II SA/Wr 2110/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia NSA Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Protokolant:Katarzyna Grott po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej A. G. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie R. oznaczonej numerem geodezyjnym [...] oddala skargę. Postanowieniem Wójta Gminy R. z dnia [...], Nr [...], wydanym na podstawie art.145 §1 pkt.4, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. wznowiono postępowanie administracyjne w sprawie podziału działki oznaczonej w katastrze nieruchomości jako działka nr [...] o pow. 0,03 ha położona w obrębie geodezyjnym R., stanowiąca własność Gminy R., zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że podstawą wznowienia przedmiotowego postępowania jest zgłoszony przez W. R. wniosek , w którym uprawdopodobnił swój interes prawny co do wzięcia udziału w tym postępowaniu. Uwzględniając, iż żądanie W. R. wyczerpuje przesłanki określone w art. 28 k.p.a. należało zdaniem organu orzec jak wyżej. W wyniku przeprowadzonego postępowania, w dniu [...] wydana została w oparciu o przepis art.105 k.p.a decyzja Wójta Gminy R. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania podziałowego działki gruntu nr [...] o pow. 0,03 ha, położonej w obrębie R., stanowiącej własność Gminy R. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w wyniku przeprowadzonego w tej sprawie postępowania, nie potwierdził się fakt naruszenia interesu prawnego wnioskodawcy W. R., który podnosił zarzut nie wzięcia udziału przy podziale działki nr [...] o pow. 0,03 ha położonej w obrębie geodezyjnym R., stanowiącej własność Gminy R. oraz braku dojścia i dojazdu do swojej posesji. Zgromadzone dokumenty, a to protokół z przebiegu granic z dnia 23 stycznia 2002 r. sporządzony z udziałem skarżącego wyraźnie wskazują zdaniem organu, że wnioskodawca ma zarówno dojście jak i dojazd do swojej posesji. Tak więc zarzut wnioskodawcy W. R. podnoszony w tym zakresie jest nieprawdziwy. Postępowanie podziałowe zostało wszczęte z urzędu i było konsekwencją realizacji uchwały Rady Gminy R. Nr [...] z dnia [...], ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Legnickiego Nr 7, poz. [...] z dnia 15 kwietnia 1998 r., określającej obszar działki nr [...] jako teren usług i mieszkalnictwa i określony symbolem UM. Zważywszy, podkreślił dalej organ, że plan zagospodarowania przestrzennego na charakter prawa miejscowego, powszechnie obowiązującego na terenie Gminy, Rada Gminy była zobowiązana do zrealizowania postanowień tej uchwały celem doprowadzenia do zgodności funkcji działki nr [...] do stanu zgodnego z obowiązującym na terenie Gminy planem miejscowym. Ponadto organ wskazał, że sporna działka w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Gminnej Rady Narodowej Gminy R. z dnia [...] i ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa Legnickiego z dnia 29.12.1990 r., Nr 27, poz. [...] przeznaczona była również na tereny mieszkalnictwa. Odwołanie od decyzji tej złożył W. R. zarzucając błąd co do treści decyzji, gdyż zgodnie z treścią art. 151 k.p.a. należało, bądź odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, bądź uchylić decyzję dotychczasową, nie było natomiast podstaw do umorzenia postępowania wznowionego postanowieniem z dnia [...]. Zarzucił także błąd w ustaleniach faktycznych, mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, że skarżący nie ma interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy o podział działki nr [...] i że skarżący ma zarówno dojście jak i dojazd do swojej posesji. Wskazując na powyższe, W. R. wniósł, o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty poprzez uchylenie decyzji o podziale działki nr [...], ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy R. Zdaniem skarżącego, przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie nie doprowadziło do żadnych ustaleń, które dawałyby podstawę do twierdzenia, że ma odpowiedni dojazd do swojej nieruchomości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art.138 & 1 pkt.2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. orzekło: - uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości; - odmówić uchylenia decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...], Nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że w aktach sprawach znajdują się kserokopie fragmentów mapy zasadniczej wraz z podanymi miarami, obrazujące odpowiedni dostęp /w tym dojazdu przez grunty działki [...] do nieruchomości skarżącego /działka zabudowana nr [...] / z działki [...] /uprzednio droga wewnętrzna/ stanowiącej własność gminy oraz z drogi publicznej ul. P. /wejście do budynku mieszkalnego nr [...]/. W tej sytuacji, organ pierwszej instancji zasadnie w ocenie Kolegium dopatrzył się przesłanki umorzenia postępowania, skoro w toku prowadzonego postępowania ustalono, że W. R. nie ma w sprawie prawnie chronionego interesu /działka nr [...] ma zabezpieczone dojście i dojazd/. Natomiast na etapie wznawiania postępowania W. R. uprawdopodobnił swój interes prawny w sprawie co dało podstawę organowi I instancji wydania postanowienia na podstawie art. 149 § 1 Kpa. Organ I instancji mógł zdaniem Kolegium skorzystać z dyspozycji art. 105 Kpa, wg którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdyż przesłanka umorzenia postępowania może bowiem wystąpić w postępowaniu trybu zwykłego w I i II instancji, albo też w postępowaniach prowadzonych w trybach nadzwyczajnych (w tym w trybie wznowienia postępowania) - vide Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz - B. Adamiak, J. Borkowski, str. 462, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 r. Jednakże, skoro postępowanie niniejsze zostało wszczęte w trybie przepisów wznowieniowych, należało ją zakończyć w tym trybie (art. 151 pkt 1 Kpa). W ocenie Kolegium, wyjaśnienie okoliczności sprawy związanych z możliwością dostępu do zabudowanej nieruchomości skarżącego /działka nr [...]/ było niezbędne, skoro z decyzji podziałowej już wynikało, iż podziału dokonuje się "w celu wydzielenia gruntu przeznaczonego do sprzedaży" /przesądzone przeznaczenie wydzielonych działek/, a objęta podziałem nieruchomość /działka nr [...]/ przylegająca do gruntów działki nr [...] stanowiła drogę wewnętrzną łączącą dwie drogi publiczne wykorzystywane przez skarżącego do przejazdu oraz do dojazdu na zaplecze jego posesji. Uwzględniając powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązane było orzec jak w osnowie. Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów skarżącego Kolegium wyjaśniło, iż w ramach niniejszego postępowania nie może odnieść się merytorycznie do ostatecznej decyzji, zatwierdzającej projekt podziału gruntów działki nr [...], ani też do pozostałych kwestii nie związanych z zakresem niniejszego postępowania /zasadność likwidacji drogi nr [...] przez Radę Gminy R., zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego/. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. i W. R. zarzucając naruszenie art.7, 8, 9 i 10 k.p.a., wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] oraz decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...], Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie R. oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o pow.0,30 ha, jako niezgodnych z prawem. W uzasadnieniu skarżący ponowili argumentację przedstawioną w odwołaniu, w dalszym ciągu akcentując, iż podział nieruchomości nr [...] pozbawia ich odpowiedniego dostępu do ich posesji, a także nieruchomość ich na skutek przedmiotowego podziału traci na wartości. Nadto skarżący zarzucili, iż także na etapie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego pozbawiono ich możliwości czynnego udziału w postępowaniu, naruszając tym samym przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania przed Sądem Administracyjnym, w dniu 1 kwietnia 2003 r. zmarł skarżący W. R. Z przedłożonego przez skarżącą J. R. prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w L. Wydział I Cywilny z dnia 30 lipca 2003 r., Sygn.akt I Ns 688/03 wynika, że spadek po W. R. nabyła w całości żona J. R. Do sprawy zgłosił udział Prokurator Prokuratury Apelacyjnej we W., wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji administracyjnej oceniając prawidłowość zastosowania przepisów i ich wykładnię, a więc zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa na tle stanu faktycznego ustalonego w chwili wydania decyzji. Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę uprawniony jest jedynie w tym postępowaniu do zbadania, czy zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] , Nr [...] odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 &1 lub art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga J. R. nie może być uwzględniona, jako że uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art.145 & 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że skarżąca wnosząc skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], w istocie wnosi o uchylenie decyzji ostatecznej Wójta Gminy R. z dnia [...], Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie R. oznaczonej numerem geodezyjnym [...] o pow.0,30 ha, stanowiącej własność Gminy R. Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że W. R. występując do Wójta Gminy R. o wznowienie postępowania, zakończonego w/w decyzją z dnia [...], podnosił, iż jako " osoba zainteresowana" nie brał udziału w tej sprawie, gdy zaś wydana decyzja narusza jego prawa poprzez pozbawienie jego nieruchomości odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. Niesporne jest w sprawie, że działka Nr [...], będąca przedmiotem zatwierdzonego podziału decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...], stanowiła własność Gminy R. Skarżący, jak sami podnoszą w swych licznych pismach, korzystali z tej działki jako dojazdu – drogi wewnętrznej do swojej posesji. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący byli użytkownikami wieczystymi dzielonej działki, jak i nie wynika również by posiadali inne ograniczone prawo rzeczowe, a także by korzystali z przedmiotowej działki w oparciu o uprawnienia wynikające ze stosunków o charakterze zobowiązaniowym. Wójt Gminy R. wydając opisaną wyżej decyzję z dnia [...] powołał się na przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. Nr 115, poz.741 ze zm./. Zasadniczą zatem kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie kręgu podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o podział nieruchomości. W myśl postanowień art.97 ust.1 i 2 w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami, wnioskodawcami i stronami w postępowaniu działowym nieruchomości są właściciele i współwłaściciele nieruchomości, a także użytkownicy i współużytkownicy nieruchomości. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, według którego, uprawnienie do wszczęcia postępowania o podział nieruchomości przysługuje tylko podmiotom dysponującym tytułem prawnym własności lub użytkowania wieczystego tej nieruchomości, co oznacza, że legitymację strony w rozumieniu art.28 k.p.a. mają jedynie właściciel lub użytkownik wieczysty / wyrok z 25 maja 1995r., III ARN 16/95. OSNAP 1995, Nr 21, poz.258/ . Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1998r. , sygn.akt I SA 500/98/LEX Nr 44571/ wywiedziono, iż w przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, czy też ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, stronami postępowania są właściciele /współwłaściciele/ oraz użytkownicy wieczyści / współużytkownicy wieczyści/. Skoro jednolite jest stanowisko w judykaturze, że z wnioskiem o podział nieruchomości może wystąpić tylko osoba dysponująca tytułem własności lub użytkownik wieczysty / współwłaściciele, współużytkownicy wieczyści/, to konsekwencją tegoż jest to, iż osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego, czyli nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, a tym samym nie może przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Skoro zatem skarżący nie dysponowali tytułem własności, jak również prawem użytkowania wieczystego do nieruchomości będącej przedmiotem podziału decyzją Wójta Gminy z dnia [...], to nie mogli być stroną w zwykłym postępowaniu zatwierdzającym podział tej nieruchomości. Również w nadzwyczajnym postępowaniu zmierzającym do weryfikacji ostatecznej decyzji w trybie wznowieniowym, status materialnoprawny i procesowy skarżącej nie uległ zmianie, jako, że nadal nie posiada przymiotu strony. Podkreślić przy tym należy, że status strony nie wynika z uznania jakiegokolwiek podmiotu za stronę, lecz wynika z przepisów prawa materialnego. Interes faktyczny, który skarżąca posiada w tej sprawie korzystając z dzielonej nieruchomości jako przejazdu do swej nieruchomości, nie skutkuje dla skarżącej spełnienia przesłanki strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Brak u skarżącej statusu strony zarówno w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...], Nr [...], jak i w postępowaniu wznowieniowym – nadzwyczajnym, powoduje, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], Nr [...], a tym samym brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...], Nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie R. oznaczonej numerem geodezyjnym [...]. W tej sytuacji podnoszone przez skarżącą J. R. utrudnienia jakie wynikają z podziału przedmiotowej nieruchomości w dojeździe do nieruchomości skarżącej, jak i kwestie związane z przeznaczeniem dzielonej działki w planie zagospodarowania przestrzennego, aczkolwiek bardzo ważkie z punktu widzenia J. R., w niniejszej sprawie nie mają istotnego znaczenia. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Sądu Administracyjnego, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej - nie wykazała, by decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów o którym stanowi w/w art.145 & 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi J. R. z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .