II SA/Wr 2132/02
WyrokWSA we Wrocławiu2005-06-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia NSA Grażyna Staniszewska, Sędzia WSA Krzysztof Caliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, powołując się jedynie na art. 163 k.p.a. bez wskazania przepisu materialnoprawnego upoważniającego do takiej zmiany lub uchylenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić lub zmienić decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, opierając się wyłącznie na art. 163 k.p.a. Przepis ten nie stanowi samoistnej podstawy do takiej zmiany, lecz wymaga wskazania konkretnego przepisu materialnoprawnego, który taką możliwość przewiduje. Brak takiego przepisu oznacza, że uchylenie lub zmiana decyzji jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o pozbawieniu młodszego chorążego sztabowego A. M. dodatku pieniężnego za mistrzowską klasę kwalifikacyjną. Organ I instancji uchylił decyzję przyznającą dodatek, argumentując, że akty prawne stanowiące podstawę przyznania dodatku utraciły moc obowiązującą przed weryfikacją klasy przez A. M. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, błędnie powołując się na art. 163 k.p.a. jako podstawę rozstrzygnięcia. Strona skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, domagając się przywrócenia dodatku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie NSA WSA /del/ Protokolant Henryk Ożóg Jolanta Sikorska Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/ Krzysztof Caliński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia dodatku pieniężnego za mistrzowską klasę kwalifikacyjną I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Dowódca Jednostki Wojskowej [...] uchylił decyzję Nr [...]o przyznaniu dodatku do uposażenia za mistrzowską klasę specjalisty wojskowego w wysokości 18% uposażenia bazowego młodszemu chorążemu sztabowemu A. M., przyznanego na okres od dnia [...]r. do dnia [...]r.
Podstawą prawną orzeczenia z dnia 5 czerwca 2002r. był art. 104 i 154 par. 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks Postępowania Administracyjnego, par. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993r. w sprawie organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. Nr 23 poz. 372), par. 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62 poz. 729) w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 5 poz. 18 ze zm.), par. 5 ust.l pkt 2, par. 11 pkt 2 lit. a i par. 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90 poz. 1005 z póżn. zm.) oraz w związku z pismem Nr [...] z dnia [...]r. i Nr [...] z [...]r. Dowództwa Śląskiego Okręgu Wojskowego oddziału Finansów.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dodatek przyznany został na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 1995r. Nr 29/MON oraz instrukcji o kwalifikowaniu specjalistów wojskowych w Siłach Zbrojnych RP. Dalej organ stwierdza, że stosownie do pism NR [...] i [...] Dowództwa Śląskiego Okręgu Wojskowego w. w. akty prawne utraciły moc obowiązującą z dniem 30 marca 200 Ir. Ponieważ A. M. mistrzowską klasę specjalisty wojskowego zweryfikował w dniu 25 kwietnia 200Ir. tj. w dacie nieobowiązywania w.w. aktów prawnych, a zatem - zdaniem organu-utracił on uprawnienia do dodatku za mistrzowską klasę specjalisty wojskowego.
Sygn. akt 411 S.A./Wr 2132/02
Od decyzji organu I instancji A. M. wniósł odwołanie, w którym podaje, że mistrzowską, klasę specjalisty wojskowego uzyskał w [...]r., którą potwierdził pierwszy raz [...]r. Po rozformowaniu JW. [...] A. M. objął obowiązki Komendanta Składu Materiałowego. W dniu [...]r. A. M. zweryfikował klasę specjalisty wojskowego na obecnie zajmowanym stanowisku służbowym. Strona domaga się przywrócenia dodatku z tytułu zweryfikowanej klasy specjalisty wojskowego.
Decyzją z [...]r. Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, iż dodatek za mistrzowską klasę specjalisty wojskowego został stronie przyznany na mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 marca 1995r. Nr 29/MON w sprawie uzyskiwania klas kwalifikacyjnych przez specjalistów wojskowych i instruktorów spadochronowych w Siłach Zbrojnych RP oraz Instrukcji o kwalifikowaniu specjalistów wojskowych w Siłach Zbrojnych RP. Na mocy art. 75 ustawy z dnia 22 grudnia 2000r. o zmianie niektórych upoważnień ustawowy eh...(DZ.U. Nr 120, poz. 1268) powyższe dokumenty - według twierdzeń organu - utraciły moc obowiązującą z dniem 30 marca 200Ir. W tym stanie sprawy nie było podstaw prawnych do nadania, potwierdzania lub podwyższania klas kwalifikacyjnych - po dacie 30 marca 200Ir.
W końcowym fragmencie uzasadnienia organ stwierdził, iż organ I inst. błędnie powołał się w zaskarżonej decyzji na art. 154 k.p.a., podczas gdy w decyzji należało powołać się na treść art. 163 k.p.a. Według oceny organu II instancji błędne powołanie jednego z przepisów podstawy prawnej decyzji nie stanowi przesłanki uzasadniającej uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji.
Od decyzji organu II instancji strona wniosła skargę, w której wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie prawa do dodatku do uposażenia w wysokości 18%. Strona przytacza wcześniej zaprezentowaną przez siebie argumentację.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sygn. akt 4IISA/Wr 2132/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy (Dz.U. z 1992r. Nr 5 poz. 18) żołnierze zawodowi otrzymują dodatki do uposażenia; kwalifikacyjny, specjalny oraz dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo miejscem pełnienia służby. Na podstawie art. 45 ust. 1 tejże ustawy Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 10 października 2000r. (DZ. U. z 2000r. Nr 90 poz. 1005) w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy. W par. 11 pkt 2a mówi się, że żołnierze otrzymują do uposażenia zasadniczego dodatek kwalifikacyjny za klasę kwalifikacyjną. Następnie w par. 25 ust. 1 tegoż rozporządzenia ustalona została wysokość dodatku - w zależności od uzyskanej klasy kwalifikacyjnej.
Zgodnie z treścią par. 35 ust.l w.w. rozporządzenia żołnierz zawodowy otrzymujący na podstawie dotychczasowych przepisów dodatek o charakterze stałym, w tym również dodatek wypłacany według stawki zachowanej, któremu w związku z wejściem w życie rozporządzenia dodatek ten nie będzie przysługiwał albo będzie przysługiwał w niższej kwocie miesięcznej, do czasu uzyskania uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym co najmniej równego dotychczas otrzymywanemu, otrzymuje ten dodatek w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy porównywanymi uposażeniami.
Wyżej przytoczone przepisy prawne stanowiące podstawę oraz regulujące zasady przyznawania dodatków do uposażenia żołnierzy zachowały moc obowiązującą.
Powołanie się przez organ I instancji na art. 154 ust. 1 i 2 k.p.a. było w niniejszej sprawie całkowicie bezzasadne. Oparcie decyzji na aktach prawnych wewnętrznie obowiązujących, bez odniesienia się do odpowiednich przepisów o randze ustawy i rozporządzenia, które dają podstawę do ubiegania się o dodatek do uposażenia, również stanowi naruszenie prawa.
Wprawdzie organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazał, że oparcie decyzji organu I instancji na art. 154 k.p.a. nie było prawidłowe ( co zdaniem organu odwoławczego nie stanowiło jednak przesłanki do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji), jednakże organ ten błędnie - jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 163 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 163 k.p.a. organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także
Sygn. akt 4 II S.A./Wr 2132/02
w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.
Uchylenie lub zmiana decyzji na mocy której strona nabyła prawo, w trybie art. 163 k.p.a. może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy istnieje konkretny przepis, który taką możliwość przewiduje.
Artykuł 163 k.p.a. nie stanowi samoistnej podstawy zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej na mocy której strona nabyła prawo, lecz w ślad za nim powinien iść przepis materialnoprawny upoważniający do zmiany lub uchylenia decyzji.
W zaskarżonej decyzji organ administracyjny orzekając o pozbawieniu strony dodatku do uposażenia, powołał się na art. 163 k.p.a., jednak nie wskazał przepisu materialnoprawnego, który upoważniałby organ do uchylenia decyzji przyznającej tenże dodatek. Art. 163 nie może stanowić samodzielnej podstawy do uchylenia decyzji przyznającej stronie prawo.
Artykuł 163 k.p.a. nie może być proceduralną podstawą zmiany lub uchylenia jakiejkolwiek decyzji, lecz pełni jedynie funkcję zwornika pomiędzy procesową instytucją uchylenia decyzji, a materialnoprawną instytucją cofnięcia uprawnienia, której następstwem jest również utrata bytu prawnego decyzji uprawniającej.
Bez materialnoprawnej podstawy cofnięcia uprawnienia, zmiana lub uchylenie decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, na podstawie art. 163 k.p.a. nie jest dopuszczalnej.
Nadto organy administracyjne obydwu instancji w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu, nie zbadały sprawy pod kątem przesłanek z par. 35 ust. 1 w.w. rozporządzenia. Treść tego przepisu w powiązaniu z art. 15 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, par. 11 pkt 2a i par. 25 ust. w.w. rozporządzenia, które utrzymują instytucję dodatku kwalifikacyjnego do uposażenia żołnierzy, może mieć dla sprawy istotne znaczenie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja organu II instancji, jak i decyzja ją poprzedzająca, wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.
Sygn. akt 4 II S.A./Wr 2132/02
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 135,
poz. 1270, z póżn. zm.), uwzględniając skargę orzeczono jak w
sentencji.
Zaskarżona decyzja dotyczyła odmowy przyznania uprawnień, co do
zasady oznacza, że nie podlegała wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło