II SA/Wr 2126/01

Sygn. akt 4 II SA/Wr 2126/2001 WYROK IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia NSA Jerzy Krupiński (spr) Protokolant: Anna Rudzińska Po rozpoznaniu w dniu 19 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. N. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] r., nr [...] 2. Nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji 3. Zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego S. N. kwotę 10 (dziesięć) złotych, tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Sygn. akt 4 II SA/Wr 2126/2001 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez S. N. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r., nr [...], podjęta na podstawie przepisu art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm.), którą utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...]r., nr [...], odmawiającą przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu podniesiono, że strona nie przedstawiła dowodów, które potwierdzałyby represje w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kombatantach, tj. z przyczyn politycznych, religijnych czy narodowościowych. Organ powołał się przy tym na zaświadczenie Republiki [...] z dnia [...]r., z którego wynikało, iż skarżący został skazany na podstawie art. 182 cz. 1 Kodeksu karnego RSFRR W skardze S. N. zarzucił, że decyzja narusza prawo materialne i opiera się na niezgodnych z prawdą ustaleniach faktycznych. Zarzucił, że organ nie odniósł się do wskazanych we wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich okoliczności, opierając się tylko i wyłącznie na zaświadczeniu Republiki [...], którego treści skarżącemu nawet nie wyjaśniono. Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymując dotychczasową argumentację, wskazał dodatkowo, że z zaświadczenia z dnia [...] r. wynika, iż skarżący został skazany za przestępstwo pospolite, a podane we wniosku okoliczności nie uzasadniają przyznania uprawnień kombatanckich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 22 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.), zwanej dalej ustawą kombatancką, o spełnieniu warunków stanowiących 2 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2126/2001 podstawę uprawnień kombatanckich i o ich przyznaniu uprawnionemu orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. W świetle tego przepisu oraz powołanego w nim przepisu art. 21, źródłem uprawnień kombatanckich jest działalność kombatancka zainteresowanej osoby, jej działalność równorzędna z działalnością kombatancką bądź represja (art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach) . Rekomendacja natomiast jest jednym z dowodów na okoliczność tego rodzaju działalności (represji), podlegającym ocenie przez organ orzekający z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) i wobec tego brak rekomendacji nie wyklucza automatycznie przyznania uprawnień, tak jak przedstawienie rekomendacji nie przesądza samo przez się o przyznaniu uprawnień. Skarżący, który ubiegał się o uprawnienia kombatanckie taką rekomendację bezspornie przedstawił, a udzielił jej Związek Sybiraków - Zarząd Główny w W. Zgodnie z art. 22 ustawy o kombatantach, o spełnieniu warunków do uzyskania uprawnień kombatanckich orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w formie decyzji, a skoro Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych jest - w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o kombatantach - centralnym organem administracji państwowej, to zarówno do postępowania przed tym organem, jak i do trybu odwoławczego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w rozdziale 4 Dowody, w art. 75 stanowią, że jako dowód w tym postępowaniu należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jest to gama środków dowodowych taka, jaką również przewidują przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Tak więc osoba dochodząca potwierdzenia swoich uprawnień w trybie administracyjnym ma prawo przedstawić 3 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2126/2001 wszelkie dowody, które służą poświadczeniu faktu, z którego dopiero w myśl przepisów ustawy i po uprzedniej decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wywodzi skutki prawne. Nie ma więc żadnych przeszkód, by skarżący wykazał w postępowaniu dowodowym przed właściwym organem, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy kombatanckiej wszelkimi środkami dowodowymi - zarówno fakt pobytu na zesłaniu w Republice [...], jak również przyczyny tego pobytu. Negatywne dla skarżącej decyzje oparte zostały w zasadzie na stwierdzeniu, że przyczyną zesłania było skazanie na podstawie art. 182 cz. 1 kodeksu karnego byłej Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej Takie ograniczenie dowodowe oraz tego rodzaju lakoniczne stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji odmawiających potwierdzenia uprawnień kombatanckich narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści wniosku S. N. o przyznanie uprawnień kombatanckich wynika, że został on aresztowany i skazany za działalność w strukturach Armii Krajowej i okoliczność taka - wbrew stanowisku organu -stanowić może samodzielną podstawę przyznania mu uprawnień wynikających z przepisów ustawy kombatanckiej (art. 4 ust. 1 pkt 3). W takim stanie rzeczy, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy obowiązkiem organu będzie dokładne pouczenie skarżącego o możliwości składania wniosków dowodowych oraz wszechstronne zbadanie materiału dowodowego w sprawie i jego ocena. W razie potrzeby, gdyby po wyczerpaniu środków dowodowych pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, na powyższe okoliczności należy przesłuchać samą stronę (art. 86 KPA). W sprawie doszło też do naruszenia przepisu art. 107 § 3 KPA na skutek nie wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia na skutek jednozdaniowego powołania się na przepis karny byłej RFSRR, bez jego przytoczenia, wyjaśnienia, do jakiego rodzaju przestępstw był on stosowany oraz bez zbadania czy przepis ten nie był wykorzystywany dla represjonowania ludności polskiej na terenach byłej ZSRR z powodów 4 Sygn. akt 4 II SA/Wr 2126/2001 politycznych, religijnych lub narodowościowych. Narusza to także jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasadę pogłębiania zaufania (art. 8 KPA), nakazującą takie prowadzenie postępowania administracyjnego, aby strona mogła być przekonana o zbadaniu sprawy z uwzględnieniem jej interesu, a wywód prawny przekonał ją o słuszności zajętego stanowiska. W takich okolicznościach, skoro do wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej doszło z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania oraz doszło przy tym do naruszenia przepisów postępowania w zakresie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. 5