II SA/Wr 2129/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-07-28

Skład orzekający: Henryk Ożóg, Ewa Kamieniecka, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, mimo że organ I instancji wielokrotnie odmawiał przyznania zasiłku celowego, a skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń faktycznych i procedury?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 107 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz brak należytego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Organ odwoławczy nie mógł sanować tych uchybień w postępowaniu odwoławczym, co byłoby sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
E. S. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na rehabilitację i zakup opału. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, uznając, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe i kwestionując jego sytuację rodzinną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze kilkukrotnie uchylało decyzje organu I instancji, wskazując na naruszenia proceduralne i konieczność wyjaśnienia istotnych okoliczności, takich jak płacenie alimentów, zasadność żądania pomocy na rehabilitację i opał oraz aktualizacja wywiadu środowiskowego. Ostatecznie E. S. złożył skargę na decyzję SKO, zarzucając dyskryminację i naruszenie prawa przez organ I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie : Asesor WSA Ewa Kamieniecka Asesor WSA Alojzy Wyszkowski /sprawozdawca/ Protokolant: Marzena Korokowska po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2005 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę E. S. wystąpił z wnioskiem z dnia [...] r. do Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. o przyznanie zasiłku celowego w kwocie [...] zł z przeznaczeniem na rehabilitację i zakup opału ( węgla ), podając że jest bezrobotnym z prawem do zasiłku, z którego płaci alimenty na rzecz dzieci w kwocie [...] zł. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił E. S. przyznania zasiłku celowego uzasadniając, że jego dochód wynosi [...] zł i przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnej, a z pisma Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w K. z dnia [...] r. wynika, iż wierzyciel G.S. od [...] r. korzysta ze świadczeń Funduszu Alimentacyjnego, wpłaty dokonywane komornikowi przeznaczone są na spłatę zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym. Zakwestionowano fakt separacji z żoną, gdyż wnioskodawca utrzymuje stałe kontakty z żoną, a separacja nie została orzeczona przez sąd. Według organu I instancji wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, która od wielu lat korzysta z dodatku mieszkaniowego, podając do wniosku, że gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób (ostatni wniosek z dnia [...] r.). W odwołaniu od decyzji E. S. zarzucił, że z żoną nie mieszka od dwunastu lat, a komornik sądowy prowadzi egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego - ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w K. w dniu [...] r. Natomiast matka prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, a Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił z jego wniosku wezwania matki w celu złożenia oświadczenia na tą okoliczność. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ organ I instancji negując fakt prowadzenia przez E. S. odrębnego gospodarstwa domowego nie ustalił faktycznego dochodu rodziny. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiając przyznania zasiłku celowego uzasadniając, że dochód E. S., prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł i przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnej. W uzasadnieniu przyjął, że żona wnioskodawcy G. S. korzysta od [...] r. ze świadczeń Funduszu Alimentacyjnego, a wpłaty dokonywane przez E. S. komornikowi przeznaczone są na spłatę zadłużenia wobec Funduszu Alimentacyjnego. Po złożeniu oświadczenia przez W. S. – matkę wnioskodawcy przyjął, że E. S. prowadzi samodzielne jednoosobowe gospodarstwo domowe. W odwołaniu od decyzji skarżący zarzucił, że przedstawił wiarygodne dokumenty potwierdzające fakt płacenia alimentów na rzecz dzieci, w związku czym nie prawidłowo ustalono wysokość jego dochodu. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na nie uwzględnienie płaconych przez E. S. alimentów na rzecz dzieci, co wynika z treści pism komornika sądowego, nakazał zbadać zasadność żądania przyznania pomocy na rehabilitację zwłaszcza, że przedłożone zaświadczenie lekarskie jest nieczytelne, jak też zasadność żądania pomocy na opał o tej porze roku oraz dokonanie aktualizacji wywiadu środowiskowego. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. po kolejnym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiając przyznania zasiłku celowego uzasadniając, że dochód E. S., prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe wynosi [...] zł i przekracza kwotę ustawowego kryterium dochodowego dla osoby samotnej, a wpłaty dokonywane przez E. S. komornikowi są spłatą zadłużenia wobec Funduszu Alimentacyjnym i nie są tożsame z płaceniem alimentów. Od powyższej decyzji E. S. wniósł odwołanie, zarzucając, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. dyskryminuje jego osobę za to, że ma obowiązek świadczenia alimentacyjnego wobec dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi, że organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę nie uwzględnił rozważań organu odwoławczego wskazanych w wymienionych decyzjach. W szczególności nie wyjaśnił tych okoliczności zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 107 kpa przez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Organ odwoławczy zarzucił Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej, że odmówił przyznania pomocy, chociaż nie znał stanu faktycznego sprawy. Kolegium Odwoławcze nie podzieliło stanowiska organu I instancji w sprawie alimentów, że nie podlegają odliczeniu od dochodu . E. S. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o przyznanie zasiłku celowego w kwocie [...] zł zarzucając zaskarżonej decyzji, że nie rozstrzyga jednostronnie i nie stwierdza istnienia uprawnienia lub obowiązku ani nie kształtuje osobowości prawnej Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z., a kierownik tego ośrodka dyskryminuje skarżącego oraz przekracza swoje kompetencje naruszając prawo. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Ustalając stan faktyczny w sprawie organ związany jest zasadami ogólnymi przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego), z której wynika obowiązek szczególnie starannego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym celu obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego nakłada na organ administracyjny obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Realizacja zasady ogólnej prawdy obiektywnej musi znaleźć odbicie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego "Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. (...). W niniejszej sprawie powyższe zasady zostały naruszone przez Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z., co zostało stwierdzone przez Kolegium Odwoławcze, które uchylało kolejne jego decyzje, wskazując rodzaj naruszenia i jakie czynności należy podjąć w celu ich usunięcia. Bezpodstawny jest zarzut skarżącego, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga jednostronnie i nie stwierdza istnienia uprawnienia lub obowiązku, bowiem organ odwoławczy nie ma takich uprawnień, nie mieści się to w jego kompetencji. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego tj. organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego (art. 7 kpa). Zaniechanie przeprowadzenia tego postępowania przez organ I instancji nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności (art. 15 kpa), której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Zgodnie z art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe, co w sprawie nie mogło mieć miejsca, bowiem nie zostały ustalone istotne mające znaczenie dla sprawy okoliczności faktyczne m.in. zasadność przyznania pomocy na rehabilitację, zakup opału o tej porze roku oraz dokonanie aktualizacji wywiadu środowiskowego. Powyższy pogląd znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie wyrok z dnia 13.02.2002 r. sygn. akt V SA 1680/01, wyrok z dnia 28.09.2001 r. sygn. akt V SA 239/01. W sprawie zatem nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa, które stanowiłby podstawę do uwzględnienia skargi. Nie wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności przez organ I instancji daje podstawę organowi II instancji do wydania decyzji kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło