II SA/Wr 21/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-05-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne wystawienie tytułu wykonawczego w tej samej sprawie egzekucyjnej, po uchyleniu postanowienia o nałożeniu grzywny i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, wymaga ponownego doręczenia upomnienia zobowiązanemu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne wystawienie tytułu wykonawczego w tej samej sprawie egzekucyjnej, po uchyleniu postanowienia o nałożeniu grzywny i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, nie wymaga ponownego doręczenia upomnienia zobowiązanemu. Jednorazowe doręczenie upomnienia jest wystarczające dla całej administracyjnej egzekucji danego przedmiotu wobec danego podmiotu, nawet jeśli postępowanie jest wszczynane wielokrotnie. Grzywna w wysokości 10.000 zł nie została uznana za rażąco wygórowaną, biorąc pod uwagę stan techniczny obiektu i potencjalne zagrożenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Lasów Państwowych – Nadleśnictwo B.Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o nieuwzględnieniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Egzekucja dotyczyła obowiązku zabezpieczenia wiaduktu przed opadami atmosferycznymi. Strona skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. braku upomnienia przed wszczęciem egzekucji, prowadzenia dwóch odrębnych postępowań egzekucyjnych oraz niewspółmierności nałożonej grzywny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska (spraw.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi Lasów Państwowych – Nadleśnictwo B.Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowieniem z dnia [...] listopada 2009r., Nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Lasów Państwowych Nadleśnictwo B.Ś. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.Ś. z dnia [...] września 2009r., Nr [...] o nieuwzględnieniu zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mającej na celu przymuszenie Lasów Państwowych Nadleśnictwo B.Ś. do wykonania obowiązku określonego w pkt.3 decyzji PINB w Z.Ś. z dnia 15 maja 2007r., Nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie, organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia 15 maja 2007r., Nr [...] PINB w Z.Ś. nakazał Lasom Państwowym Nadleśnictwo B.Ś. wykonanie określonych czynności. Za zgodą stron decyzją z dnia 29 stycznia 2008r., Nr [...] zmieniono termin wykonania nakazanych czynności z dnia 13 listopada 2007r. na dzień 21 czerwca 2008r..
Wobec niewykonania określonego w pkt.3 powyższej decyzji obowiązku, organ I instancji wystosował do zobowiązanego w dniu 16 kwietnia 2009r. upomnienie. Prowadzone przedmiotowe postępowanie egzekucyjne dotyczy niewykonania powyższego nakazanego obowiązku.
Postanowieniem z dnia 15 maja 2009r., Nr [...] PINB nałożył na Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.Ś. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania przedmiotowego obowiązku, wynikającego z opisanej wyżej decyzji z dnia 15 maja 2007r., Nr [...]. Postanowienie to zostało - w wyniku wniesienia zażalenia przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.Ś. - w całości uchylone przez WINB, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.
W dniu 20 sierpnia 2009r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy, jednocześnie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2009r., Nr [...] nałożył na zobowiązanego środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w pkt.3 z decyzji z dnia 15 maja 2007r., Nr [...].
W dniu 3 września 2009r. do organu l instancji wpłynęło zażalenie zobowiązanego na postanowienie z dnia 20 sierpnia 2009 r., Nr [...], w którym zgłoszono jednocześnie zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, powołując się m.in. na rażącą niewspółmierność wysokości grzywny, niedopuszczalność prowadzenia egzekucji oraz brak upomnienia.
Postanowieniem z dnia 29 września 2009r., Nr [...] organ l instancji nie uwzględnił tych zarzutów.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.Ś. wniosły o jego uchylenie, jako nieuprawnionego.
Organ II instancji nie uwzględnił wniesionego zażalenia, stwierdzając, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego określonych obowiązków. Na zastosowane środki egzekucyjne strona zobowiązana może złożyć odpowiednie środki zaskarżenia. Jednym z takich środków jest zarzut, uregulowany w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Ten środek zaskarżenia służy wyłącznie zobowiązanemu, przy czym przepis ten wymienia taksatywnie przyczyny, które mogą być podstawą zarzutów. Wniesienie zarzutów z innych przyczyn nie upoważnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia takich zarzutów.
Zdaniem organu, zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie znajduje odzwierciedlenia w stanie faktycznym. W ocenie WINB organ I instancji zastosował najmniej uciążliwy środek egzekucyjny niezbędny do realizacji ciążącego na zobowiązanym obowiązku.
Odnosząc się natomiast do kwestii braku upomnienia, organ II instancji wskazał, że PINB wystosował do zobowiązanego w dniu 16 kwietnia 2009r. upomnienie, które zostało zobowiązanemu doręczone 22 kwietnia 2009r.. Następnie postanowieniem z dnia 15 maja 2009r., Nr [...] nałożył na Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.Ś. grzywnę w celu przymuszenia, które to postanowienie zostało uchylone, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji ze wskazaniem że naruszono procedurę poprzez doręczenie tytułu wykonawczego po wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Wydanie nowego tytułu wykonawczego nie spowodowało zdaniem organu II instancji - wszczęcia odrębnego postępowania egzekucyjnego, bowiem jest to cały czas jedno postępowanie egzekucyjne poprzedzone upomnieniem z dnia 16 kwietnia 2009r..
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosły Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.Ś. domagając się jego uchylenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca strona zarzuciła:
1. rażące naruszenie art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez uznanie, że w sprawie egzekucji jednego obowiązku o charakterze niepieniężnym mogą się toczyć dwa odrębne postępowania egzekucyjne,
2. rażące naruszenie art. 33 pkt 7 w/w ustawy - poprzez uznanie, że wszczęcie niniejszej egzekucji poprzedziło wezwanie z dnia 16 kwietnia 2009r., podczas, gdy to wezwanie dotyczyło egzekucji wszczętej w dniu 28 maja 2009r., a nie egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu egzekucyjnego z 20 sierpnia 2009r..
3. art. 29 ustawy poprzez zaniechanie zbadania dopuszczalności egzekucji i przystąpienie do czynności egzekucyjnych pomimo niespełnienia przez przedmiotowy tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że upomnieniem z dnia 16 kwietnia 2009r. poprzedzone było postępowanie egzekucyjne, ale wszczęte w dniu 28 maja 2009r., a nie postępowanie niniejsze. Rozpoczęcie egzekucji w dniu 20 sierpnia 2009r. nie zostało poprzedzone żadnym upomnieniem, o którym mowa w art. 15 w/w ustawy. Tym samym egzekucja w niniejszej sprawie została w ocenie skarżącej wszczęta bezprzedmiotowo, przy czym w tej samej sprawie toczą się obecnie dwa postępowania egzekucyjne, bowiem do dnia dzisiejszego postępowanie wszczęte w dniu 28 maja 2009r. (pomimo uchylenia postanowienia o nałożeniu grzywny) nie zostało bowiem umorzone. Powstała zatem sytuacja, w której organ I instancji bez uprzedniego upomnienia wszczął kolejne postępowanie egzekucyjne, o czym świadczy dołączony do postanowienia o nałożeniu grzywny tytuł egzekucyjny. W tej sytuacji wszczęcie drugiego postępowania egzekucyjnego należy uznać za niedopuszczalne. Wydanie nowego tytułu wykonawczego spowodowało wszczęcie odrębnego postępowania egzekucyjnego, bowiem nie jest to cały czas jedno postępowanie.
Ponadto strona skarżąca podniosła, że ważną przesłanką wszczęcia egzekucji jest dołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podanie w tytule wykonawczym podstawy prawnej braku tego obowiązku /art. 27 § 3 ustawy/. Tym samym wszczęcie egzekucji w niniejszej sprawie nie spełnia zdaniem skarżącej wymogów określonych w art. 27 § 3 ustawy, co z kolei stanowi wskazaną w art. 33 pkt 10 ustawy - podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Dopiero od momentu skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego organ egzekucyjny ma do czynienia ze stroną, której uprawnienia są regulowane m.in. w art. 10 § 1, art. 32 oraz art. 40 k.p.a.. W tym kontekście uzasadnione jest twierdzenie, że zgodnie z art. 32 k.p.a. zarówno upomnienie, jak i tytuł wykonawczy muszą być doręczone bezpośrednio zobowiązanemu. Zgodnie z wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2001r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt I SA 794/01) brak przesłania upomnienia stanowi istotne uchybienie i daje podstawę do złożenia zarzutów, a w konsekwencji prowadzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może zostać natomiast wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Przepis art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego może być m.in. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym jest mowa w art. 15 ustawy. Okoliczność ta stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego - art. 59 § 1 pkt 7 ustawy.
Strona skarżąca wskazała także, że badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie (wyrok NSA z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt II FSK 1302/05, publ. LEX nr 280453).
Również z art. 27 § 2 u.p.e.a. wynika, że do tytułu wykonawczego należy dołączyć dowód doręczenia upomnienia, albo że doręczenie upomnienia nie było konieczne z mocy art. 15 tej ustawy. W niniejszej sprawie wymogi z art. 27 § 2 ustawy nie zostały w ocenie skarżącej spełnione.
Niezależnie od powyższego strona skarżąca wskazała także, że organ I instancji ponownie nie wypełnił obowiązków wynikających z uzasadnienia postanowienia WINB z dnia 22 lipca 2009r., Nr [...], i nie rozpatrzył prawidłowo procedury wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Ponadto, podkreślono, że skarżąca strona jest jednostką sektora finansów publicznych i sama nie posiada służb umożliwiających przeprowadzenie robót budowlanych określonych w punkcie 3 treści obowiązku decyzji. Przy wykonaniu tego obowiązku musi więc się posiłkować innymi wykonawcami wyłonionymi w trybie ustawy o zamówieniach publicznych. Nadto musi zebrać w planie finansowym środki wystarczające na realizację powyższego obowiązku, a z rozeznania rynku poprzedzającego ewentualne zaplanowanie środków w planie finansowym jest to kwota sięgająca przynajmniej sześćset tysięcy złotych. W tym zakresie nałożenie na skarżącą grzywny w tak dużej wysokości oraz opłaty jest niewspółmierne do dokonanych przez skarżącą naruszeń. Zwłaszcza, że wszystkie inne obowiązki wynikające z decyzji zostały przez skarżącą wykonane. Sam fakt wykonania 6 z 7 nałożonych na skarżącą obowiązków wskazuje, że nałożona kara grzywny, tytułem niewykonania obowiązków, w celu przymuszenia w kwocie 10.000,00 zł, jest rażąco wygórowana i nieadekwatna do stopnia winy zobowiązanego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji /postanowień/, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji /postanowienia/.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./,zwaną dalej p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 § 1 lub art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] listopada 2009r., Nr [...], jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie naruszają przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co powoduje, że skarga wniesiona przez Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.Ś. nie została uwzględniona.
Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, zwanej dalej "u.p.e.a.".
Zgodnie z przepisami tej ustawy, jednym ze środków zaskarżenia służącym uczestnikowi postępowania egzekucyjnego - zobowiązanemu jest możliwość wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W przepisie art.33 pkt. 1 do 10 u.p.e.a. taksatywne zostały wymienione podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że podstawą zarzutu mogą być tylko przyczyny wskazane w tymże artykule.
Przedmiotem niniejszego postępowania egzekucyjnego jest wykonanie ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.Ś. z dnia 15 maja 2007r., Nr [...] zmienionej decyzją z dnia 29 stycznia 2008r., Nr [...], wydanej na podstawie art.66 ust.1 pkt.1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz.1118/, nakazującej skarżącej stronie zabezpieczyć obiekt, tj. Wiadukt Ż. na całej długości korony przed opadami atmosferycznymi, wykonując odpowiednie zadaszenie w sposób uniemożliwiający spływ wód deszczowych po okapie zadaszenia bezpośrednio na powierzchnię ścian osłonowych łuków i podpór lub zamontowanie rynien i rur spustowych do spodu wąwozu /pkt.3 tejże decyzji/. Równocześnie w decyzji tej stwierdzono, że powyższe obowiązki są niezbędne w celu doraźnego zabezpieczenia obiektu oraz zlikwidowania zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego, stąd wykonane winny były być początkowo w nieprzekraczalnym terminie do 31 czerwca 2007r., następnie zmienionym na dzień 21 czerwca 2008r.
Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że z uwagi na niewykonanie opisanego wyżej obowiązku zamieszczonego w pkt.3 w/w decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.Ś. wystosował do zobowiązanego w dniu 16 kwietnia 2009r. upomnienie, doręczone skarżącej stronie w dniu 22 kwietnia 2009r.
Należy przy tym zauważyć, że stosownie do art. 15 § 1 u.p.e.a. - egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
W myśl zaś art. 26 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego /§ 5/.
W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy został wystawiony w dniu 15 maja 2009r., ze wskazaniem w rubryce E, pkt.29, że upomnienie doręczono w dniu 22 kwietnia 2009r. Tenże tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanemu w dniu 28 maja 2009r..
Istotne jest również, że postanowieniem z dnia 15 maja 2009r., Nr [...] PINB nałożył na Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.Ś. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji tego organu z dnia 15 maja 2007r., Nr [...]. Powyższe postanowienie zostało w całości uchylone przez WINB, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji /postanowienie z dnia 22 lipca 2009r., Nr [...]/. Powodem podjęcia postanowienia kasacyjnego był fakt, że w/w tytuł wykonawczy z dnia 15 maja 2009r. został doręczony skarżącej stronie po wydaniu przez PINB postanowienia o nałożeniu grzywny.
Niesporne jest także w sprawie, że w dniu 20 sierpnia 2009r. organ I instancji wystawił ponownie tytuł wykonawczy, wskazując w rubryce E, pkt.29, że upomnienie doręczono w dniu 22 kwietnia 2009r.
W tymże samym dniu bo 20 sierpnia 2009r. organ I instancji, powołując się na przepis art.122 § 1 i 2 w związku z art.119 u.p.e.a. wydał postanowienie o nałożeniu na skarżące Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.Ś. grzywny w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, określonego w załączonym a opisanym wyżej tytule wykonawczym tj. pkt.3 ostatecznej decyzji tego organu z dnia 15 maja 2007r., Nr [...], wzywając równocześnie do wykonania tegoż obowiązku w terminie do 20 września 2009r.
Zważyć należy, że jednym z zarzutów zarówno do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jak i skargi, jest brak upomnienia, o którym mowa w art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie sądu zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem jak to wyżej sąd zauważył, upomnienie zostało doręczone stronie skarżącej - zobowiązanemu w dniu 22 kwietnia 2009r., a o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru, znajdujące się na k.3 akt administracyjnych. Nie było w tej sytuacji potrzeby ponownego doręczania skarżącej - zobowiązanemu upomnienia.
Podkreślić należy, że celem instytucji upomnienia "przedegzekucyjnego", uregulowanej w art. 15 u.p.e.a., jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia egzekucji. W tym kontekście samo, stanowiące istotę treści upomnienia, zagrożenie egzekucją ma doprowadzić zobowiązanego do wykonania obowiązku (por. analogicznie: Z. Leoński w: R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C. H. BECK Warszawa 2008r., s. 65 oraz D. Jankowski, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wydawnictwo "UNIMEX" Wrocław 2005r., s. 165).
Skład orzekający w pełni podziela stanowisko prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, że w sytuacji ponawiania czynności powtórnego wszczynania postępowania egzekucyjnego w tej samej sprawie nie istnieje obowiązek powtórnego przesyłania przez wierzyciela upomnienia. /zob. wyrok z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 617/08, publ. LEX nr 549020/. NSA w powołanym wyżej wyroku wskazał, że upomnienie przypomina zobowiązanemu o powinności wykonania danego obowiązku pod rygorem przymusowego prawnego wyegzekwowania, niezależnie od tego ile razy w danej sprawie wystawiane będą tytuły wykonawcze i wszczynane postępowanie egzekucyjne. Upomnienie, zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a., przesyła się nie przed każdorazowym w tym samym przedmiocie wystawieniem tytułu wykonawczego, ale po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, co uzasadnia skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela. Jednorazowo - zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. - wykonany obowiązek przesłania upomnienia dotyczy administracyjnej egzekucji danego przedmiotu w stosunku do danego podmiotu, nie zaś poszczególnych czynności wszczynania postępowania egzekucyjnego w tym samym podmiotowo-przedmiotowym obszarze. Przy czym istotne jest, że przy kolejnym wystawianiu tytułu wykonawczego w danej sprawie, wierzyciel, na podstawie art. 27 § 3 u.p.e.a., nie załącza do niego dowodu doręczenia upomnienia, wskazując tylko na (odzwierciedlone w ewidencji upomnień) uprzednie spełnienie tego obowiązku zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a.
Tym samym niezasadny jest zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., tj. braku poprzedzającego go upomnienia.
Należy również zauważyć, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 15 § 1 jednoznacznie stanowi o pisemnym upomnieniu zawierającym wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, nie zaś o upomnieniach, to jest o wielości upomnień poprzedzających egzekucyjną realizację danego obowiązku. Jeżeli w danym przedmiocie uprawniającym do egzekucji administracyjnej w stosunku do określonego, niezmienianego następnie podmiotu, na podstawie w/w art. 15 § 1 ustawy przesłane i doręczone zostanie upomnienie, brak jest podstaw do występowania przez wierzyciela z kolejnymi upomnieniami, także w przypadkach ponownego wszczynania postępowania egzekucyjnego w tym samym obszarze.
Nie można zatem zgodzić się z zarzutem skarżącej, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 33 pkt 6 i art. 33 pkt 7 u.p.e.a. Nie mamy bowiem w niniejszej sprawie do czynienia z dwoma odrębnymi postępowaniami egzekucyjnymi. Organ I instancji nie miał obowiązku przesyłania zobowiązanemu kolejnego, nowego upomnienia, ponieważ nie zostało wszczęte nowe postępowanie egzekucyjne. Prowadzone postępowanie nie zostało umorzone przez organ wyższej instancji, a jedynie uchylone zostało poprzednie postanowienie o nałożeniu grzywny, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącej strony o niewspółmiernej wysokości grzywny do stopnia winy zobowiązanego i jego sytuacji finansowej.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe. W przedmiotowej sprawie organ zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia.
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego /art. 119 § 1/. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym /§ 2/.
Jak stanowi natomiast art. 121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4.
Jeżeli jednak egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, a co ma miejsce w niniejszej sprawie - grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa /§ 4/.
Przepis 121 § 2 stanowi zaś, że każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł.
Uwzględniając powyższe, stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skarżącej, nałozona grzywna w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł nie jest rażąco wygórowana i nieadekwatna do stopnia winy zobowiązanego, gdy organ miał prawo orzec grzywnę w wysokości do 50.000 zł, zaś stan techniczny przedmiotowego obiektu, jak stwierdzono w ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.Ś. z dnia 15 maja 2007r., Nr [...] wymagał doraźnego zabezpieczenia obiektu oraz zlikwidowania zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli postanowień o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z braku zatem uzasadnionych podstaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie mógł uwzględnić skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwo B.Ś. i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono jak w sentencji.
Na marginesie sprawy Sąd pragnie zauważyć, że w myśl art.126 omawianej ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości. O zwrocie grzywny postanawia organ egzekucyjny za zgodą organu wyższego stopnia.
Oznacza to tyle, że jeżeli strona skarżąca wykonała obowiązek określony w tytule wykonawczym, to przysługuje Jej prawo ubiegania się w organie o zwrot uiszczonej, bądź ściągniętej grzywny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło