poddano jedynie dwie próbki. Powoływana w sprawie przez obie strony - dotycząca poboru próbek - Polska Norma PN-92/A-82102 w pkt 3.5.1 tab. 1 wskazuje wprawdzie, że do badań mikrobiologicznych pobranych powinno być 5 próbek. Nie jest też w niniejszej sprawie sporne, że pobrano 2 próbki z 2 opakowań kontrolowanego towaru (6 opakowań po o 0,5 kg mięsa mielonego). Zgodnie jednakże z art.19 ust.l ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 3.04.1993 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 55, poz. 251 ze zm) stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Po myśli zaś ust.2 Ministrowie w sprawach należących do zakresu ich działania (...) mogą, w drodze rozporządzenia, wprowadzić obowiązek stosowania Polskiej Normy m.in. gdy dotyczy ochrony zdrowia. Obowiązek stosowania normy PN-92/A-82102 przewidywało (w poz.67) rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 18.03.1994 r. w sprawie obowiązku stosowania Polskich Norm (Dz.U. Nr 40, poz. l52 ze zm.). Rozporządzenie to jednakże utraciło moc po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 27.06.1997 r. w sprawie obowiązku stosowania Polskich Norm (Dz.U. Nr 83, poz. 535). Zauważyć jednak należy, iż rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 20.01.1999 r. w sprawie szczegółowych warunków sygn.akt 3 II SA/Wr 2096/2001 5 weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mięsa i składowania przetworów mięsnych (Dz.U. Nr 10, poz. 91 ze zm.) w załączniku regulującym m.in. wymagania mikrobiologiczne mięsa mielonego wskazuje, że odnośnie Escherichia coli badanych winno być 5 próbek. Zgodnie z powołanymi przepisami wynik uważa się za zadawalający tylko, gdy w przypadku, co najmniej 2 z badanych próbek, wynik byłby zadawalający. Zasadnie zatem organ administracyjny przyjął w zaskarżonej decyzji, że skoro badanie 2 próbek dało wynik negatywny, to nawet gdyby badanych było 5 próbek i trzy pozostałe dałyby wynik pozytywny, i tak ogólny wynik ocenić należałoby jako negatywny. W niniejszej sprawie zatem nie ma żadnych podstaw ku temu aby uznać za skutecznie podważony wynik stwierdzający naruszenia prawem przewidzianych wymagań higienicznych i zdrowotnych. W konsekwencji powyższego, wbrew zarzutom skargi, nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od obrania opłat za przeprowadzone badania na podstawie art. 36 ust.2 ustawy o Inspekcji Sanitarnej. Zauważyć przy tym należy, iż nie było sporne, że według uzyskanego wyniku badań w pobranych próbkach ponad dwukrotnie przekroczona została zawartości Escherichia coli (>1100 zamiast 5007g) - uznana za dopuszczalną zgodnie z powołanym wyżej załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 20.01.1999 r. sprawie szczegółowych warunków weterynaryjnych wymaganych przy przetwórstwie mięsa i składowaniu przetworów mięsnych. Z tych wszystkich względów, działając na podstawie art.151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło